Langstaarthagedissen (Takydromus) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie echte hagedissen (Lacertidae).
De bekendste soort is de zesstreeplangstaarthagedis (Takydromus sexlineatus), deze hagedis heeft een zeer groot verspreidingsgebied. De zesstreeplangstaarthagedis wordt ook zeer regelmatig aangeboden in de dierenhandel en er is hierdoor veel over bekend.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door François Marie Daudin in 1802. De soorten behoorden vroeger tot het geslacht Lacerta, waardoor de oude namen in de literatuur nog worden gebruikt. De wetenschappelijke geslachtsnaam Takydromus komt uit het Grieks en betekent vrij vertaald 'snelle renner'; ταχύς = snel en δρόμος = rennen.
Er zijn 26 soorten maar het soortenaantal verandert regelmatig als gevolg van nieuw ontdekte soorten. Voorbeelden zijn Takydromus luyeanus en Takydromus viridipunctatus uit 2008, Takydromus madaensis uit 2013 en Takydromus albomaculosus ten slotte werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 2017. Dergelijke recent ontdekte soorten worden in de literatuur niet altijd vermeld.
Uiterlijke kenmerken Langstaarthagedissen hebben een langwerpig en uitgerekt lichaam, vaak met een lange staart. Bij veel soorten is deze twee keer zo lang als het lichaam maar er zijn uitschieters waarbij de staart acht keer zo lang wordt als het lichaam en de kop samen. Alle soorten hebben een zeer stevig schubbenpantser dat hard aanvoelt. De schubben zijn dakpansgewijs over elkaar gelegen. De lichaamskleur verschilt, veel soorten hebben een grijze tot bruine kleur of hebben een strepenpatroon, een aantal soorten heeft een helder groene kleur.
Verspreiding en habitat Alle soorten leven in Azië en leven in de landen Bangladesh, Cambodja, China, India, Indonesië, Japan, Korea, Laos, Maleisië, Myanmar, Rusland, Thailand, Taiwan en Vietnam. Langstaarthagedissen zijn de enige vertegenwoordigers van de familie echte hagedissen die hier voorkomen. Langstaarthagedissen leven van kleinere prooien die ze buitmaken in struiken en grassen, veel soorten klimmen graag en zijn daar met hun lenige lichaam en lange grijpstaart zeer goed op aangepast.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan acht soorten een beschermingsstatus toegewezen. Vier soorten worden gezien als 'veilig' (Least Concern of LC), één soort als 'onzeker' (Data Deficient of DD) en een soort als 'gevoelig' (Near Threatened of NT). De langstaarthagedissen Takydromus dorsalis en Takydromus toyamai staan te boek als 'bedreigd' (Endangered of EN).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Takydromus albomaculosus Wang, Gong, Liu & Wang, 2017 China Takydromus amurensis Peters, 1881 China, Japan, Korea, Rusland Takydromus dorsalis Stejneger, 1904 Japan Takydromus formosanus Boulenger, 1894 TaiwanTakydromus guilinensisGuo, Hu, Chen, Zhong & Ji, 2024 China (Guangxi) Takydromus hani Chou, Truong & Pauwels, 2001 Vietnam Takydromus haughtonianus Jerdon, 1870 India Takydromus hsuehshanensis Lin & Cheng, 1981 Taiwan Takydromus intermedius Stejneger, 1924 China Takydromus khasiensis Boulenger, 1917 Bangladesh, India, Myanmar Takydromus kuehnei Van Denburgh, 1909 China, Taiwan, Vietnam Takydromus luyeanus Lue & Lin, 2008 Taiwan Takydromus madaensis Bobrov, 2013 Vietnam Takydromus sauteri Van Denburgh, 1909 Taiwan Takydromus septentrionalis Günther, 1864 China Zesstreeplangstaarthagedis(Takydromus sexlineatus) Daudin, 1802 Cambodja, China, India, Indonesië, Laos, Maleisië, Myanmar, Thailand, Vietnam Takydromus sikkimensis Günther, 1888 India Takydromus smaragdinus Boulenger, 1887 Japan Takydromus stejnegeri Van Denburgh, 1912 Taiwan Takydromus sylvaticus Pope, 1928 China Takydromus tachydromoides Schlegel, 1838 Japan Takydromus toyamai Takeda & Ota, 1996 JapanTakydromus ultapaniensisChettri, Mothey, Ghatani, Deepak & Rai, 2026 India Takydromus viridipunctatus Lue & Lin, 2008 Taiwan Takydromus wolteri Fischer, 1885 China, Korea, RuslandTakydromus yunkaiensisWang, Lyu & Wang, 2019 China (Guangdong)
Bronvermelding