Camping Cosmos is een Belgische komische film, uitgekomen in 1996 en geregisseerd door Jan Bucquoy. In deze film spelen onder anderen Lolo Ferrari, Noël Godin, Herman Brusselmans, Arno, Claude Semal en Sabrina Leurquin.
Verhaal
De film speelt zich af in 1986. Dit is het jaar dat de Belgen het Eurovisiesongfestival wonnen met J'aime la vie, gezongen door Sandra Kim en dat zij de Russen versloegen voor de Wereldbeker voetbal in de achtste finales. Dit wordt getoond met een scène van bierdrinkende supporters voor een reusachtig beeldscherm. Het is ook het jaar van aanslagen door de CCC.
thumb|left|Foto van de bunker van Camping Cosmos.
De dochter Eve (Fanny Hanciaux) van de animator van Camping Cosmos te Westende aan de Belgische Kust, komt op bezoek bij haar vader (Jean-Henri Compère). Eve is op het nippertje aan een verkrachting ontsnapt. Zij verwijt haar vader zijn onverschilligheid en zijn nutteloze inspanningen om het volk cultuur bij te brengen. Mutter Courage van Bertolt Brecht wordt opgevoerd maar niemand komt opdagen. De film volgt het seksuele leven van de campingbewoners. Het liefje van Eve wordt jong ingewijd in de geheimen van de liefde door de hoer van de camping. Haar vriendin (Antje De Boeck) krijgt haar eerste seksuele ervaring in een autootje.
De campinguitbater, de heer Vandeputte, is jaloers op zijn wulpse vrouw (Lolo Ferrari) die iedereen het hof maakt. Een boksmatch tussen Jean-Pierre Coopman en Freddy De Kerpel met Marcel Vanthilt als scheidsrechter die onbeslist eindigt, een schoonheidswedstrijd, en een zangwedstrijd met een schitterende uitvoering van The Man I Love, zorgen voor het nodige animo. Enkele zonderlinge figuren vallen op: de Italiaanse frituuruitbater meneer Crapaud die bedrogen wordt, de vrouwelijke terrorist Ulrique (Sabrina Laurquin) en haar masturberende chauffeur die rondrijden in een witte Cadillac cabriolet, en een fanatieke fan van Eddy Merckx. Een kunstenaar (Herman Brusselmans) die lijdt aan autisme, schildert absurde leuzen - zoals: "Le cinéma est un anus artificiel" (De cinema is een kunstmatige anus) - op de caravans en verleidt de vrouw van de frituuruitbater die de schoonheidswedstrijd Miss Cosmos won. De toiletjuffrouw leest het moeilijke filosofische werk L'Être et le Néant (1943) van Jean-Paul Sartre maar klaagt dat de wc's voortdurend verstopt zijn.
De vertegenwoordiger van het ministerie van Cultuur (Jacques Calonne) verzamelt onderbroekjes van meisjes.Dit is een verwijzing naar sale culotte van het eerste deel La Vie sexuelle des Belges 1950-78. De auteur bespreekt de oorsprong van Sale Culotte in zijn autobiografie La vie est belge op pagina 141, éditions Michalon, . Een andere verwijzing naar het eerste deel van de trilogie is de dada-one-man act van Bucquoy in de schoolbus: er is ook een dada-act in het eerste deel op het café De Dolle Mol. De pedante schrijver Pierre Mertens (gespeeld door Noël Godin) uit het eerste deel, waar hij zich tijdens een televisie-interview vergelijkt met een aantal belangrijke schrijvers James Joyce enz... dit tussendoor met beelden van Belgische koeien, komt terug in Camping Cosmos en krijgt dit keer een taart in het gezicht. De redder Harry (Arno Hintjens) gaat niet in op de avances van mevrouw Vandeputte, de vrouw van de campinguitbater, want zijn vriend (gespeeld door Jan Decleir) is nog altijd verliefd op hem. Mevrouw Vandeputte krijgt haar langverwachte orgasme met de muziek van het volkslied van de Sovjet-Unie en de belevenissen van Kuifje in AfrikaZie Kuifje in Afrika. maar zij zal hiervoor zwaar gestraft worden. Haar minnaar (Claude Semal) pleegt zelfmoord met een parodie op België.
Achtergrond Camping Cosmos is het vervolg op La Vie sexuelle des Belges 1950-78 (1994). Het is een satire op wat het paradijs (het hoofdpersonage is Eve; Frans voor Eva) aan de kust zou moeten zijn: vrije seks, zon, zee en strand, sport, drank en eten in overvloed, zalig nietsdoen, zang en schoonheidswedstrijden.
De hoofdfiguren in Camping Cosmos: Noël Godin (Pierre Mertens), Sabrina Leurquin (Ulrique), Claude Semal (Kuifje), Jean-Paul Dermont (monsieur Vandeputte), Lolo Ferrari (madame Vandeputte), Jean-Henri Compère (de animator), Jacques Calonne (de inspecteur van het ministerie van Cultuur) zijn Franstaligen; de nevenfiguren zijn Vlamingen.
De schroom die het eerste deel kenmerkte valt grotendeels weg, en maakt plaats voor een genadeloze observatie van de campingbiotoop. De Vlaamse symboliek van het eerste deel: de IJzertoren op de camping te Diksmuide, de wandeling op de Pier van Blankenberge, Het Laatste Nieuws dat gelezen wordt op de wc door de vader van de hoofdfiguur, de geboorteplaats Harelbeke, het bal met de schlager van Will Tura Ik ben zo eenzaam zonder jou enz. wordt vervangen door de Belgische symboliek van frieten, voetbal, bier. De diachronie van het eerste deel (de periode 1950-1978) wordt vervangen door de tijdloosheid (kunstmatig geplaatst in augustus 1986) van Camping Cosmos. Door het sarcasme van de film komt het ontroerende verhaal van Eve, die haar vader terugziet nadat ze van huis is weggelopen, op de achtergrond. Dit was nochtans de kern van het verhaal.
Dit is de eerste Europese langspeelfilm die volledig digitaal werd gemonteerd Digital Cinema and Camping Cosmos in Europe (1995) wat zijn invloed heeft op de snelle ontwikkelingen van de diverse intriges. Net zoals in Playtime kiest de kijker de situatie of grap die hem het meest opvalt, en fungeert Camping Cosmos als een reeks zoekplaten, die men keer op keer weer kan bekijken. Camping Cosmos doet ook denken aan dat andere meesterwerk van Jacques Tati: Les vacances de Monsieur Hulot o.a. met de figuur van Pierre Mertens die lijkt op de onhandige monsieur Hulot, alhoewel Camping Cosmos als film niets van doen heeft met de film van Tati en een heel andere bedoeling heeft.Camping Cosmos, cinopsis.be
Deze film behandelt de kleingeestigheid in het algemeen en de schijnheiligheid op het gebied van seks van de Belgen. Tegelijkertijd waart het spook van aids rond dat de dood aankondigt. Culturele armoede is troef: de Belgen op vakantie denken alléén maar aan seks, frieten eten, bierdrinken en sport (voetbal, wielrennen, boksen: de match van Jean-Pierre Coopman tegen Freddy De Kerpel). In feite is de film een spiegelbeeld van de slechte smaak van de Belgen. De film kreeg destijds tegenstrijdige commentaren: sommige critici begrepen de onderliggende boodschappen niet.
thumb|left|De culturele animator van de camping leest Kuifje voor aan zijn vrouw.
Camping Cosmos is een interessante cocktail van ironie, zelfspot en bijwijlen ontroering met het oog voor een aantal sterke scènes waarin de sfeer van het Belgisch surrealisme en de nostalgie van de soixante-huitards die cultuur bij de massa willen brengen, knap worden geschetst.Helmut Schelsky heeft er op gewezen dat mensen en instanties die zich inzetten voor het verhogen van het peil van onze cultuur, in feite de gewone man niets bijbrengen en hem een schuldcomplex bezorgen als hij niet voldoet aan de maatstaf van de elitecultuur (Schelsky & Schelsky, Das Recht auf die Freizeit der Anderen, Rowolt, Hamburg, 1959).
Subsidie geweigerd Camping Cosmos is de enige film uit de geschiedenis van de Belgische cinema waarvoor de subsidies (door de Vlaamse Gemeenschap) werden geweigerd nadat de bevoegde commissie en de betrokken ministeries (waaronder het ministerie van Cultuur) reeds hun toezegging gegeven hadden. De Vlaamse regering weigerde de subsidies omwille van "... twijfels over de kwaliteit van het project". De zaak kwam in het parlement en een meerderheid keurde deze beslissing afParlementair debat van 7 februari 1996 (Beknopt verslag pagina 20) en stemming van 28 februari met absolute meerderheid van stemmen tegen de beslissing van de Vlaamse regering om de productiepremie te weigeren. Zie Beknopt Verslag nr. 28 pagina 15, over de "Subsidiëring van Filmprojecten". Met een interventie van Karel De Gucht: "Dit advies werd door de minister ondertekend en goedgekeurd en aan de Vlaamse regering voorgelegd. Toch oordeelde deze regering nadien (na de positieve beoordeling door de Commissie) dat de subsidiëring van deze film niet kan omdat het ging om een beschamende zaak voor het Vlaamse volk. Deze beslissing komt volgens mij regelrecht neer op censuur. Volgens deze norm zouden een aantal films zoals La Grande Bouffe en Fellini's Roma nooit tot stand zijn gekomen." die intussen reeds tweemaal door de Raad van State werd vernietigd.Arrest nummer 76.505 van 20 oktober 1998 in de zaak A 72.688/XII-433.
Analyse De auteur is beïnvloed door De spektakelmaatschappij (La société du spectacle) van Guy Debord. Debord ziet de spektakelmaatschappij als een sociaal verband tussen personen, gemediatiseerd door beelden. Het spektakel is de affirmatie van de schijn, het verlies van de eenheid van de wereld. Het spektakel focust op illusies, wentelt zich in kunstmatigheid. De vedette is niet meer wat hij was; hij is nu het ideaal van de massa en tot dat ideaal gereduceerd en ook de wereld van de massa wordt tot het spektakel met zijn helden gereduceerd. Het wereldbeeld verkleint. Camping Cosmos is een groot spektakel waarvan wij de kijkers zijn vanuit het Big Brother-perspectief.Zie: Filosofie van de vrije tijd, Luc Rademakers, Uitgeverij DAMON Budel, 2003, p. 154, .
Camping Cosmos is een opeenvolging van karikaturen van Vlaamse beroemdheden (de zogenaamde BV'''s,Zie ook het boek van Guy Van Gestel en Gust De Meyer: Vedettendom bij uitgeverij Garant 2002. In het bijzonder de pagina's 172-179 waar zij het hebben over "Opgepompte Dwergen" en "Heel erg belangrijke mensen". en wel Vlaanderens populairste schrijver:Herman Brusselmans op zijn Harley Davidson (is ook de naam van een liedje van Serge Gainsbourg in de film), een karikatuur van Paul Snoek ("Bultaco 250cc"). acteur:Jan Decleir als homofiel (Priester Daens). zanger:Arno, een karikatuur van een badmeester die nu niet stamelt maar "hula hoep" roept naar Lolo Ferrari. zangeres:Vera Lynn is tot in de jaren zestig jaarlijks komen zingen op het "British Ball" in het casino van Oostende. Laura Lynn nam haar naam over als artiestennaam. bokser:Jean-Pierre Coopman in een bokswedstrijd met als scheidsrechter Bekende Vlaming Marcel Vanthilt (gekozen onder meer voor zijn naam die verwijst naar "tilt" slaan). wielrenner:Eddy Merckx met zijn aanbidder die op zijn sterfbed prevelt: "Merckx était le plus grand" en het vriendje van Eve die al zijn overwinningen uit het hoofd citeert. schilder:een verwijzing naar René Magritte: Ceci n'est pas une oeuvre d'art van de autistische kladschilder op de caravans (Herman Brusselmans). stripfiguur:Kuifje (Claude Semal). actrice:Wendy Van Wanten kon de rol niet opnemen om contractuele redenen zodat werd gekozen voor Lolo Ferrari die instemde op een erotica-beurs. voetballer:Jan Ceulemans, François Van der Elst en het Belgisch voetbalteam dat de kwartfinales haalde tijdens het WK van 1986: de beste wedstrijdperformance uit de geschiedenis van het Belgisch voetbal.
De wals An der schönen blauen Donau van Johann Strauss jr. met de rij naakte schoonheden zonnebadend op hun rug, is een verwijzing naar 2001: A Space Odyssey (→Cosmos). De postbode die een vluggertje doet in de caravan van Lolo Ferrari, heeft op zijn brieventas de initialen C.C.C.P. (= afkorting van Cellules Communistes Combattantes Populaires)Geschreven in het cyrillische alfabet staat C.C.C.P. voor 'S.S.S.R.' (Sojoez Sovietski Sotsialistisjeskij Respublik = Unie van de Sovjet Socialistische Republieken). en tevens afkorting van "Camping Communiste du Cosmos Populaire".