De Tauernspoorlijn (Tauernbahn) is een spoorlijn in Oostenrijk, die over een afstand van 82 km Schwarzach-St. Veit verbindt met Spittal an der Drau.
Redenen voor aanleg
Toen men eind 19de eeuw steeds meer te maken kreeg met vrachtvervoer over land, en vooral per trein, waren de Alpen wellicht het grootste obstakel dat overwonnen moest worden. Vooral om van noord naar zuid te komen, waren tunnels noodzakelijk. Zwitserland had al de Gotthardlijn als belangrijke noord-zuidverbinding en de Lötschbergspoorlijn en Simplonspoorlijn waren in aanbouw. Ook Oostenrijk had al noord-zuidverbindingen, nl. de Semmeringspoorlijn en de Brennerspoorlijn, maar deze twee lijnen lagen of te ver westelijk, resp. oostelijk om met name het treinverkeer tussen de havenstad Triëst (nog deel uitmakend van Oostenrijk) en de Habsburgse industriesteden zoals Salzburg ten noorden van de Alpen efficiënt de bergen over te krijgen. Daartoe besloot men tot de aanleg van de Tauernspoorlijn, in combinatie met diverse andere lijnen, zoals de Karawankenlijn.
Bouw en uitbreiding
In 1901 werd er onder leiding van ingenieur Carl Wurmb begonnen met de bouw van de lijn. In 1905 was het noordelijke deel, van Schwarzach-St. Veit, het begin van de lijn, naar Böckstein, aan de noordkant van de Tauernspoortunnel bruikbaar. Het zuidelijke deel van de lijn, van Spittal naar Mallnitz, en de 8550 meter lange Tauerntunnel, werden in 1909 gereedgesteld. Tussen 1933 en 1935 werd de lijn geëlektrificeerd.
In 1969 werd begonnen de enkelsporige lijn stapsgewijs dubbelsporig te maken. In de jaren 70 werden op de zuidhelling de drie enkelsporige lussen door de zijdalen vervangen door drie brede dubbelsporige boogbruggen. Hierdoor werden hogere snelheden mogelijk maar werd de lijn ook steiler omdat het hoogteverschil over een korter baanvak behaald moest worden. De grootse veranderingen werden aangebracht in Mallnitz. Hier werd er in de jaren 90, in plaats van het oude spoor, dat over een smalle richel om de berg heen liep, een tunnel recht door de berg geboord, wat de lijn drastisch veranderde. Door deze aanpassingen werd de zuidhelling 1200 meter korter dan in 1909 en sinds 2009 is de zuidhelling geheel dubbelsporig. Op de noordhelling waren in 2025 alleen nog de Klammtunnels, een stuk tussen Bad Hofgastein en de Angerschluchtbrug, alsmede de stukken die direct aansluiten op station Bad Gastein enkelsporig. Het station van Bad Gastein is in het voorjaar van 2025 aangepast als voorbereiding op de toekomstige spoorverdubbeling. De aanpassingen op de noordhelling maakten de lijn nog eens 300 meter korter dan in 1909.
Feiten
De Tauernspoorlijn is 82 kilometer lang, en overwint met een maximale stijging van 2,5% ongeveer 600 meter hoogteverschil. De langste en belangrijkste tunnel van de lijn is de 8550 meter lange Tauerntunnel.
Traject Bouwwerk Deelstaat Foto * km-paal Geopend Ligging OpmerkingenStation Schwarzach St. Veit 0Klammtunnels 7,8Tunnels zijn enkelsporigStation Dorfgastein 14,3Station Bad Hofgastein 19,2 Halte Bad Hofgastein 22,3Overgang tussen dubbelspoor ten noorden en enkelspoor ten zuiden van de halte.Halte niet meer in gebruik. Angerschluchtbrug(138 m) 25,1Overgang tussen enkelspoor ten noorden en dubbelspoor ten zuiden van de brug.De stalen brug uit 1909 staat op de monumentenlijst, de nieuwe brug is op 25 april 2016 geopend. Station Angertal 25,3 In 2006 gesloten bij het begin van de bouw van de nieuwe Angerschluchtbrug.Station Bad Gastein 30Halte Böckstein 33,1Overgang tussen enkelspoor ten noorden en dubbelspoor ten zuiden van de halte.Gesloten in 1990Station Böckstein 34,2Sinds 1920 het noordelijke station van de Autoschleuse Tauernbahn.Tauernspoortunnel (8370 m) 34,8 – 43,1 Begin 21e eeuw werd de tunnel aan de noordkant 179 meter ingekort om plaats te maken voor een ruimere boog in de openlucht die in 2004 in gebruik kwam. Station Mallnitz-Obervellach 45,9 Sinds 1920 het zuidelijke station van de Autoschleuse Tauernbahn.In 1909 geopend als Mallinitz in 1976 omgedoopt in Mallnitz-Obervellach Station Obervellach 51,7 Op 31 dec 1975 omgedoopt in Kaponig, gesloten op 13 november 1999. Lindischgrabenbrug(283 m) 54,8Boogbrug met een enkele overspanning gebouwd in 1975 - 1977.Station Oberfalkenstein 55,8 Het stationsgebouw werd in 1973 afgebroken om plaats te maken voor de sporen over de Falkensteinbrug.De zijperrons kregen elk slechts een abri. Gesloten 15 december 2019.Falkensteinbrug(396 m) 56,1De boogbrug met twee overspanningen ligt tussen de kastelen Ober- en Niederfalkenstein. De brug werd gebouwd in 1971 - 1973 en verving het traject door de tunnel onder Oberfalkenstein en de aansluitende brug.Pfaffenbergbrug(377 m) 57,5Boogbrug met een enkele overspanning gebouwd in 1969 - 1971Station Penk 58,4 Gesloten op 15 december 2019Station Kolbnitz 64,9Station Mühldorf - Möllbrücke 69,3Station Pusarnitz 72,9Station Spittal-Millstättersee 80,8* De sorteerwaarde van de foto is de ligging langs de lijn
Categorie:Spoorlijn in Oostenrijk