thumb|Stemmen in Noordwijk. De Tweede Kamerverkiezingen 1989 waren verkiezingen in Nederland voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 6 september 1989.

De verkiezingen werden gehouden na de ontbinding van de Tweede Kamer als gevolg van de val van het kabinet-Lubbers II.

Deelnemende partijen Aan deze verkiezingen namen de volgende partijen deel:

LijstKlik op het lijstnummer om de kandidatenlijst van de betreffende partij te zien. PartijNaamgeving van de partijen conform de vermelding op het stembiljet en in de officiële uitslag. Lijsttrekker Kieskringen/19 1 CDA Ruud Lubbers 19 2 Partij van de Arbeid Wim Kok 19 3 V.V.D. Joris Voorhoeve 19 4 D66 Hans van Mierlo 19 5Lijstverbinding van de SGP, het GPV en de RPF. Staatkundig Gereformeerde Partij Bas van der Vlies 19 6 Groen Links Ria Beckers 19 7 Gereformeerd Politiek Verbond Gert Schutte 19 8 RPF Meindert Leerling 19 9 V C N: partij van communisten in Nederland Rinze Visser 19 10 Socialistiese Partij Jan Marijnissen 19 11 Humanistische Partij Marianne Siegelschmidt 2Nam alleen deel in kieskring 9 (Amsterdam) en 13 (Utrecht). 11 Milieu Defensie Partij 2000+ John Gouweloos 1Nam alleen deel in kieskring 6 ('s-Gravenhage). 12 Partij Democratisch Socialisten Robbie Wormer 4Nam alleen deel in kieskring 5 (Rotterdam), 6 ('s-Gravenhage), 9 (Amsterdam) en 13 (Utrecht). 13 Realisten Nederland Janny Jensema-Vos 19 14 Anti Werkloosheid Partij Albert Wissink 19 15 Bejaarden Centraal H.W. Pullens 12Nam deel in alle kieskringen, behalve in kieskring 2 (Tilburg), 4 (Nijmegen), 12 (Middelburg), 14 (Leeuwarden), 16 (Groningen), 17 (Assen) en 19 (Lelystad). 16 Vrouwenpartij Nel Roggeband-Baaij 19 17 Socialistische Minderheden Partij Chandrikapersad Mahabier 6Nam alleen deel in kieskring 5 (Rotterdam), 6 ('s-Gravenhage), 7 (Leiden), 9 (Amsterdam), 11 (Haarlem) en 13 (Utrecht). 18 Lijst Janmaat / Centrumdemocraten Hans Janmaat 19 19 De Groenen Roel van Duijn 19 20 Politieke Partij voor Ouderen K. Blokker 6Nam alleen deel in kieskring 4 (Nijmegen), 6 ('s-Gravenhage), 9 (Amsterdam), 11 (Haarlem) en 15 (Zwolle). 21 Vooruitstrevende Minderheden Partij Ferd Kartaram 19 22 Socialistiese Arbeiderspartij Harrie Lindelauff 19 23 Grote Alliance Partij J.A. Geiger 1Nam alleen deel in kieskring 9 (Amsterdam). 23 Staatkundige Federatie Wim Kock 1

Uitslag thumb|260px|Grootste partij per gemeente Opkomst en kiesdeler 1986 1989 # stemmen % # stemmen % Kiesgerechtigden Inclusief 1.080 personen opgenomen in het Centraal Persoons Register. 10.727.701 Inclusief 1.336 personen opgenomen in het Centraal Persoons Register en 19.783 personen opgenomen in het Register Buitenland. 11.112.189 Niet opgekomen 1.528.080 14,24% van het aantal kiesgerechtigden. 2.192.402 19,73 Opkomst 9.199.621 85,76 8.919.787 80,27 Blanco/ongeldige stemmen 27.462 0,30% van het aantal uitgebrachte stemmen. 26.485 0,30 Geldige stemmen 9.172.159 99,70 8.893.302 99,70 Kiesdeler 61.147 0,67 59.288 0,67

Verkiezingsuitslag naar partij Bij deze verkiezingen handhaafde het CDA zijn positie als grootste partij. Evenals in 1986 werden 54 zetels gehaald. De PvdA verloor drie zetels en kwam op 49. Winst was er voor D66 (van negen naar twaalf zetels) en voor het GPV (van één naar twee zetels).

De nieuwe combinatie Groen Links behaalde zes zetels, een winst van drie ten opzichte van het aantal zetels dat de vier samenstellende partijen de laatste keer behaald hadden. Flink verlies was er voor regeringspartij VVD (van 27 naar 22). De CD verwierf een zetel in de Kamer.

Partij 1986 1989 +/− # stemmen %% van het aantal geldige stemmen. zetels # stemmen % zetels % zetels CDA 3.172.918 34,59 54 3.140.502 35,31 54 +0,72 0 Partij van de Arbeid 3.051.678 33,27 52 2.835.251 31,88 49 −1,39 −3   V.V.D. 1.596.991 17,41 27 1.295.402 14,57 22 −2,85 −5   D66    562.466   6,13  9    701.934   7,89 12 +1,76 +3   P.P.R.    115.203   1,26  2 P.S.P.    110.182   1,20  1 Communistische Partij van Nederland      57.847   0,63  0 Evangelische Volkspartij      21.998   0,24  0 Groen LinksIn 1989 gemeenschappelijke lijst van PPR, PSP, CPN en EVP. - - -    362.304   4,07  6subtotaal    305.230   3,33  3    362.304   4,07  6 +0,74 +3   Staatkundig Gereformeerde Partij    159.740   1,74  3    166.082   1,87  3 +0,13 0 Gereformeerd Politiek Verbond      88.381   0,96  1    109.637   1,23  2 +0,27 +1   RPF      83.582   0,91  1      85.231   0,96  1 +0,05 0 Lijst Janmaat / Centrumdemocraten      12.277   0,13  0      81.427   0,92  1 +0,79 +1   Socialistiese Partij      32.144   0,35  0      38.870   0,44  0 +0,09 0 De GroenenNam in 1986 deel onder de naam Federatieve Groenen.      18.641   0,20  0      31.312   0,35  0 +0,15 0 Vrouwenpartij - - -      12.129   0,14  0 +0,14 0 Bejaarden Centraal - - -        7.884   0,09  0 +0,09 0 V C N: partij van communisten in Nederland        4.618   0,05  0        7.380   0,08  0 +0,03 0 Realisten Nederland - - -        6.047   0,07  0 +0,07 0 Socialistiese Arbeiderspartij        3.634   0,04  0        4.297   0,05  0 +0,01 0 Anti Werkloosheid Partij - - -        2.171   0,02  0 +0,02 0 Politieke Partij voor Ouderen - - -        2.160   0,02  0 +0,02 0 Vooruitstrevende Minderheden Partij - - -        1.942   0,02  0 +0,02 0 Partij Democratisch Socialisten - - -           452   0,01  0 +0,01 0 Humanistische Partij          463   0,01  0           329   0,00  0 -0,01 0 Socialistische Minderheden Partij - - -           326   0,00  0 +0,00 0 Milieu Defensie Partij 2000+ - - -           148   0,00  0 +0,00 0 Grote Alliance Partij - - -            54   0,00  0 +0,00 0 Staatkundige Federatie - - -            31   0,00  0 +0,00 0 overige partijen in 1986      79.396   0,87  0 - - - −0,87 0 Totaal 9.172.159 100 150 8.893.302 100 150 0 0

Gekozen leden

Kabinetsformatie

Winnaar D66 bleef buiten het kabinet, omdat het CDA alleen met de PvdA wilde regeren. In november werd door die partijen na een formatie van 62 dagen het kabinet-Lubbers III gevormd.

+Zetelverdeling & Regeringscoalitie6124954227GLD66 103 | Kabinet-Lubbers III | PvdA + CDA | 62/1749 dVVD