thumb|Franse veldtocht in de Nederlanden tijdens de Eerste Coalitieoorlog (1792–1795) Dit is een lijst van oorlogen van Nederland vanaf 1560.
Nederland is als staat ontstaan tijdens de Tachtigjarige Oorlog als een verzameling van provincies en steden die zich op 1581 onafhankelijk verklaarden van het Spaanse Rijk. Daarmee werd de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (ook wel 'Verenigde Provinciën' of kortweg 'de Republiek') een soevereine politieke entiteit, terwijl de rest van de Lage Landen of Nederlanden (op enkele staten na zoals het Prinsbisdom Luik, het Abdijvorstendom Stavelot-Malmedy enzovoort), waarmee het in de Bourgondische tijd geleidelijk was geïntegreerd tot de Habsburgse Nederlanden, onder de heerschappij van het Huis Habsburg bleef. De Republiek en later het Koninkrijk der Nederlanden is in verschillende Europese oorlogen betrokken geweest en heeft ook koloniale oorlogen overzee gevoerd ter stichting van de Nederlandse koloniën, eerst onder leiding van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) en West-Indische Compagnie (WIC), later direct door de staat. In de 20e eeuw verloor Nederland zijn koloniën, waarna de resterende Caribische rijksdelen een gelijkwaardige status hebben gekregen. Sinds 1950 is Nederland via de Verenigde Naties betrokken bij oorlogen in onder meer het voormalige Joegoslavië, het Midden-Oosten en Afghanistan en stuurt Nederland vredestroepen.
In deze lijst zijn alle oorlogen opgenomen die werden gevoerd door de Nederlandse staat, dat wil zeggen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1581/88–1795), de Bataafse Republiek (1795–1806), het Koninkrijk Holland (1806–1810), het Vorstendom der Nederlanden (1813–1815), het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815–1839) en het huidige Koninkrijk der Nederlanden (1839–heden). Voor meer details over de gevechten tijdens de oorlog in deze periode, zie Lijst van Nederlandse veld- en zeeslagen (1560–heden). Voor eerdere oorlogen, zie Lijst van oorlogen in de Lage Landen tot 1560. Voor gelijktijdige oorlogen in het zuiden tot 1829, zie Lijst van oorlogen in de zuidelijke Lage Landen (1560–1829). Voor oorlogen van het Koninkrijk België vanaf de Belgische Revolutie, zie Lijst van oorlogen van België (1830–heden). Voor oorlogen van het Groothertogdom Luxemburg vanaf zijn onafhankelijkheid, zie Lijst van oorlogen van Luxemburg (1890–heden).
Begin Eind Naam conflict Partijen Uitkomst Combatant 1 Combatant 2 1568 1648 Tachtigjarige Oorlog(ook Nederlandse Opstand genoemd)(vermengd met Dertigjarige Oorlog) 20px|Prinsenvlag|rand Staatsen (incl. Vlaanderen, Brabant, Mechelen,Henegouwen, Namen, Artesië, etc. c. 1576–1585) 20px|border Gentse Republiek (1577–1584) 20px|border Antwerpse Republiek (1577–1585) 20px|border Brusselse republiek (1576–1584) 20px|border Republiek der Verenigde Nederlanden (1581/8–1648) 20px|border Koninkrijk Engeland (1585–1604, 1625–30)border|20px Koninkrijk Frankrijk (1596–8, 1635–48) 20px|border Spaanse Rijk (incl. Spaanse Nederlanden)20px|border Portugese Rijk (1580–1640)border|20px Oostenrijkse Habsburgers (1598–1621) Vrede van Münster Republiek der Verenigde Nederlanden wordt onafhankelijk Nederduitse Gereformeerde Kerk verwerft publiekelijk bevoorrechte status; katholieken, lutheranen en joden getolereerd Zuidelijke Nederlanden blijven Spaans Rooms-Katholieke Kerk blijft staatsreligie, andere religies blijven verboden 1601 1661 Nederlands-Portugese Oorlog 20px|Statenvlag|rand Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 20px|rand Koninkrijk Portugal Vrede van Den Haag Nederland verwerft Ceylon en grote schadevergoeding Portugal verwerft Nederlands-Brazilië 1609 1621 Nederlandse verovering van de Banda-eilanden 20px|rand Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC)20px|Statenvlag|rand Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Bandanese strijders20px|rand Engelse Oost-Indische Compagnie20px|rand Koninkrijk Engeland Nederlandse overwinning Banda-eilanden geannexeerd VOC verkrijgt monopolie op nootmuskaat 1643 1645 Oorlog van Kieft 20px|Statenvlag|rand Nieuw-Nederland Wappingers Wapenstilstand 1652 1654 Eerste Engels-Nederlandse Oorlog 20px|Statenvlag Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 20px Engelse Gemenebest Engelse overwinning Vrede van Westminster (1654) 1651 1986 Driehonderdvijfendertigjarige Oorlog(onderdeel van de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog, historiciteit betwist) 20px|Statenvlag Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 20px|border Scilly-eilanden Vrede van Scilly (1986) 1655 1660 Noordse Oorlog (1655-1660) 20px|Statenvlag Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden20px|Statenvlag|rand Nieuw-Nederland20px Koninkrijk Denemarken en Noorwegen 20px Koninkrijk Zweden Vrede van Kopenhagen (1660) Nieuw-Nederland verovert Nieuw-Zweden (1655) Deens-Nederlandse dominantie in de Sont Zweden verwerft Skåne van Denemarken 1655 1655 Perzikoorlog(onderdeel van de Noordse Oorlog (1655-1660)) 20px|Statenvlag|rand Nieuw-Nederland Susquehannock en geallieerde indianen Indiaanse overwinning Staten-Eiland wordt ontruimd tot 1661 1657 1660 Zweeds-Nederlandse Oorlog(onderdeel van de Noordse Oorlog (1655-1660)) 20px|Statenvlag Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden20px Koninkrijk Denemarken en Noorwegen 20px Koninkrijk Zweden Vrede van Kopenhagen (1660) 1659 1660 Eerste Esopusoorlog 20px|Statenvlag|rand Nieuw-Nederland Lenape-Indianen Vredesverdrag 1663 1663 Tweede Esopusoorlog 20px|Statenvlag|rand Nieuw-Nederland20px|rand Irokezenbond Lenape-Indianen Nederlandse overwinning 1665 1667 Tweede Engels-Nederlandse Oorlog 20px|Statenvlag|rand Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 20px|rand Koninkrijk Engeland Nederlandse overwinning: Vrede van Breda Nederland verwerft Suriname Engeland verwerft Nieuw-Nederland 1672 1674 Derde Engels-Nederlandse Oorlog 20px|Statenvlag|rand Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 20px|rand Koninkrijk Engeland Nederlandse overwinning Vrede van Westminster (1674) 1672 1678 Hollandse Oorlog(Frans-Nederlandse oorlog) border|20px Republiek der Zeven Verenigde Nederlandenborder|20px Brandenburgborder|20px Oostenrijkborder|20px Spaanse Rijk (incl. Zuidelijke Nederlanden)border|20px Opper-Lotharingenborder|20px Koninkrijk Denemarken en Noorwegenborder|20px Heilige Roomse Rijk: border|20px Prinsbisdom Münster (1672–1674) border|20px Vorstendom Lüneburg en anderen border|20px Koninkrijk Frankrijkborder|20px Koninkrijk Engelandborder|20px Prinsbisdom Münster (1674–1678)border|20px Keurvorstendom Keulen20px Koninkrijk Zweden Onbeslist Vrede van Nijmegen 1674 1681 Trunajaya-opstand 22px Sultanaat Mataram Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) Boeginese VOC-bondgenoten Trunajaya's rebellenMakassarese strijders
Mataramse troonpretendenten (na 1677) Nederlands–Mataramse overwinning Nederland verwerft gebieden en concessies en maakt Mataram een vazalstaat Amangkoerat II van Mataram erkend als sultan 1688 1697 Negenjarige Oorlog 20px Republiek der Zeven Verenigde Nederlandenborder|20px Koninkrijk Engelandborder|20px Heilige Roomse Rijk: border|20px Oostenrijk border|20px Keurvorstendom Beieren border|20px Paltsgraafschap aan de Rijn 20px|rand Brandenburg-Pruisen border|20px Spaanse Rijk (incl. Zuidelijke Nederlanden)border|20px Koninkrijk Portugal20px Koninkrijk Zwedenborder|20px Hertogdom Savoye 20px Koninkrijk Frankrijk Vrede van Rijswijk 1701 1714 Spaanse Successieoorlog 20px|rand Oostenrijk20px|rand Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden20px|rand Koninkrijk Pruisen20px|rand Koninkrijk Portugal20px Kroon van Aragón20px|rand Hertogdom Savoye 20px|rand Frankrijk20px|rand Spaanse Rijk (incl. Zuidelijke Nederlanden)20px|rand Keurvorstendom Beieren20px|rand Hongaarse rebellen Vrede van Utrecht (1713)Vrede van Rastatt (1714) 1702 1708 Gelderse Plooierijen Oude Plooi (Orangisten) Nieuwe Plooi (Loevesteiners) Overwinning van de Nieuwe Plooi 1718 1720 Oorlog van de Quadruple Alliantie rand|20px Oostenrijk (incl. Zuidelijke Nederlanden)rand|20px Koninkrijk Frankrijkrand|20px Groot-Brittanniërand|20px Hertogdom Savoyeborder|20px Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden border|20px Spaanse Rijk Spaanse nederlaag Verdrag van Den Haag (1720) 1740 1748 Oostenrijkse Successieoorlog rand|20px Oostenrijk (incl. Zuidelijke Nederlanden)rand|20px Groot-Brittanniërand|20px Keurvorstendom Hannoverrand|20px Republiek der Zeven Verenigde Nederlandenrand|20px Saksen (1743–45)rand|20px Koninkrijk Sardinië (1742–48)rand|20px Keizerrijk Rusland (1741–43, 1748) rand|20px Koninkrijk Frankrijkrand|20px Koninkrijk Pruisen (1740–42, 1744–45)rand|20px Spaanse Rijkrand|20px Koninkrijk Napelsrand|20px Keurvorstendom Beieren (1741–45)rand|20px Paltsgraafschap aan de Rijn (1741–46)rand|20px Keurvorstendom Saksen (1741–42)20px Koninkrijk Zweden (1741–43)rand|20px Republiek Genua (1745–48) Vrede van Aken (1748) Maria Theresia erkend als keizerin van Oostenrijk Spanje verwerft Parma en Piacenza van Oostenrijk Oostenrijk erkent Pruisische verovering van Silezië Frankrijk ontruimt Nederlanden, Republiek krijgt Barrièreforten terug Frankrijk ruilt Madras tegen Ile-Royale met Engeland 1775 1783 Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog 20px|rand|Grand Union Flag Amerikaanse rebellen 20px|rand|Betsy Ross flag Verenigde Staten (1776–83) rand|20px Koninkrijk Frankrijkrand|20px Spaanse Rijkrand|20px Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Amerikaanse overwinning Vrede van Parijs (1783) Verenigde Staten worden onafhankelijk Canada blijft Brits 1757 1793 Boni-oorlogen 20px|rand Nederlands-Guiana (Suriname) Marrons van Suriname:Adyáko, Boni, Baron, Jolicoeur e.a. Nederlandse overwinning Guerrilla en strafexpedities Moord op Boni (1793) Diverse vredesverdragen 1780 1784 Vierde Engels-Nederlandse Oorlog rand|20px Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 20px Groot-Brittannië Britse overwinning Vrede van Parijs (1783) 1784 1784 Keteloorlog rand|20px Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden rand|20px Oostenrijk (incl. Zuidelijke Nederlanden) Nederlandse overwinning: Verdrag van Fontainebleau (1785) 1786 1787 Gevechten in de Patriottentijd rand|20px Patriotten rand|20px Orangistenrand|20px Koninkrijk Pruisen Pruisisch–orangistische overwinning Oranjerestauratie 1792 1795 Eerste Coalitieoorlog(vooral Franse veldtocht in de Nederlanden) rand|20px Verenigde Provinciënrand|20px Heilige Roomse Rijk rand|20px Oostenrijk rand|20px Pruisen rand|20px Hannover rand|20px Hessen-Kassel rand|20px Groot-Brittanniërand|20px Eerste Franse Republiek Franse overwinning Oostenrijkse Nederlanden en Prinsbisdom Luik geannexeerd door Frankrijk Bataafse Republiek wordt ingesteld als Franse zusterrepubliek met het Haags Verdrag 1798 1802 Tweede Coalitieoorlog 20px|rand Franse Republiek 20px|rand Spaanse Rijk 20px|rand Bataafse Republiek 20px|rand Cisalpijnse Republiek 20px|rand Ligurische Republiek 20px|rand Helvetische Republiek 20px|rand Parthenopeïsche Republiek border|20px Oostenrijk 20px|rand Rusland (tot 1798) 20px|rand Groot-Brittannië 20px|rand Portugal 20px|rand Koninkrijk Napels 20px|rand Ottomaanse Rijk 20px|rand Franse royalisten Franse overwinning 1803 1815 Napoleontische oorlogen rand|20px Eerste Franse Keizerrijk Geallieerde overwinning Congres van Wenen 1804 1804 Slag om Suriname rand|20px Bataafse Republiek • Nederlands-Guiana 20px|rand Eerste Franse Republiek Britse overwinning Britse bezetting van Suriname tot 1816 1810 1810 Britse verovering van de Banda-eilanden 20px|rand Koninkrijk Holland Britse overwinning Banda-eilanden verworven door Groot-Brittannië Teruggegeven bij het Verdrag van Londen (1814) 1811 1811 Invasie van Java (1811) 20px|rand Koninkrijk Holland Britse overwinning Java verworven door Groot-Brittannië Teruggegeven bij het Verdrag van Londen (1814) 1803 1824 Eerste Padri-oorlog 20px|rand Koninkrijk Pagaruyung Adats (edelen) 20px|rand Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1821–24) Padri-rebellen (islamisten) Onbeslist