Charlotte Salomon (Berlijn, 16 april 1917 - Auschwitz, 10 oktober 1943) was een Joods-Duitse schilderes.
Als kind van geassimileerde Joodse ouders groeide zij op in Berlijn. Haar vader was arts. Haar moeder pleegde zelfmoord toen Charlotte negen was. Haar latere stiefmoeder was zangeres. Charlotte adoreerde haar.
In september 1936 werd Salomon toegelaten tot de kunstacademie. Toen zij een prijs beloofde te winnen, kwam uit dat ze Joods was en moest ze de kunstacademie verlaten.
In 1939, na de Kristallnacht, vluchtte ze op advies van haar vader en stiefmoeder naar haar grootouders die in Zuid-Frankrijk woonden. Op advies van een arts begon Salomon te schilderen. Zo ontstond de meer dan 1300 autobiografische gouaches tellende reeks Leben? oder Theater? Dit omvangrijke expressionistische kunstwerk rondde ze in 1942 af. Voor deze serie werd zij geïnspireerd door de eerste geluidfilms, zoals de film Mädchen in Uniform uit 1931 van Leontine Sagan, die de vrouwenliefde tot onderwerp had.
In het Vichy-Frankrijk waren Joden niet veilig. Samen met haar echtgenoot Alexander, een Joodse vluchteling uit Oostenrijk, werd ze op 24 september 1943 opgepakt en naar Auschwitz getransporteerd waar ze op 10 oktober 1943 werd vermoord. Zij was op dat ogenblik vijf maanden zwanger.Biographical information from Mary Lowenthal Felstiner, To Paint Her Life: Charlotte Salomon in the Nazi Era, Harper Collins, 1994 and Adam C. Stanley, "Salomon, Charlotte (1917-1943)" in Bernard A. Cook, Women and war: a historical encyclopedia from antiquity to the present, Volume 1, ABC-CLIO, 2006, pp. 513-514.
Voordat Salomon werd opgepakt heeft ze haar verzameling gouaches toevertrouwd aan een dokter, die het werk na de oorlog schenkt aan Ottilie Moore, aan wie het werk is opgedragen. In 1947 schenkt Moore het werk aan Salomons vader en stiefmoeder, die sinds 1939 in Nederland wonen en de oorlog hebben overleefd. In 1971 schenken zij het werk aan het Joods Historisch Museum in Amsterdam. In 2020 werd daar een expositie gewijd aan dit werk, in samenhang met film.
Galerij
Tentoonstellingen (selectie)
1961: Museum Fodor, Amsterdam (de eerste tentoonstelling van Leben? oder Theater?) 1962: Dizengoff House, Tel Aviv 1966-67: Tentoonstellingen in Duitsland (o.a. Berlijn, Frankfurt, Dresden, Bonn, Hamburg) 1972: Joods Historisch Museum, Amsterdam 1976: Gemeentemuseum, Arnhem 1981: Joods Historisch Museum, Amsterdam 1982: Joods Historisch Museum, Amsterdam 1983-84: Tentoonstellingen in de VS en Canada (o.a. Berkeley, Los Angeles, Chicago, Toronto) 1985: Beth Hatefutsoth, Tel Aviv 1986: Akademie der Künste, Berlijn 1988-89: Tentoonstellingen in Japan (Tokio, Osaka, Yokohama en Kioto) 1991: Groningen, Synagoge 1992: Centre Pompidou, Parijs 1994-95: Tentoonstellingen in Duitsland en Denemarken 1996: Whitechapel Gallery, Londen 1998: Royal Academy, Londen 2000: Jewish Museum, New York 2002: Joods Historisch Museum, Amsterdam 2004: Städel Museum, Frankfurt 2010: Joods Historisch Museum (selectie door Jonathan Safran Foer, Bernice Eisenstein en Ernst van Alphen) 2012: Documenta 12, Kassel 2017: Joods Historisch Museum (de eerste tentoonstelling van Leben? oder Theater? in zijn geheel) 2019: Jewish Museum, Londen 2020: Joods Historisch Museum, Amsterdam (Charlotte in close-up. De invloed van cinema op Leven? of Theater?)
Biografie
1997: To Paint Her Life: Charlotte Salomon in the Nazi Era, door Mary Lowenthal Felstiner 2006: Reading Charlotte Salomon, redactie door Michael P. Steinberg en Monica Bohm-Duchen 2013: Nothing Happened: Charlotte Salomon and an Archive of Suicide, door Darcy Buerkle 2014: Charlotte, door David Foenkinos 2017: Charlotte Salomon. Es ist mein ganzes Leben, door Margret Greiner 2017: Charlotte Salomon. Berlijn als inspiratie, door Katja Reichenfeld 2018: Charlotte Salomon and the Theatre of Memory, door Griselda Pollock
Zie ook Charlotte S., biografisch oorlogsdrama over het leven van Salomon uit 1981 door Frans Weisz. Leven? of Theater?, documentaire uit 2012 door Frans Weisz.
Externe links Joods Historisch Museum - biografie en werken Charlotte Salomon American Guild of Judaic Art - biografie Charlotte Salomon op de website van Yad Vashem
Categorie:Duits Holocaustslachtoffer Categorie:Duits kunstschilder Categorie:Omgekomen in concentratiekamp Auschwitz