Neuchâtel Xamax FCS is een Zwitserse voetbalclub, opgericht op 16 juni 1970 na een fusie tussen FC Cantonal Neuchâtel (opgericht in 1906) en FC Xamax (opgericht in 1912). In 2013 voegde FC Serrières zich aan bij de club. De club werd vernoemd naar Zwitsers international Max "Xam" Abegglen). De traditionele kleuren zijn rood-zwart.
In Duitstalig Zwitserland wordt de club Neuenburg Xamax FCS genoemd.
Geschiedenis In 1916 werd FC Xamax opgericht. Door de historie heen werd het tot een traditieclub in Zwitserland. De club bereikte in 1973 de hoogste klasse en speelde daar tot 2006. Eind jaren tachtig werden twee landstitels gewonnen.
Vanaf de eeuwwisseling kwam Xamax in onrustig vaarwater terecht. In 2004 kon degradatie nog worden ontlopen door over twee wedstrijden de barrages te winnen van het Liechtensteinse FC Vaduz. Twee seizoenen later werden de barrages verloren van FC Sion, maar het keerde na een jaar terug in de Super League.
In mei 2011 nam de Tsjetsjeen Bulat Tschagajew de club over en werd daarmee de nieuwe eigenaar. Hij wilde de club binnen een paar jaar Champions League laten spelen, maar al snel zorgde zijn aanpak voor veel weerstand. Zo ontsloeg hij na een nederlaag de halve selectie en trainer, liet hij het logo van de club aanpassen en werden er in de rust van wedstrijden Russische volksdansen opgevoerd. Supporters en sponsoren keerden zich vervolgens tegen hem en de club. thumb|left|200px|Gilbert Gress, coach bij verschillende kampioenschappen in de jaren '80 Na vele financiële problemen werd de club op 26 januari 2012 failliet verklaard en was het uitgesloten van deelname aan de Super League. De club begon opnieuw, maar moest onder de nieuwe naam Neuchâtel Xamax 1912 starten in de Zwitserse amateurdivisies. Dankzij de belofteploeg van Xamax kon de club beginnen in de 2. Liga Interregional, de vijfde klasse van het Zwitserse divisiesysteem. In het eerste jaar werd men meteen kampioen en promoveerde het naar de 1. Liga Classic. Opnieuw werd Xamax in het eerste jaar kampioen en promoveerde door middel van play-offwedstrijden tegen FC Baden en FC Fribourg. Tevens fusioneerde het in 2013 met het nabijgelegen FC Serrières, waarna de naam werd veranderd in de huidige. Ook in de 1. Liga Promotion konden de rood-zwarten promotie bewerkstelligen, aangezien Neuchâtel de enige ploeg was die een licentie kreeg voor de Challenge League; Etoile Carouge FC kreeg geen licentie toebedeeld.
In het seizoen 2018 promoveerde Xamax Neuchâtel FCS met een geruime voorsprong op Servette FC terug naar de Super League. Terug op het hoogste niveau beleefde men een van de meest memorabele seizoenen ooit. Xamax FCS eindigde als negende, waardoor het in de eindronde moest proberen om het vege lijf te redden. De heenwedstrijd tegen FC Aarau, de nummer twee van de Challenge League, werd met 0-4 verloren, waardoor de uitwedstrijd in Aarau een formaliteit leek. Het onmogelijke bleek mogelijk, want na 90 minuten stond er 0-4 op het scorebord, waarna Xamax de strafschoppenserie beter nam dan de tweedeklasser. De miraculeuze ontsnapping was echter uitstel van executie: het seizoen erop eindigden de Franstaligen als laatste in de eindrangschikking, waardoor het in 2020/2021 zou gaan uitkomen in de Challenge League.
Erelijst Landskampioen 1987, 1988
Zwitserse beker Finalist: 1974, 1985, 1990, 2003, 2011
Zwitserse Supercup 1987, 1988, 1990
2. Liga Interregional 2013
1. Liga Classic 2014
1. Liga Promotion 2015
Challenge League 2018
Eindklasseringen
Resultaten per seizoen Seizoen№Clubs Divisie Duels Winst Gelijk Verlies Doelsaldo Punten 2003–2004 9 10 Super League 36 10 6 20 46–63 36Neuchâtel Xamax verslaat FC Vaduz over twee duels in play-offs promotie/degradatie en handhaaft zich op het hoogste niveau. 6.617 2004–2005 6 10 Super League 34 10 8 16 36–48 38 4.353 2005–2006 9 10 Super League 36 9 6 21 41–70 33Neuchâtel Xamax verliest van FC Sion (0-3) over twee duels in play-offs promotie/degradatie en degradeert naar de Challenge League. 2.967 2006–2007 1 18 Challenge League 34 23 7 4 73–28 76 4.476 2007–2008 8 10 Super League 36 10 11 15 48–55 41 6.582 2008–2009 7 10 Super League 36 10 10 16 50–57 40 5.086 2009–2010 8 10 Super League 36 11 8 17 55–57 41 5.270 2010–2011 8 10 Super League 36 8 8 20 44–67 32 5.136 Xamax Neuchâtel 1912 2012–2013 1 14 2. Liga Interregional (groep 3) 26 21 4 1 92–28 67 nb Xamax Neuchâtel FCS 2013–2014 1 14 1. Liga (groep 2) 26 19 4 3 67–25 61 nb 2014–2015 1 16 Promotion League 30 22 4 4 79–31 70 2.959 2015–2016 2 10 Challenge League 34 15 9 10 53–42 54 3.011 2016–2017 2 10 Challenge League 36 22 7 7 66–36 73 2.932 2017–2018 1 10 Challenge League 36 26 7 3 82–39 85 3.475 2018–2019 9 10 Super League 36 9 10 17 44–65 37 6.002 2019–2020 10 10 Super League 36 5 12 19 33–68 27 3.984 2020–2021 9 10 Challenge League 36 10 6 20 36–58 36 – 2021–2022 6 10 Challenge League 36 14 8 14 56–54 50 3.271 2022–2023 10 10 Challenge League 36 4 12 20 42-65 24Neuchâtel Xamax wint van FC Rapperswil-Jona (3-1/3-0) in play-offs promotie/degradatie en handhaaft zich in de Challenge League. 3.256
In Europa
Neuchâtel Xamax FCS speelt sinds 1981 in diverse Europese competities. Hieronder staan de competities en in welke seizoenen de club deelnam: Europacup I (2x) 1987/88, 1988/89 Europacup II (1x) 1990/91 UEFA Cup (10x) 1981/82, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1991/92, 1992/93, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 2003/04 Intertoto Cup (3x) 1999, 2000, 2005
Bekende (oud-)spelers
Internationals De navolgende Europese voetballers kwamen als speler van Neuchâtel Xamax uit voor een vertegenwoordigend A-elftal. Tot op hedenbijgewerkt op 4 oktober 2015 is Beat Sutter degene met de meeste interlands achter zijn naam. Hij kwam als speler van Neuchâtel Xamax in totaal 46 keer uit voor het Zwitserse nationale elftal.
NaamVanTotTotaalNationaal elftal Beat Sutter 19.08.1986 22.01.1994 46 Heinz Hermann 28.08.1985 02.06.1990 42 Karl Engel 01.09.1981 13.11.1985 18 Christophe Bonvin 19.12.1990 17.04.1993 17 Alain Geiger 24.09.1986 05.06.1988 16 Régis Rothenbühler 25.03.1992 17.04.1993 8 10.02.1997 09.06.1999 7 Trifon Ivanov 15.04.1994 29.03.1995 14 Philippe Perret 07.09.1983 28.05.1988 14 Claude Ryf 09.04.1986 26.04.1989 13 Sébastien Jeanneret 27.03.1996 09.06.1999 11 Stéphane Henchoz 23.01.1993 23.06.1995 9 Patrice Mottiez 27.08.1986 26.04.1989 9 Adrian Kunz 06.10.1996 11.10.1997 9 Frédéric Chassot 13.12.1989 12.03.1991 8 Joël Corminboeuf 27.04.1988 22.04.1998 8 André Egli 17.10.1990 27.05.1992 8 Viorel Moldovan 15.11.1995 13.06.1996 6 Ryszard Tarasiewicz 05.09.1989 06.06.1990 6 Pascal Zaugg 26.10.1983 02.05.1984 6 Robert Lüthi 10.10.1981 11.09.1985 4 Pascal Zuberbühler 25.03.2007 15.06.2008 4 Lajos Détári 07.09.1994 16.11.1994 3 Hans Küng 24.09.1975 23.04.1977 3 Alexandre Rey 04.09.2004 09.02.2005 3 René Hasler 07.09.1977 21.09.1977 2 Ansi Agolli 03.09.2005 22.03.2006 2 Silvano Bianchi 27.03.1984 02.05.1984 2 Nebi Mustafi 07.09.2005 07.09.2005 1 Robert Lei-Ravello 21.09.1988 21.09.1988 1 Nebi Mustafi 07.09.2005 07.09.2005 1 Hans-Peter Zwicker 24.08.1988 24.08.1988 1 Didier Gigon 03.04.1990 03.04.1990 1 Agonit Sallaj 20.06.2011 20.06.2011 1
Externe link Officiële website
Categorie:Zwitserse voetbalclub