thumb|Locomotief 'Aagje' met trein van de Efteling Stoomtrein Maatschappij rijdt over de brug over de Siervijver. thumb|De ringlijn van de Efteling Stoomtrein door de Efteling. thumb|Het smalspoor van de Efteling Stoomtrein in een bosrijk gedeelte van het park thumb|De Efteling Stoomtrein onderweg door het bos. thumb|De Efteling Stoomtrein met loc 'Aagje', gezien vanuit de Gondoletta. thumb|Locomotief 'Aagje' met trein van de Efteling Stoomtrein Maatschappij arriveert in het Station Marerijk. Foto: Erik Swierstra. De Stoomtrein is sinds 1969 een van de attracties in de Efteling te Kaatsheuvel.
Het Kinderspoor werd al in 1954 in gebruik genomen, maar de eerste stoomtrein reed op 31 maart 1969 door het park. Nog meer (model)treinen verschenen achter de Stoomcarrousel in 1971 in de driedimensionale miniatuurwereld "Diorama" die lijkt op een prent van Anton Pieck.
De Efteling was al sinds 1959 bezig geweest met het idee voor de aanleg van een spoortraject in het park. Firma’s als 'Spoorijzer’ te Delft, 'Krekel’ te Apeldoorn en 'Neve’ te Vreeswijk konden het park echter niet bieden wat zij zocht. Uiteindelijk werd in 1968 de locomotief 'Aagje' gekocht. De stoomlocomotief, die stamt uit 1911, was nog in gebruik in de Arnhemse Steenfabriek IJsseloord. De Efteling Stoomtrein werd in gebruik genomen bij het begin van het nieuwe seizoen met Pasen in maart 1969.
Spoorlijn en stations De spoorwijdte van de smalspoorlijn is 600 mm. Het eerste spoor werd in 1968 aangelegd. Hiervoor werden zware Cockerill-rails uit 1914 gebruikt, die van een Belgische aannemer konden worden overgenomen. De lijn liep in een U-vorm om het park heen en had een lengte van één kilometer en twee stations. De lengte van het spoor is, na een aantal verlengingen in de loop der jaren, ruim drie kilometer. De lijn vormt een ringlijn die met de klok mee wordt bereden. Hij loopt om vrijwel het hele park heen, behalve het noordelijke en meest westelijke deel. Langs de lijn zijn er twee stations waar reizigers kunnen in- en uitstappen: Station Marerijk (Station West) aan de Sint Nicolaasplaets en in Station De Oost.
Aanvankelijk was de baan aan beide eindpunten voorzien van een keerdriehoek, zodat de locomotief altijd 'met schoorsteen voor' kon rijden. De eerste verlenging van de lijn was in 1974, toen het westelijke station, bij het Sprookjesbos, werd verplaatst van de oorspronkelijke locatie naar de Sint Nicolaasplaets, waar nu nog het vertrekpunt van de trein is. Vanaf het begin van het seizoen 1974 was de lijn geschikt om er twee treinen te laten rijden. Er werd toen halverwege de lijn een wisselplaats aangelegd, zodat de twee treinen die nu gingen rijden elkaar onderweg konden kruisen.
In 1981 werd de lijn aan de zuidoostkant over 500 meter verlegd om ruimte te maken voor de bouw van de Python, de trein rijdt hier omheen. Aan dit lijngedeelte ligt nu Station De Oost.
Al vanaf 1972 was er de wens om een ringlijn te vormen. Daarvoor kwam in 1984 de laatste verlenging van 500 meter tot stand. De cirkel werd gesloten door tussen west en oost een verbinding te leggen, vanaf de Sint Nicolaasplaets, langs de speelweide en met een 75 meter lange brug over de Siervijver, om aan te sluiten op de bestaande lijn ten oosten van de Gondolettavijver. Het oude Station Noord werd gesloten, hier staat nu de Kleuterhof. Er waren nu stations bij de Python (Ruigrijk, thans De Oost) en Piraña (Zuid). Het Station Zuid werd later gesloten. De rit over het bijna drie kilometer lange traject wordt in ruim vijftien minuten afgelegd.
In 1999 werd de spoorbaan compleet gerenoveerd. Tevens werd ter hoogte van 'Droomvlucht' een nieuwe remise in gebruik genomen. Dit nieuwe gebouw bevat tevens het 'Sprookjesstation'. De oude remise die achter het winkeltje op het Herautenplein lag is afgebroken. Op deze plek werden struiken aangeplant.
In het Sprookjesstation nabij Marerijk wordt niet gestopt, maar kunnen de passagiers figuren zoals een Holle Bolle Gijs, de Gelaarsde Kat, een kabouter en een heks zien. Voor het grootste deel zijn de passagiers op het perron Laven.
In 2009 werd het bestaande horecapunt Likkebaerd gesloopt en vervangen door een gethematiseerd stationsgebouw met horecavoorziening, Station de Oost. Station de Oost opende zijn deuren vanaf het begin van de Winter Efteling 2009. +StationOpeningExtra infoStation Marerijk1974Ook aangeduid als Station Sint NicolaasplaetsStation de Oost2009Sprookjesstation1999De Stoomtrein stopt hier nietVoormalige StationsStationOpeningSluitingReden sluitingStation Sprookjesbos19681974Verwijderd vanwege opening Station MarerijkStation Noord19681984Overbodig gewordenStation Ruigrijk19992009Verwijderd vanwege opening Station de OostStation Zuid19881995Gesloopt voor de bouw van het Fata Morgana Evenementencomplex
Materieel De Efteling Stoomtrein telt vijf locomotieven:http://www.industriespoor.nl/Hoofdstuk29.pdf. Gearchiveerd op 8 januari 2023. +LocomotiefBouwjaarGebouwd inIn dienstExtra infoAagje1911Duitsland1968Sinds 8 mei 2025 geëlektrificeerd.Moortje1908België1974Trijntje1991Nieuw gemaakt in Engeland1991Opvolger van NeefjeDieseltje II19951995Gebouwd in Engeland na inlevering van Dieseltje I, rijdt als enige op dieselVoormalige LocomotievenLocomotiefBouwjaarGebouwd inIn dienstBuiten dienstExtra infoNeefje1914Nederland19811991Staat sinds 2001 tentoongesteld voor Station MarerijkDieseltje I1953Nederland19531995Vervangen door Dieseltje II Alle stoomlocomotieven hebben een door Anton Pieck ontworpen tender gekregen, hoewel deze bij dit loctype niet gebruikelijk was. De stoomlocs worden gestookt op kolen.
Aagje thumb|De Efteling Stoomtrein met locomotief 'Aagje' op een overweg. Stoomloc 'Aagje' is een in 1911 door Orenstein & Koppel (fabrieksnummer 4930) gebouwde locomotief, die tot 1964 dienst deed bij steenfabriek IJsseloord in Arnhem. In 1968 werd het locje door de Efteling overgenomen. Voordat hij bij de Efteling kwam werd de locomotief opgeknapt door Kees Neve. Uiteindelijk kreeg de locomotief een donkergroene kleur. Het locje is aangepast naar de ideeën van Anton Pieck, de ontwerper van de Efteling. Zo heeft het bijvoorbeeld een losse tender gekregen, omdat "het publiek die nu eenmaal verwacht bij een stoomloc". Voor de tender werden wielen gebruikt van oude mijnkarren (ook bekend als lorries). De loc kreeg in 1979 ook een nieuwe ketel. Later zijn er ook andere details aan toegevoegd. Zo zit er tegenwoordig ter hoogte van de schoorsteen een frontsein.
Het laatste defilé voor koningin Juliana bij Paleis Soestdijk werd in 1980 gehouden, zij werd dat jaar opgevolgd door koningin Beatrix. De stoomtrein van de Efteling reed voor die gelegenheid door de tuin voor het paleis, waar speciaal een spoor voor was aangelegd. Locomotief 'Aagje' trok zijn koninklijke gasten tijdens een ritje over een spoor met een spoorwijdte van 60 centimeter.
Sinds 2021 stond loc Aagje buiten dienst met een afgekeurde stoomketel. In 2024 werd besloten de loc te verbouwen voor elektrische tractie. Deze verbouwing werd in Engeland uitgevoerd door Alan Keef, leverancier van smalspoormaterieel te Ross-on-Wye, die eerder al loc 'Trijntje' en de onderhoudslocomotief 'Dieseltje II' leverde. De tender werd vervangen door een nieuw, groter, exemplaar met daarin een aandrijving met elektrische motoren en accu's, die dagelijks worden opgeladen. Bovenop ligt een plaat met een laagje imitatie-kolen. De tender is in feite een elektrische loc die loc Aagje voortduwt en de rijtuigen van de trein trekt. Aan de loc zijn enkele kleine aanpassingen gedaan die reversibel zijn, zodat deze in de toekomst ook weer gewoon als kolengestookte stoomlocomotief zou kunnen rijden. De stoomfluit werkt nu op perslucht. Op 8 mei 2025 werd loc Aagje in dienst gesteld met de elektrische aandrijving.Loc Aagje, www.eftepedia.nl
Locomotief 'Moortje' thumb|Locomotief 'Moortje'. Als gevolg van het succes van de stoomtrein zocht de directie naar uitbreiding van de capaciteit. Deze werd gevonden door aanschaf van een tweede locomotief en het bijbouwen van een tweede stel rijtuigen. Locomotief 'Aagje' kreeg in 1974 versterking van 'Moortje'. Deze locomotief was ook door Orenstein & Koppel gebouwd en wel in 1908 (fabrieksnummer 2697). Zij werd overgenomen van een sloper in Brussel en was niet meer dan een hoop oud ijzer. Na een grote reconstructie, inclusief een nieuwe ketel en een nieuwe tender, kon de loc in 1974 in dienst gesteld worden. Vanwege de zwarte kleur werd de loc 'Moortje' gedoopt.
Neefje thumb|Locomotief 'Neefje' van de Efteling Stoomtrein Maatschappij opgesteld als statisch monument voor Station Marerijk. Omdat er naast de twee aanwezige locomotieven behoefte bestond aan een reserveloc werd uitgezien naar een derde loc. Bij Kees Neve in Zeeland (N.B.) stond een in 1914 door Henschel & Sohn (fabrieksnummer 13067) gebouwde vuurloze locomotief. Deze was afkomstig van de Koninklijke Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek te Delft.
In 1980 kwam deze loc in de Efteling als 'Neefje' in dienst, de derde locomotief na 'Aagje' en 'Moortje'. 'Neefje' was vernoemd naar Kees Neve, van de Stichting Stoomcentrum Zeeland, die alle drie locomotieven reviseerde en gebruiksklaar maakte voor de Efteling. Daarnaast is de naam 'Neefje' een verwijzing naar 'Aagje' en 'Moortje' (broer en zus), aangezien zij welbeschouwd een 'Neefje' is van beide locomotieven. 'Neefje' was aanvankelijk een vuurloze locomotief en dat betekende dat zij geen vuurkist had. Dit was voor de Efteling niet bruikbaar, zodat de locomotief door Neve werd verbouwd met een nieuwe ketel en nieuw machinistenhuis. Door de verbouwing en het toevoegen van een stoomketel werd de loc veel zwaarder. De lagers en assen konden dit gewicht niet aan. Daarom werd de machine na de komst van 'Trijntje' in 1992 niet meer gebruikt. De locomotief stond tot 2001 opgeborgen in de remise, waarna deze op de Sint Nicolaasplaets werd geplaatst als statisch monument.
Locomotief 'Trijntje' thumb|Locomotief 'Trijntje'. In plaats van 'Neefje' is loc 'Trijntje' in dienst gekomen. Deze loc is in 1992 nieuw gebouwd door Alan Keef, leverancier van smalspoormaterieel te Ross-on-Wye in Engeland, onder fabrieksnummer 38.Alan Keef Ltd. Gearchiveerd op 22 april 2023. De naam Trijntje heeft niks te maken met die van Trijntje Oosterhuis.
Locomotief 'Dieseltje' Verder heeft de Efteling een diesellocomotief, die wordt gebruikt om 's ochtends een controlerondje te rijden en afval van het traject te verwijderen. De eerste was een Diema-locje, gebouwd in 1953 door de Diepholzer Maschinenfabrik met het fabrieksnummer 1600. Dit locomotiefje droeg de naam 'Dieseltje' en kwam bij de Efteling in 1975 terecht als hulploc. Na 20 jaar dienst werd de eerste diesellocomotief vervangen en ingeruild bij Alan Keef. Dit bedrijf bouwde in 1995 speciaal voor de Efteling een nieuwe diesellocomotief onder fabrieksnummer 40. De oude diesellocomotief werd doorverkocht aan een amateurspoorlijn in Engeland.
Vervanging stoomtractie door elektrische tractie Locomotief 'Aagje' stond sinds 2021 buiten dienst met een defecte stoomketel. In het voorjaar van 2024 werd bij loc 'Moortje' de stoomketel afgekeurd, zodat sindsdien nog één rijvaardige stoomloc, 'Trijntje', beschikbaar is voor de treindienst. Omdat deze loc wegens onderhoud niet alle dagen van de week beschikbaar is kan de stoomtreindienst niet meer dagelijks worden uitgevoerd.Stoomtrein in Efteling draait op halve kracht vanwege afgekeurde locomotief, www.treinenweb.nl; 16 januari 2024