Jan Vertonghen (Sint-Niklaas, 24 april 1987) is een voormalig Belgisch voetballer die voornamelijk als centrale verdediger, verdedigende middenvelder of linksachter speelde. Vertonghen speelde tussen 2008 en 2012 ruim 220 wedstrijden in het eerste elftal van Ajax. Tussen 2012 en 2020 verdedigde hij acht jaar de kleuren van Tottenham Hotspur. Van 2022 tot 2025 speelde hij bij de Belgische eersteklasser RSC Anderlecht, die hem transfervrij overnam van SL Benfica. Vertonghen debuteerde in 2007 in het Belgisch voetbalelftal en speelde op 10 oktober 2017 tegen Cyprus zijn 97ste interland, waardoor hij Jan Ceulemans als recordinternational voorbijstak. De Belgische verdediger speelde op de WK's van 2014, 2018 en 2022, alsook op de EK's van 2016, 2020 en 2024, waarna hij stopte als international. Vertonghen is met 157 interlands Belgisch recordinternational, waarbij hij tien keer de weg naar het doel vond. In juni 2025 stopte hij met voetballen.
Clubcarrière Jeugd thumb|left|Jan Vertonghen in 2008 Vertonghen begon als zesjarige bij provincialer VK Tielrode, de club van zijn woonplaats. Daar voetbalde hij zeven jaar. Vervolgens maakt de Oost-Vlaming in 2000, op zijn veertiende, de overstap naar de jeugd van Germinal Beerschot. Deze club, waar Ajax een samenwerkingsakkoord mee had, bleek in 2003 de tussenstap voor de jeugdopleiding van Ajax. Vertonghen werd ontdekt en begeleid door topscout Urbain Haesaert. Hij kwam in Amsterdam op amper zestienjarige leeftijd in een gastgezin terecht. Aanvankelijk kwam Vertonghen uit voor de A-jeugd van de Ajacieden om vervolgens snel de overstap te maken naar Jong Ajax. Hij ondertekende een contract tot medio 2008 bij Ajax.'Ajax haalt talent Vertonghen' Soccernieuws, 22 augustus 2005
Vertonghen viel op in de media door een opmerkelijke goal die hij scoorde bij Jong Ajax in de KNVB Beker, in het seizoen 2005/06 tegen Cambuur Leeuwarden. Cambuur speelde de bal buiten het veld voor een blessurebehandeling. De ingooi was voor Ajax, dat de intentie had de bal terug te spelen naar de ploeg die daarvoor de bal had, zoals een ongeschreven regel voorschrijft. Vertonghen schoot de bal echter van ongeveer 50 meter, al dan niet per ongeluk, in de kruising, waarmee hij de woede opwekte van Cambuur. Het was een onbedoelde wereldgoal waarmee hij de wereldpers haalde. Ter compensatie gaf Ajax Cambuur vervolgens een vrije doortocht om een tegentreffer te maken.De goal van Vertonghen op Youtube. Gearchiveerd op 15 mei 2023.'Excuses voor tweede wereldgoal' Het Nieuwsblad, 22 september 2015. Gearchiveerd op 2 mei 2023.
AFC Ajax Tijdens de voorbereiding van het seizoen 2006/07 nam trainer Henk ten Cate Vertonghen op in de A-kern, dit omdat er door het WK aanvankelijk veel spelers met vakantie waren. Vertonghen speelde een aanzienlijk deel van de wedstrijden in de voorbereiding en de technische staf was lovend. Hij mocht bij aanvang van het seizoen bij de selectie blijven en kreeg rugnummer 28 toebedeeld. Drie Belgen maakten zich op voor de start van de Nederlandse competitie met Ajax. Thomas Vermaelen vormt met de ervaren Jaap Stam het hart van de verdediging en rechtsbuiten Tom De Mul is terug van een uitleenbeurt bij Vitesse. Vertonghen was het vijfde jeugdproduct van Germinal Beerschot die het tot in de A-kern van Ajax schopte. Eerder was deze eer ook weggelegd voor Stanley Aborah en Jelle Van Damme. Aanvankelijk speelde hij tijdens de voorbereiding als centrale verdediger en links op het middenveld.'Jan Vertonghen vijfde GBA-jeugdproduct in A-kern bij Ajax' Het Nieuwsblad, 27 juli 2006. Gearchiveerd op 1 mei 2023.
Hij maakte zijn officiële debuut op 23 augustus 2006 in de voorronde van de UEFA Champions League tegen FC Kopenhagen. Na een klein uur spelen komt de linkspoot in de ploeg voor Hedwiges Maduro. Vertonghen kon geen fijn gevoel overhouden aan dit debuut, want de Denen weten Ajax te verrassen. Door een 0-2 nederlaag werd Ajax naar de UEFA Cup verwezen. Vanaf dat moment kent de carrière van Vertonghen ups en downs.'Top 5 momenten van Jan Vertonghen' goal.com, 9 juli 2012 Verder mag hij in de UEFA Cup nog tweemaal invallen (tegen Austria Wien en Espanyol Barcelona). Voor zijn debuut in de eredivisie moet hij wachten tot 3 december 2006. Hij mag starten als basisspeler in een wedstrijd tegen Willem II die met 6-0 gewonnen werd. Daarna mocht hij nog tweemaal invallen.
Verhuur aan RKC Waalwijk In de tweede seizoenshelft van het seizoen 2006/07 verhuurde Ajax Vertonghen aan het bescheiden RKC Waalwijk, op dat ogenblik de rode lantaarn in de Nederlandse voetbalcompetitie. Dit kwam er op aanraden van zijn trainer bij Ajax, omdat hij in de hoofdmacht van de Amsterdammers niet bijster veel kansen kreeg. De overeenkomst was pas rond op de laatste dag van de transferperiode.'Ajax leent Jan Vertonghen uit aan RKC Waalwijk' Het Nieuwsblad, 31 januari. Gearchiveerd op 29 april 2023. Op 3 februari 2007 debuteerde hij als basisspeler met RKC tegen NAC Breda. De wedstrijd eindigt met een 2-1 verlies. Eén speeldag later, 10 februari 2007, maakte hij zijn eerste goal voor RKC tegen Heracles Almelo. De wedstrijd werd met 2-0 gewonnen. Op 8 april 2007 speelde Vertonghen tegen zijn moederclub Ajax. Hij speelt zijn beste wedstrijd in het gele shirt van de Brabanders. De wedstrijd eindigde op 2-2. Uitgerekend Jan Vertonghen scoorde de 1-1.'Hoe het doelpunt van Jan Vertonghen Ajax de titel zou kosten' Elfvoetbal, 19 oktober 2019. Gearchiveerd op 26 april 2023. Ajax liep mede hierdoor dat seizoen op doelsaldo de titel mis (1. PSV 75 punten uit 34 duels, 23 zeges – 6 x gelijkspel – 5 nederlagen, doelsaldo +50 (75-25), 2. Ajax 75 punten uit 34 duels, 23 zeges – 6 x gelijkspel – 5 nederlagen, doelsaldo +49 (84-35)). Trainer Henk ten Cate zou na afloop woedend zijn geweest op Vertonghen en hem dit zeer kwalijk hebben genomen. Ondanks de aanwezigheid van Vertonghen degraderen de Waalwijkers dat seizoen via de nacompetitie naar de Jupiler League. Hij speelde in Waalwijk twaalf wedstrijden, uitsluitend als basisspeler, en wist daarin drie keer het net te vinden. Bij RKC werd hij als centrale middenvelder uitgespeeld, maar zijn coach Mark Wotte positioneert hem bij vlagen ook in de verdediging. De trainer leert hem vooral dominanter te worden in zijn spel.'Debutant Jan Vertonghen meteen bij de uitblinkers' het Nieuwsblad, 4 juni 2007. Gearchiveerd op 29 april 2023.
thumb|Vertonghen in duel met Andrij Sjevtsjenko
Terugkeer bij AFC Ajax In het seizoen 2007/08 brak Vertonghen definitief bij Ajax door. Vertonghen speelde onder Ten Cate op de linksbackpositie. Hij zou in dat seizoen nog op meerdere posities gebruikt worden, waaronder linkermiddenvelder en linker centrale verdediger. Ajax was al vroeg uitgeschakeld in UEFA Cup nadat het al eerder de Champions League in de voorronde had gemist. Mede door blessures van zijn landgenoot Thomas Vermaelen werd Vertonghen in het centrum van de verdediging geplaatst naast John Heitinga. Ook nadat Ten Cate in oktober 2007 werd opgevolgd door interim-trainer Adrie Koster bleef hij in de basis staan. Zijn 'eerste officiële doelpunt' in de hoofdmacht van Ajax was er één in eigen doel, thuis tegen NAC Breda. Een week later scoorde Vertonghen zijn eerste officiële doelpunt tegen Willem II. Deze wedstrijd werd met 2-3 gewonnen. Ajax eindigde het seizoen als tweede achter kampioen PSV. Hierdoor werd Ajax veroordeeld tot de play-offs. In de finale verloor Ajax over twee wedstrijden van FC Twente waardoor het genoodzaakt was om het volgende seizoen opnieuw in de UEFA Cup te spelen. Dat jaar deed Vertonghen het ook goed mee in de verkiezing voetballer van het jaar. Hij werd door de 'Supportersvereniging Ajax' uitgeroepen tot 'Talent van het Jaar'.'Stekelenburg speler, Vertonghen talent' Ajax Showtime, 20 april 2008 Vertonghen speelde dat seizoen 31 wedstrijden en maakte daarin twee doelpunten.
Het seizoen 2008/09 begon voor Vertonghen met een nieuwe trainer, Marco van Basten. Van Basten trainde eerder het Nederlands Elftal. Vertonghen werd oorspronkelijk de rol van linksback toebedeeld, maar werd in de loop van het seizoen op meerdere posities gebruikt. Samen met Thomas Vermaelen speelde Vertonghen in de eerste seizoenshelft in alle competitiewedstrijden. Hij stond tijdelijk tweede in het klassement van Voetballer van het Jaar.
Nadat Ajax in 2010 de KNVB Beker had veroverd, raakte Vertonghen in opspraak doordat hij bij de huldiging Feyenoordfans en -spelers uitmaakt voor 'kutkakkerlakken'.Website Nu.nl Vertonghen betuigt spijt over de uitlatingen 'kakkerlakken' . Verkregen op 10-05-2010 via deze link. Gearchiveerd op 30 april 2023.Standaard.be Jan Vertonghen drie duels geschorst Op last van algemeen directeur Rik van de Boog bood Vertonghen op de website van Ajax zijn excuses aan. De KNVB wilde hem schorsen voor de uitlatingen. Ajax ging hier echter tegen in beroep maar verloor deze zaak en Vertonghen werd voor twee wedstrijden geschorst. Het leverde hem wel een heldenstatus op voor de Ajax-supporters.Jan Vertonghen kijkt met Benfica eeuwige liefde Ajax in de ogen: "Toen we hen uitschakelden met Tottenham, voelde ik de pijn" Het Laatste Nieuws, 23 februari 2022. Gearchiveerd op 2 mei 2023.
In de kampioensjaren 2010/11 en 2011/12 was Vertonghen een van de steunpilaren. Vertonghen werd een van de gezichten van ‘de derde ster’, de dertigste landstitel in 2011 na zeven jaar zonder kampioenschap. In het seizoen 2011/12 was Vertonghen aanvoerder van de Amsterdamse ploeg. Vertonghen weet maar liefst tien keer te scoren (achtmaal in de Eredivisie en tweemaal in de KNVB Beker).
In mei 2012 won Vertonghen de Gouden Schoen (Voetballer van het Jaar) als beste speler van de Eredivisie. Vertonghen haalde het in de eindstand voor de beloftevolle Feyenoord-middenvelder Jordy Clasie en zijn Deense ploegmaat Christian Eriksen. Op de erelijst volgt hij zijn ploegmaat Theo Janssen op.'Jan Vertonghen ‘Voetballer van het Jaar’ in Nederland' Het Laatste Nieuws, 7 mei 2012. Gearchiveerd op 1 augustus 2020. Eerder werd Vertonghen tijdens de kampioenenviering in het ArenaPark al verkozen tot Ajacied van het Jaar. Hij kreeg de Rinus Michels Award uit handen van de voorzitter van de supportersvereniging. Hij werd verkozen door de supporters van Ajax.'Jan Vertonghen verkozen tot Ajacied van het Jaar' Het Laatste Nieuws, 3 mei 2012 Vertonghen speelde voor Ajax 220 wedstrijden waarin hij 28 keer de netten deed trillen.
Tottenham Hotspur FC Seizoen 2012/13 Nadat Ajax voor de tweede keer op rij kampioen was geworden, kwamen de eerste geruchten los over een overstap naar een Engelse club. Eerder werd al bekend dat Vertonghen zijn contract niet zou verlengen, omdat hij de Eredivisie ontgroeid was. Aanvankelijk wilden de Amsterdammers € 15 miljoen voor hun kapitein.'Ajax wil 15 miljoen voor Vertonghen' Het Nieuwsblad, 18 mei 2012. Gearchiveerd op 2 mei 2023. Eerst zou Arsenal concreet zijn, maar Vertonghen verklaarde dat hij liever naar Tottenham ging. Die laatste club kwam op 24 juni tot een akkoord met Ajax, waardoor het vertrek officieel werd. Op 7 juli 2012 werd definitief bekendgemaakt dat de linksvoet voor vier jaar had getekend. Vertonghen kreeg rugnummer vijf toebedeeld. De Engelsen, onder leiding van de Portugese manager André Villas-Boas betaalden een transferbedrag dat kon oplopen tot € 12 miljoen voor de verdediger/middenvelder. Hij had nog een contract tot medio 2013 in Amsterdam.'Transfer Vertonghen naar Tottenham volledig afgerond' De Standaard, 8 juli 2012. Gearchiveerd op 1 mei 2023.