De Encyclopedie van de Vlaamse Beweging is een encyclopedisch naslagwerk dat de Vlaamse Beweging beschrijft aan de hand van relevante (Vlaamse en niet-Vlaamse) personen, gebeurtenissen, publicaties, organisaties, mythen enzovoort. Er verschenen intussen drie edities, die van 1973-1975 (EVB), die van 1998 (NEVB) en die van 2024 (DEVB).
Encyclopedie van de Vlaamse Beweging De ruim 2000 pagina’s tellende eerste gedrukte editie verscheen bij Uitgeverij Terra-Lannoo te Tielt in twee delen: deel 1 (A-L) in 1973 en deel 2 (M-Z) in 1975. Ze werd werd gefinancierd door het Noordstarfonds, de culturele stichting van de Vlaamsgezinde verzekeringsmaatschappij Noordstar. Onder de ongeveer 420 auteurs bevonden zich zowel professionele historici aan als actoren van de beweging. De redactie bestond uit Jozef Deleu, Gaston Durnez, Reginald de Schryver en Ludo Simons.
Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging Vijfentwintig jaar later konden de vruchten worden geplukt van menig onderzoek dat tot stand gekomen was onder impuls van de Leuvense professor Lode Wils en de Gentse professor Bruno De Wever. Ook het onderzoek over Brussel en de staatshervormingen dat binnen het onderzoekscentrum van professor Els Witte aan de Vrije Universiteit Brussel was tot stand gebracht, bood nieuwe inzichten en benaderingen. Een actualisering en uitbreiding van het naslagwerk kondigde zich aan.
De kritiek op de soms weinig onpartijdig opgestelde informatie, hiaten in de informatie en een onduidelijke afbakening van het werkveld waren er de oorzaak van dat de tweede editie die in 1998 werd gepubliceerd als Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging vaak als meer wetenschappelijk werd omschreven. Deze editie bestond uit drie boekdelen, besloeg meer dan 3000 bladzijden en bevatte het dubbele aan overzichtsartikelen. Onder de 580 auteurs waren jonge professionele historici in de meerderheid. De nieuwe editie kwam er onder impuls van toenmalig Vlaams minister van onderwijs Luc van den Bossche die zorgde voor 22 miljoen Belgische Frank aan overheidssubsidie. Twee redactieleden van de eerste editie, Reginald de Schryver en Gaston Durnez, werden nu bijgestaan door Bruno de Wever, Lieve Gevers, Pieter Van Hees en Machteld de Metsenaere.
In 2001 verscheen er een bijgewerkte online editie, die ook beschikbaar was op cd-rom.
In 2018 werd een uitgebreide geactualiseerde versie online gezet als eerste stap in de ontwikkeling van een volledig herwerkte encyclopedie. De lemma's worden verzorgd door universitaire onderzoekers. De auteurs staan telkens onderaan, maar er is geen updategeschiedenis voorzien.
Digitale encyclopedie van de Vlaamse beweging Opnieuw ca. 25 jaar later, op 29 januari 2024, werd de derde en digitale editie van de Encyclopedie van de Vlaamse beweging (DEVB) voorgesteld in het Vlaams Parlement. Deze digitale encyclopedie wil wetenschappelijke kennis over de Vlaamse beweging op een vernieuwende manier toegankelijk maken voor een breed publiek. Met een virtueel platform bestaande uit duizenden lemma’s, afbeeldingen en objecten wil de DEVB het vertrekpunt zijn voor kennis en onderzoek over de Vlaamse beweging, het Vlaams-nationalisme en het nationalisme in Vlaanderen.
Deze editie kwam tot stand onder leiding van het archief voor nationale bewegingen (ADVN) met financiële steun van de Vlaamse overheid. Meer dan 400 auteurs, reviewers, adviseurs en redacteurs werkten mee. Anders dan de twee vorige edities staat de Encyclopedie volledig online en is die vrij toegankelijk.https://encyclopedievlaamsebeweging.be Een selectie van de overzichtsartikelen werd door Uitgeverij Lannoo in boekvorm gepresenteerd als Encyclopedie van de Vlaamse beweging, De synthese. De redactie bestond uit: Marnix Beyen, Elke Brems, Bruno De Wever, Chantal Kesteloot, Dave Sinardet, Jo Tollebeek, Jeffrey Tyssens, Maarten Van Ginderachter, Antoon Vrints en Kaat Wils.
Voor de derde versie werd opnieuw verder gebouwd op de eerdere versies en op het talrijke onderzoek dat de laatste decennia tot stand was gekomen. Bestaande lemma's werden geactualiseerd en nieuwe thema's werden toegevoegd. Alle teksten zijn peer-reviewed en voorzien van illustraties. Voor deze editie werkte ADVN samen met vele andere archieven, die zowel hun expertise als hun beeldcollectie ter beschikking stelden. Het is een levende kennisbank waarvan de inhoud verder aangevuld en aangepast wordt met nieuwe onderzoeksresultaten en inzichten.
Externe links Digitale Encyclopedie van de Vlaamse beweging (2024)
Categorie:Encyclopedie Categorie:Internetencyclopedie Categorie:Vlaamse Beweging