Het Koninklijk Nederlands Instituut Rome (KNIR) is het oudste van de vijf Nederlandse Wetenschappelijke Instituten in het Buitenland. Het Instituut faciliteert onderzoek en onderwijs in de geesteswetenschappen (archeologie, kunstgeschiedenis, geschiedenis, taal- en cultuurstudies, filosofie, religiestudies) en wetenschap in bredere zin ('liberal arts and sciences', economie, rechten, sociale wetenschappen).
Het Instituut is in 1904 in opdracht van de Nederlandse regering opgezet door Gisbert Brom.Huygens.knaw.nl, Brom Gijsbertus (1864-1915), geraadpleegd 29 december 2025 Doel was de bestudering van stukken in de sinds 1880 opengestelde Vaticaanse archieven die over de Nederlandse geschiedenis handelden. De missie van het Instituut werd in de loop van de tijd verbreed. Sinds 1933 is het gevestigd in een eigen gebouw aan de Via Omero (bij het park van de Villa Borghese). Er is een bibliotheek, werkruimtes en gastenverblijven. Het pand kwam tot stand onder het directeurschap van Godefridus Johannes Hoogewerff, uit een samenwerking van de Italiaanse ingenieur Gino Cipriani en de Haagse architect Jan Stuyt. Benito Mussolini was aanwezig bij de opening. In de loop der jaren heeft het gebouw een aantal ingrijpende aanpassingen en uitbreidingen ondergaan.
Sinds 1991 is het een interuniversitair instituut, dat wordt bestuurd door vertegenwoordigers van zes Nederlandse universiteiten en twee ministeries. De Rijksuniversiteit Groningen is beheerder van het KNIR.
In 2004 heeft koningin Beatrix ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan aan het instituut het predicaat Koninklijk toegekend.
Categorie:Rome Categorie:Historiografie Categorie:Wetenschappelijk genootschap in Nederland Categorie:Geesteswetenschappen