Acanthurus is een geslacht van baarsachtigen (Perciformes) uit de familie van de doktersvissen (Acanthuridae). In het Nederlands zijn voor het geslacht verschillende namen in omloop, waaronder chirurgvissen en chirurgijnvissen.
De naam 'chirurg'- of 'chirurgijnvissen' danken ze aan de benige uitsteeksels aan weerszijden van de staartbasis, die vlijmscherp zijn en ernstige verwondingen kunnen veroorzaken als de vissen worden aangeraakt. In rust worden de 'messen' in een groeve gehouden maar bij gevaar kunnen ze worden uitgeklapt waarbij ze naar voren steken.
De verschillende soorten hebben vaak bonte kleuren en veel soorten zijn daarom populair bij aquariumhouders. Het zijn algeneters die hun voedsel van koralen afschrapen met de kleine tandjes. Het lichaam is sterk zijwaarts samengedrukt, de rugvin is relatief hoog.
Soorten Acanthurus achilles , 1803 Acanthurus albimento , 2017 Acanthurus albipectoralis , 1987 Acanthurus auranticavus , 1956 Acanthurus bahianus , 1855 Acanthurus bariene , 1831 Acanthurus blochii , 1835 Acanthurus chirurgus (, 1787) Acanthurus chronixis , 1960 Acanthurus coeruleus , 1801 – Blauwe doktersvis Acanthurus dussumieri , 1835 Acanthurus fowleri , 1951 Acanthurus gahhm (, 1775) Acanthurus grammoptilus , 1843 Acanthurus guttatus , 1801 Acanthurus japonicus (, 1931) Acanthurus leucocheilus , 1927 Acanthurus leucopareius (, 1903) Acanthurus leucosternon , 1833 – Witborstdoktersvis Acanthurus lineatus (, 1758) Acanthurus maculiceps (, 1923) Acanthurus mata (, 1829) Acanthurus mindorensis , 1927 Acanthurus monroviae , 1876 Acanthurus nigricans (, 1758) Acanthurus nigricauda , 1929 Acanthurus nigrofuscus (, 1775) Acanthurus nigroris , 1835 Acanthurus nubilus (, 1929) Acanthurus olivaceus , 1801 Acanthurus polyzona (, 1868) Acanthurus pyroferus , 1834 Acanthurus randalli , 1957 Acanthurus reversus , 1999 Acanthurus sohal (, 1775) Acanthurus tennentii , 1861 Acanthurus thompsoni (, 1923) Acanthurus tractus , 1860 Acanthurus triostegus (, 1758) – Vijfbandchirurgijnvis of zwartbanddoktersvis Acanthurus tristis , 1993 Acanthurus xanthopterus , 1835
Categorie:Doktersvissen