André Derain (Chatou, 17 juni 1880 – Garches, 8 september 1954) was een Frans kunstschilder en beeldhouwer, die ook actief was als sieraadontwerper.
Biografie Derain volgde in Parijs de kunstacademie, waar hij bevriend raakte met Henri Matisse. In 1900 huurde hij een studio met Maurice de Vlaminck en begon hij met het schilderen van zijn eerste landschappen. Matisse, Derain en De Vlaminck worden beschouwd als de grondleggers van het fauvisme.
In 1920 won Derain de prestigieuze Carnegieprijs en lag de wereld voor hem open. Hij exposeerde onder meer in Berlijn, Düsseldorf, Frankfurt, Londen en New York.
In 1941 accepteerde Derain een uitnodiging van Duitsland voor een bezoek aan dat land, wat door de Duitse oorlogspropaganda werd uitgebuit. In 1944 sloeg hij een uitnodiging af van de regering-Pétain tot benoeming als directeur van de École des Beaux-Arts. Na de bevrijding werd Derain in Frankrijk gezien als collaborateur en viel hij in ongenade. Zijn werk werd niet langer op exposities getoond, wat zijn relatieve onbekendheid verklaart. Zijn werken brengen tegenwoordig echter vele miljoenen euro's op.
Derain overleed op 74-jarige leeftijd.
Werk Derain werd bekend met zijn landschappen en, in zijn Londense periode, met zijn bruggen over de Theems en zijn schilderingen van Hyde Park. Nadat hij Picasso had leren kennen, kregen zijn landschappen gaandeweg een geometrische abstractie. Later maakte hij ook stillevens. Na de Eerste Wereldoorlog schilderde hij veel landschappen in Zuid-Frankrijk, daartoe geïnspireerd door Paul Cézanne.
Derain illustreerde daarnaast met houtsneden boeken van Guillaume Apollinaire, Max Jacob en André Breton. Vanaf 1907 vervaardigde hij sculpturen uit steen. Derain schilderde eveneens theaterdecors. Dit na zijn grote succes in 1919 met zijn decors voor het ballet La Boutique fantasque van Serge Diaghilev.
Vroege werken Zelfportret, tussen 1895-1899, olieverf op doek, verzameling Ambroise Vollard, Parijs De weg naar Carrières (La Route de Carrières), 1899, olieverf op doek, 48 × 64 cm, particuliere collectie, Parijs De begrafenis (L'Enterrement), 1899, olieverf op doek, verzameling Madame Matisse, Parijs Soldatenfeest in Suresnes (Le Bal des soldats à Suresnes), 1903, olieverf op doek, 176 x 168 cm, Saint Louis Art Museum Sneeuwlandschap bij Chatou (Paysage de neige à Chatou), circa 1904, olieverf op doek, 81 x 61 cm, privébezit, Parijs De brug van Le Pecq (Le Pont du Le Pecq), 1904, olieverf op doek, 81 x 116 cm, privébezit, Parijs Portret van Bartolomeo Savona, olieverf op doek, Barber Institute of Fine Arts, Birmingham Wijngaard in het voorjaar (Les vignes au printemps), circa 1904–1905, olieverf op doek, Kunstmuseum Basel
Fauvistische jaren Portret van Henri Matisse, 1905, olieverf op doek, Tate Gallery, Londen Collioure, 1905, olieverf op doek, 72 x 91 cm, Musée d'art moderne de Troyes Vissersboten bij Collioure, 1905, olieverf op doek, The Philip L. Goodwin Collection, Museum of Modern Art, New York Vrouw in een chemise, 1906, olieverf op doek, Statens Museum for Kunst, Kopenhagen De Seine bij Chatou, 1906, olieverf op doek, The William S. Paley Collection, Museum of Modern Art, New York L'Estaque, 1906, olieverf op doek, Museum of Modern Art, New York De gouden eeuw (L'Age d'Or), circa 1905, olieverf op doek, 190 x 180 cm, privébezit, New York De dans (La Danse), circa 1905-1906, olieverf op doek, 185,4 x 228,2 cm, privébezit, New York De tafel, 1906, olieverf op doek, collectie Emil Bührle
Londen De Big Ben (Le Big Ben), 1905-1906, olieverf op doek, 79 x 98 cm, Musée d'Art moderne, Troyes Charing Cross Bridge, London, 1905-1906, olieverf op doek, Museum of Modern Art, New York Charing Cross Bridge, London, 1906, olieverf op doek, John Hay Whitney Collectie View of the Thames, 1906, olieverf op doek, Mr. and Mrs. Paul Mellon Collectie London Bridge, 1906, olieverf op doek, Museum of Modern Art, New York Hyde Park, circa 1906, olieverf op doek, 66 x 99 cm, Musée d'Art moderne, Troyes Regent Street, London, 1906, olieverf op doek, 66 x 99,789cm, Jacques en Natasha Gelman Collectie De haven van Londen (Le port de Londres), 1906, olieverf op doek
Kubistische fase Landschap bij Cassis (Paysage à Cassis), circa 1907, olieverf op doek, 73 x 92 cm, privébezit, Parijs De zwemmers (Les Baigneurs), 1908, olieverf op doek, 180 x 225 cm, verblijfplaats onbekend De oude brug in Cagnes (Le Vieux Pont à Cagnes), 1910, olieverf op doek, 81,3 x 99,6 cm, National Gallery of Art, Washington D.C. (Chester Dale Collection) Cadaquès, 1910, olieverf op doek, 60,5 x 73 cm, Kunstmuseum, Basel Cagnes, 1910, olieverf op doek Stilleven (Nature morte), 1910, olieverf op doek, 92 x 71 cm, privébezit, Parijs Stilleven (Still Life with Earthenware Jug and White Napkin), 1912, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg Huizen aan de kade (Houses on the waterfront), 1910, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg Tafel met stoelen (Table and chairs), 1912, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg
Gotische periode Weg in Camiers (La route de Camiers), 1911, olieverf op doek, 72,3 x 91,5 cm, verblijfplaats onbekend Kerk in Vers (L'Eglise de Vers), 1912, olieverf op doek, 66 x 94 cm, privébezit, Oxford Het dal van de Lot in Vers, 1912, olieverf op doek, Abby Aldrich Rockefeller Fund Het bos (La Forêt), 1912, olieverf op doek, 40 x 47 cm, privébezit, Bern De Kalvarieberg (Le Calvaire), 1912, olieverf op doek, 65 x 57,5 cm, Kunstmuseum, Basel Jongedame (La jeune fille), 1914, olieverf op doek, 65 x 50 cm, bezit erven Pablo Picasso, Parijs Portret van Iturrino, 1914, olieverf op doek, 92 x 65 cm, privébezit, Alpes-Maritimes Jachtstilleven (La Gibecière), 1913, olieverf op doek, 116 x 81 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume Gezicht op Martigues (Martigues), 1913, olieverf op doek, 141 x 90 cm, Hermitage, Sint-Petersburg Stilleven (Nature morte), 1913, olieverf op doek, Hermitage, Sint-Petersburg De gezusters (Les Deux Soeurs), 1914, olieverf op doek, 195,5 x 130,5 cm, Statens Museum for Kunst, Kopenhagen Het laatste avondmaal (La Cène), 1913, olieverf op doek, 220 x 280 cm, Art Institute, Chicago De Zaterdag (Le Samedi), 1911-1914, olieverf op doek, 181 x 228 cm, voormalige Sowjetverzameling Chevalier X., 1914, olieverf op doek, 163 x 97 cm, Hermitage, Sint-Petersburg Stilleven voor het raam (Nature morte devant la fenêtre), 1913, olieverf op doek, 128 x 79 cm, voormalige Sowjetverzameling
Latere jaren Landschap in Zuid-Frankrijk (Landscape in southern france), tussen 1917-1923, olieverf op doek, Museum of Fine Arts (Boston) De kunstenaar en zijn familie (L'Artiste et sa famille), 1920-1921, olieverf op doek, 116 x 89 cm, Pierre Matisse Gallery, New York Weg in Albano (La Route d'Albano), 1921, olieverf op doek, 62 x 50 cm, privébezit, Parijs Stilleven, 1923, olieverf op doek, Art Gallery of New South Wales Bloemstuk (Un Vase de Fleurs), circa 1924, olieverf op doek, 61 x 93 cm, privébezit, Zürich De versierde tafel (La Table Garnie), 1921-1922, olieverf op doek, 97,1 x 163,2 cm, privébezit, Londen Stilleven met rozen, borden en pijpen (Vase de roses, assiette et pipe), circa 1923-1925, olieverf op doek, 18 x 24 cm, privébezit, Basel Het knappe model (Le Beau Modèle), 1923, olieverf op doek, 114 x 91 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume Harlekijn (Arléquin), circa 1924, olieverf op doek, 73,6 x 61 cm, National Gallery of Art, Washington, D.C. (Chester Dale Collection) Naakt met kat (Nu au chat), 1921-1923, olieverf op doek, 166 x 88 cm, privébezit, Parijs Pierrot en harlekijn (Pierrot et Harléquin), 1924, olieverf op doek, 176 x 176 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume De Keukentafel (La Table de Cuisine), 1925, olieverf op doek, 120 x 120 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume Landschap, circa 1928, olieverf op doek, Art Gallery of New South Wales Stilleven: De jacht (Nature morte: La Chasse), circa 1928, olieverf op doek, 196 x 132 cm, Carnegie Institute, Pittsburgh Groot naakt (Grand Nu), 1928-1929, olieverf op doek, 92 x 73 cm, privébezit, Genève Stilleven: Meloenen en vruchten, circa 1927, olieverf op doek, Musée de l’Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume De grote boom (Le gros arbre), 1929-1930, olieverf op doek, Musée de l’Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume Portret van een dame met een knot, circa 1930, olieverf op doek, Indiana University Art Museum, Bloomington Geneviève, 1931, olieverf op doek, 110 x 76 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume De basiliek van Sint Maximin (La Basilique de St. Maximin), 1930, olieverf op doek, 60 x 73 cm, Musée National d'Art Moderne, Parijs Stilleven met sinaasappels (Nature morte aux oranges), 1931, olieverf op doek, Centre Georges Pompidou, Parijs Stilleven met vruchten en mes (Nature morte aux fruits et couteau), olieverf op doek De open plek (La Clairière), 1931, olieverf op doek, 50 x 62 cm, Musée de l'Orangerie, Parijs, verzameling Jean Walter en Paul Guillaume Vaas met bloemen (Fleurs dans un Vase), 1932, 75 x 95,3 cm, National Gallery of Art, Washington, D.C. (Chester Dale Collection) De verrassing (La Surprise), 1938, 140 x 306 cm, privébezit, New York Hertenjacht (La Chasse aux Cerfs), circa 1938, olieverf op doek, 198 x 161 cm, van 1938 tot 1957 in de Winterbotham Collectie, Chicago Art Institute Stilleven met konijn, 1938, olieverf op doek, Centre Georges Pompidou, Parijs De kunstenaar en zijn familie (Le Peintre et sa Famille), circa 1939, olieverf op doek, 174 x 124 cm, privébezit, Parijs Vrouw met fruit (Femme épluchant des fruits), 1938-1939, olieverf op doek, 92 x 74 cm Stilleven (Nature morte), 1938-1939, olieverf op doek, 95 x 130 cm, Musée d'Art moderne, Troyes Stilleven met vruchten en bloemen (Nature morte aux fruits et feuillages), circa 1945, olieverf op doek, 114 x 143 cm, Musée d'Art moderne, Troyes Landschap bij Donnemarie (Paysage de Donnemarie), circa 1940, olieverf op doek Stilleven op zwarte ondergrond (Nature morte fond noir), circa 1945, olieverf op doek, 97 x 130 cm, Musée d'Art moderne, Troyes Landschap aan de Loire (Paysage sur les bords de la Loire, à Ousson), circa 1942, olieverf op doek, 65 x 92 cm, Musée d'Art moderne, Troyes Amiens, circa 1946, olieverf op doek, 90 x 109 cm, Musée d'Art moderne, Troyes Donker landschap (Paysage Triste), circa 1946, olieverf op doek, 36 x 40 cm, Musée d'Art moderne, Troyes De Bacchantes (Les Bacchantes), olieverf op doek, 50 x 61 cm, circa 1945, Musée d'Art moderne, Troyes
Werk in openbare collecties (selectie) Centre Georges Pompidou, Parijs Fine Arts Museums of San Francisco, San Francisco Hermitage, Sint-Petersburg LaM, Villeneuve d'Ascq Metropolitan Museum of Art, New York Rijksmuseum AmsterdamObjecten in het Rijksmuseum Museum de Fundatie, Zwolle Singer Museum, Laren
Tentoonstellingen (selectie) Zijn werken waren te zien op de documenta (1955), de documenta II (1959) en de documenta III in 1964 in Kassel Cézanne, Aufbruch in die Moderne van 18 september 2004 t/m 16 januari 2005 in het Museum Folkwang in EssenCézanne Aufbruch in die Moderne
Bibliografie (selectie) Besten, L. den (2011) On Jewellery, A Compendium of international contemporary art jewellery. Stuttgart: Arnoldsche Art Publishers.
Zie ook
Categorie:Frans kunstschilder Categorie:Fauvisme Categorie:Frans sieraadontwerper