De tandvlinders (Notodontidae) zijn een familie van vlinders uit de superfamilie Noctuoidea. De familie van de tandvlinders omvat wereldwijd verspreid meer dan 4700 soorten. De meeste soorten komen voor in tropische gebieden. In Nederland zijn 32 soorten waargenomen. Hieronder valt de eikenprocessierups, die berucht is om zijn brandharen.
Tandvlinders hebben een dik lichaam en een behaard uiterlijk. De meeste zijn bruinig van kleur en tonen enige gelijkenis met uilen, vlinders uit de familie Noctuidae. Sommige soorten hebben twee staartjes aan hun achterlijf of een uitsteeksel op hun rug die in rust boven de vleugels uitsteekt, wat de aanduiding tandvlinder verklaart. Met name de rupsen van de hermelijnvlinders hebben een gevorkte staart waaruit bij verstoring rode, zweepachtige draden tevoorschijn komen die heen en weer bewegen
De rupsen van tandvlinders zijn niet altijd behaard en nemen vaak bijzondere houdingen aan om vijanden om de tuin te leiden of af te schrikken. De imagines eten niet meer, maar vele ervan hebben toch monddelen.
Taxonomie Hieronder volgt de onderverdeling van deze familie in verschillende taxa volgens (2025). Phylogenomics of Prominent Moths (Lepidoptera: Notodontidae): A Subfamily-Level Reclassification - Smithsonian Institution Scholarly Press. Book.
In Nederland waargenomen soorten Genus: Cerura Cerura erminea - (Witte hermelijnvlinder) Cerura vinula - (Hermelijnvlinder) Genus: Clostera Clostera anachoreta - (Kleine wapendrager) Clostera anastomosis - (Roestbruine wapendrager) Clostera curtula - (Bruine wapendrager) Clostera pigra - (Donkere wapendrager) Genus: Drymonia Drymonia dodonaea - (Gestreepte tandvlinder) Drymonia obliterata - (Beukentandvlinder) Drymonia querna - (Witlijntandvlinder) Drymonia ruficornis - (Maantandvlinder) Drymonia velitaris - (Zuidelijke tandvlinder) Genus: Furcula Furcula bicuspis - (Berkenhermelijnvlinder) Furcula bifida - (Wilgenhermelijnvlinder) Furcula furcula - (Kleine hermelijnvlinder) Genus: Gluphisia Gluphisia crenata - (Populierentandvlinder) Genus: Harpyia Harpyia milhauseri - (Draak) Genus: Leucodonta Leucodonta bicoloria - (Tweekleurige tandvlinder) Genus: Notodonta Notodonta dromedarius - (Dromedaris) Notodonta torva - (Geelbruine tandvlinder) Notodonta tritophus - (Wilgentandvlinder) Notodonta ziczac - (Kameeltje) Genus: Odontosia Odontosia carmelita - (Berkentandvlinder) Genus: Peridea Peridea anceps - (Eikentandvlinder) Genus: Phalera Phalera bucephala - (Wapendrager) Genus: Pheosia Pheosia gnoma - (Berkenbrandvlerkvlinder) Pheosia tremula - (Brandvlerkvlinder) Genus: Pterostoma Pterostoma palpina - (Snuitvlinder) Genus: Ptilodon Ptilodon capucina - (Kroonvogeltje) Ptilodon cucullina - (Esdoorntandvlinder) Genus: Ptilophora Ptilophora plumigera - (Pluimspinner) Genus: Stauropus Stauropus fagi - (Eekhoorn) Genus: Thaumetopoea Thaumetopoea processionea - (Eikenprocessierups)