thumb|Metrokaart Hongkong (2016) De metro van Hongkong (MTR) is veel later uitgebouwd dan die van andere wereldsteden. Pas in de jaren 60 en 70 van de twintigste eeuw werd er, door de enorme groei van de Hongkongse bevolking en de grote vraag naar bereikbaarheid, een plan voor een metronetwerk in Hongkong gepresenteerd. Uiteindelijk werd in 1975 door het bedrijf Mass Transit Railway company (MTR) de knoop doorgehakt en begon de bouw van de Kwun Tong Line tussen Kwun Tong en Shek Kip Mei, die in 1979 in gebruik genomen werd.
In december 2022 is het Hongkongse metronetwerk 209,1 kilometer lang en telt 99 stations, nog aangevuld met een lightrailnetwerk van 36,2 km met 68 stations. De metro doet onder andere het Hong Kong International Airport, de AsiaWorld-Expo, Disneyland Hongkong, satellietsteden Tseung Kwan O en Tung Chung en de zakencentra Central, Admiralty en Causeway Bay aan.
Per dag nemen zo'n 4,8 miljoen mensen in Hongkong de metro. Het is hierdoor een van de drukste metronetwerken ter wereld. De Octopus card is het meest gebruikte betaalmiddel en vervoerbewijs voor de metro. Ook is het mogelijk om met een creditcard in en uit te checken. Op het station zelf kan je ook een kaartje kopen voor een enkele reis.
Geschiedenis thumb|Metronetwerk volgens de studie in 1970 Door de enorme groei van de Hongkongse bevolking en de vraag naar goede bereikbaarheid in de groeiende stad werd het bureau Freeman, Fox, Wilbur Smith, and Associates in 1967 door de gemeente gevraagd een studie te doen naar een mogelijke metronetwerk in Hongkong (Hongkong Passenger transport survey). In 1970 werden de eerste studies gepresenteerd. In de studie staan vier lijnen (Island line, Kwun Tong line, Tsuen Wan line en Kowloon line) gepland die samen 52,7 kilometer lang zijn. Uiteindelijk werd er ingestemd op een 20 kilometer lang tellende beginsysteem.
In 1973 werd er een aanbesteding gehouden door de gemeente en in 1974 werd het project gegund aan een Japans bedrijf. Dat trok zich echter in november 1974 terug vanwege de oliecrisis en daarop besloot de gemeente het plan in te korten en een verbeterd beginsysteem van te maken. De gemeente besloot ook om het project niet meer aan te besteden en maakte daarvan 25 civiel techniekcontracten en 10 engineeringscontracten.
Uiteindelijk kon er in 1975 begonnen worden met de bouw van het metronet en in hetzelfde jaar ontstond de MTR die gelijk ook de taak als opzichter overnam van het tijdelijke opzichtersteam.
Verbeterd beginsysteem In november 1975 werd dus begonnen met de bouw van de eerste metrolijn in Hongkong, die van Kwun Tong naar Central voerde. De totale lengte bedroeg 15,6 kilometer, waarvan 12,8 km ondergronds en 2,8 km bovengronds ter hoogte van de remise Kowloon Bay.
Naam station Ondergronds Bovengronds Ingebruikname Kwun Tong x 01-10-1979 Ngau Tau Kok x 01-10-1979 Kowloon Bay x 01-10-1979 Choi Hung x 01-10-1979 Diamond Hill x 01-10-1979 Wong Tai Sin x 01-10-1979 Lok Fu x 01-10-1979 Kowloon Tong x 01-10-1979 Shek Kip Mei x 01-10-1979 Prince Edward x 12-1979 Mong Kok x 12-1979 Yau Ma Tei x 12-1979 Jordan x 12-1979 Tsim Sha Tsui x 12-1979 Admiralty x 02-1980 Central x 02-1980
(zie ook verder in dit artikel Kwun Tong line)
Lijst huidige lijnen Metro van Hongkong Naam Huidige eindpunten Trajectlengte (km) Aantal stations Ondergronds Bovengronds Ingebruikname Materieel Spoorbreedte Voltage Kwun Tong line Whampoa en Tiu Keng Leng 17,32 17 13 4 01-10-1979 MTR C-Train EMU & MTR Q-Train EMU 1432 mm DC 1500 V Tsuen Wan line Tsuen Wan en Central 15,59 16 12 4 10-05-1982 MTR M-Train EMU Island line Kennedy Town en Chai Wan 14,93 17 15 2 31-05-1985 MTR M-Train EMU & MTR Q-Train EMU Tung Chung line Tung Chung en Hongkong 31,10 8 1 7 22-06-1998 MTR A-Train EMU & MTR K-Train EMU Airport Express Asia World Expo en Hongkong 35,20 5 1 4 06-07-1998 MTR A-Train EMU Tseung Kwan O line North Point en Po Lam/LOHAS Park 12,30 8 8 0 18-08-2002 MTR M-Train EMU & MTR K-Train EMU Disneyland line Sunny Bay en Disneyland Resort 3,80 2 0 2 01-08-2005 MTR M-Train EMU (Disney versie) South Island line Admiralty en South Horizons 7,40 5 3 2 28-12-2016 MTR CNR Changchun EMU
Cross-platform-overstappen thumb|Een cross-platform-overstap bij de Kwun Tong Line en de Tseung Kwan O Line Enkele stations zijn Cross-platform-overstapstations. Dit zijn de volgende stations met de lijnen die daar stoppen: Overstapstation(s) Lijn 1 Lijn 2 Hung Hom East Rail Line West Rail Line Prince Edward met Mong Kok* Tsuen Wan Line Kwun Tong Line Central met Admiralty* Tsuen Wan Line Island Line Lai King Tsuen Wan Line Tung Chung Line North Point Island Line Tseung Kwan O Line Yau Tong met Tiu King Leng* Kwun Tong Line Tseung Kwan O Line Sunny Bay** Tung Chung Line Disneyland Resort line * Cross-platform-overstappen tussen twee stations (zie de afbeelding hiernaast). ** Niet alle perrons van dit station zijn cross-platform-overstapperrons.
Kosten Voor reizen kan betaald worden met de Octopus card. Tegenwoordig is het ook mogelijk om direct met een creditcard in en uit te checken op alle stations. De stations zijn afgesloten door poortjes, die het betaalde en onbetaalde gebied van elkaar scheiden. Mensen zonder Octopus Card, kunnen kaartjes kopen voor een enkele reis op het station zelf (met uitzondering van de Light Rails). De prijs van de reis wordt bepaald door de plaats waar wordt uitgecheckt. Reist men dus één station te ver, dan kan er kosteloos worden teruggereisd en daar worden uitgecheckt.
Lijnen nader uitgelegd Hierna worden de volgende metrolijnen een voor een besproken. Kwun Tong line Tsuen Wan line Tung Chung line Tseung Kwan O line
Kwun Tong line Kwun Tong line is de allereerste metrolijn in Hongkong. Het is voortgekomen uit het verbeterd beginsysteem en liep in 1979 van Kwun Tong naar Shek Kip Mei. Daarna werd het in december 1979 zuidwaarts verlengd naar Tsim Sha Tsui en in februari 1980 werd het verlengd naar Central. Deze laatste verlenging werd in mei 1982 overgenomen door de Tsuen Wan line. Een oostelijke verlenging naar Lam Tim en Quarry Bay volgde in 1989. Terug werd een deel van het traject door een nieuwe lijn, de Tseung Kwan O line, overgenomen in 2002 en werd de Kwun Tong lijn zelf verlengd tot Tiu Keng Leng. Op 23 oktober 2016 werd de lijn verlengd aan de westelijke terminus van Yau Ma Tei naar Ho Ma Tin en Whampoa.
Deze lijn werd op 1 oktober 1979 feestelijk geopend. Het is gelijk ook een lijn waar (voorlopig) het meest aan veranderd werd, zoals het inkorten van een traject en het toevoegen van stations (zie ook hoofdstuk Veranderingen in het verleden).
Kwun Tong line loopt van het centrum van Hongkong (Mong Kok) naar woonwijken en industrieterreinen. Deze lijn loopt ook langs diverse winkelcentra (net als andere metrolijnen trouwens een belangrijk kenmerk van het Hongkongse metronet) en langs de Wong Tai Sin temple.
Lijst stations Kwun Tong line Naam station Ondergronds Bovengronds Ingebruikname Overstapmogelijkheden Whampoa x 23-10-2016 Ho Man Tin x 23-10-2016 Tuen Ma line Yau Ma Tei x 22-12-1979 Tsuen Wan line Mong Kok x 31-12-1979 Tsuen Wan line Prince Edward x 10-05-1982 Tsuen Wan line Shek Kip Mei x 01-10-1979 Kowloon Tong x 01-10-1979 East Rail Line Lok Fu x 01-10-1979 Wong Tai Sin x 01-10-1979 Diamond Hill x 01-10-1979 Tuen Ma line Choi Hung x 01-10-1979 Kowloon Bay x 01-10-1979 Ngau Tau Kok x 01-10-1979 Kwun Tong x 01-10-1979 Lam Tin x 01-10-1989 Yau Tong x 04-08-2002 Tseung Kwan O line Tiu Keng Leng x 18-08-2002 Tseung Kwan O line
Tsuen Wan line In juli 1977 werd besloten om de Tsuen Wan line, die de nieuwe woonwijk Tsuen Wan met Prince Edward verbindt, te bouwen. Het metronet van Hongkong werd dus uitgebreid naar 26 kilometer. Tsuen Wan line telt 10 stations, waarvan 4 bovengronds en 6 ondergronds. In november 1978 begon de bouw en op 10 mei 1982 werd deze 4,1 miljard HKdollar kostende en 10,5 kilometer tellende metrolijn feestelijk geopend. Vanaf die dag werd ook de Kwun Tong line verkort tot aan Yau Ma Tei en de Tsuen Wan line doorgetrokken naar Central, omdat de Tsuen Wan line drukker bezet is dan de Kwun Tong line.
Lijst stations Tsuen Wan line Naam station Ondergronds Bovengronds Ingebruikname Overstapmogelijkheden Tsuen Wan x 10-05-1982 Tai Wo Hau x 10-05-1982 Kwai Hing x 10-05-1982 Kwai Fong x 10-05-1982 Lai King x 10-05-1982 Tung Chung line Mei Foo x 10-05-1982 West Rail Line Lai Chi Kok x 10-05-1982 Cheung Sha Wan x 10-05-1982 Sham Shui Po x 10-05-1982 Prince Edward x 12-1979 Kwun Tong line Mong Kok x 12-1979 Kwun Tong line Yau Ma Tei x 12-1979 Kwun Tong line Jordan x 12-1979 Tsim Sha Tsui x 12-1979 East Rail LineAdmiralty x 02-1980 Island line Central x 02-1980 Tung Chung line Island line Airport Express
Tung Chung line thumb|Traject Tung Chung line en Airport Express
De Tung Chung line loopt van de nieuwe satellietstad Tung Chung (recht tegenover het vliegveld) naar Central. Het plan ervoor is ontstaan tijdens de besprekingen over een nieuw luchthaven eind jaren 1980, de Hong Kong International Airport. De Tung Chung line kan worden gezien als een aftakking van de Airport Express omdat het grotendeels over het traject van de Airport Express loopt en een aantal stations ermee deelt.
De bouw van de Tung Chung line begon in maart 1996. Behalve over Lantau Eiland loopt de Tung Chung line ook over de Tsing Ma Brug (de langste tuibrug ter wereld) en over het opgespoten grondgebied van West Kowloon. Er werd ook een derde metrotunnel in gebruik genomen om de oversteek naar het station Hongkong te maken.
Vanaf het eindstation Tung Chung kan doorgereisd worden naar het Tian Tan Boeddhabeeld, vroeger alleen per bus bereikbaar maar sinds 2005 ook met de speciaal daarvoor aangelegde kabelbaan. Het naastgelegen station Sunny Bay is het overstappunt voor Disneyland Hongkong en begin- of eindpunt van de Disneyland line.
Olympic Een opvallende naam van een van de stations is Olympic. Dit station is zo genoemd omdat Lee Lai Shan tijdens de Olympische Zomerspelen 1996 in Atlanta goud had gewonnen bij het zeilen en om andere (Olympische) sporters te eren.
Lijst stations Tung Chung line Naam station Ondergronds Bovengronds Ingebruikname Overstapmogelijkheden Tung Chung x 22-06-1998 Yan O/ Disneyland x 01-08-2005 Disneyland line Tsing Yi x 22-06-1998 Airport Express Lai King x 22-06-1998 Tsuen Wan line Nam Cheung x 16-12-2003 West Rail Line Olympic x 22-06-1998 Kowloon x 22-06-1998 Airport Express Hongkong/ Central x 22-06-1998/ 31-05-1985 Tsuen Wan line Island line Airport Express
Tseung Kwan O line Tseung Kwan O line is redelijk jong. Deze werd op 4 augustus 2002 al min of meer in gebruik genomen doordat de metro van Yau Tong (die op diezelfde dag geopend werd) naar North Point rijden. Officieel werd de Tseung Kwan O line op 18 augustus 2002 geopend. Hiermee krijgt de satellietstad Tseung Kwan O, die vanaf 1982 in ontwikkeling is en in 1990 zijn eerste bewoners kende, na 12 jaar eindelijk zijn metrolijn.
Op 26 juli 2009 werd een bijkomende tak aan de oostelijke terminus in gebruik genomen. Aan het station Tseung Kwan O volgen een deel van de treinen niet langer de oostelijke route naar Hang Hau en Po Lam maar maken een zuidwaartste bocht en voeren tot LOHAS Park.
Groene zoom Speciale aan de Tseung Kwan O line is dat boven het traject Hang Hou - Po Lam een groene zoom (park) is gebouwd. Dit is om de wijk meer groen te geven.
Lijst stations Tseung Kwan O line Naam station Ondergronds Bovengronds Ingebruikname Overstapmogelijkheden North Point x 31-05-1985 Island line Quarry Bay x 31-05-1985 Island line Yau Tong x 04-08-2002 Kwun Tong line Tiu Keng Leng x 18-08-2002 Kwun Tong line Tseung Kwan O x 18-08-2002 Hang Hou x 18-08-2002 Po Lam x 18-08-2002 LOHAS Park x 26-07-2009
Toekomst right|thumb|250px|Trajectenkaart na de samenvoeging van MTR en KCR en trajecten van nog in studie zijnde lijnen