Een nitril is een organische verbinding met de functionele groep -C#N. De functionele groep -C#N heet een nitrilgroep. In deze groep zijn het koolstof- en het stikstofatoom met een drievoudige binding aan elkaar gebonden. Het voorzetsel cyano wordt in de chemische nomenclatuur gebruikt voor het aanduiden van een nitrilgroep in een molecuul. Een cyanide-ion is een negatief geladen ion met de formule C#N^{-}. De -CN-groep wordt soms, hoewel niet geheel juist, aangeduid als een cyanidegroep of cyanogroep en stoffen met deze groep soms als cyaniden.
Uit nitrilen ontstaat soms het zeer toxische CN−-cyanide-ion. In planten komen cyanogeen glycosides voor. Zij vormen een onderdeel van het chemische arsenaal tegen vraat.
Synthese van nitrilen Nitrilen kunnen in de organische chemie gevormd worden door: Ammoxidatie van koolwaterstoffen met ammoniak en zuurstof Nucleofiele alifatische substitutiereacties van halogeenalkanen met metaal-cyaniden Dehydratie van primaire amiden Dehydratie van secundaire amiden (Von Braun-amidedegradatie) Dehydratie van aldoximen met tri-ethylamine/zwaveldioxide, zeoliet of sulfurylchloride Dehydrogenering van primaire amines In eenreactorsynthese (one-pot synthese) vanuit een aldehyde met hydroxylamine en natriumsulfaat. 400px|thumb|center|one-pot synthese vanuit een aldehyde
Categorie:Stofklasse