Spijkerhoek was een Nederlandse dramaserie die werd uitgezonden door Veronica en later RTL 4 van 1989 tot 1993.
Het eerste seizoen van de serie werd uitgezonden door de toenmalige publieke omroep Veronica. Het tweede seizoen, oorspronkelijk geproduceerd voor TV10, werd vanaf 1990 uitgezonden door RTL 4, die ook de overige seizoenen uitzond. Door Spijkerhoek zijn vele acteurs en actrices bekend geworden in Nederland.
Spijkerhoek was in de jaren 80 en 90 van de 20e eeuw een kijkcijferhit. Meer dan twee miljoen mensen zaten elke week voor de buis om de belevenissen van onder meer Patty Starrenburg, Gerard Verlinden, Tony Beymer en Willy van de Akker te zien.
Geschiedenis Ontstaan Producent Joop van den Ende wilde eind jaren '80 ook een productie slijten aan de toen publieke omroep Veronica. Directeur Rob Out had op dat moment de wens voor een nieuwe dramaserie, en vroeg Van den Ende wat hij had. Van den Ende verzon ter plekke een verhaal dat veel raakvlakken had met de door hem geproduceerde film Spetters uit 1980. Out was direct overtuigd en gaf Van den Ende de opdracht om deze serie in productie te nemen. Terug in Aalsmeer werkte Van den Ende het idee verder uit met regisseur Bert van der Veer.Henk van Gelder, Joop van den Ende, de biografieBert van der Veer, Mr. TV
De scenario's voor de eerste twee seizoenen werden geschreven door de Engelse scenarist John Brason, en voor de regie werd de Engelse regisseur Michael E. Briant aangetrokken. Op zijn website beschrijft Briant dat de voorbereidingen voor de serie niet vlekkeloos verliepen; zo werden de scripts voor aflevering 1 en 2 meerdere malen volledig herschreven. Ook moest Briant werken met crewleden die niet gewend waren aan de snelle manier waarop hij dramaseries regisseerde in Engeland.My odd experience of Dutch Television michaelbriant.com
Intussen was de casting voor de serie in volle gang. Ervaren acteurs als Hidde Maas en Adriënne Kleiweg en jonge talenten als Wilfred Klaver en Mary-Lou van Stenis werden gecast. De serie startte op 4 januari 1989 op Veronica, en werd een waar kijkcijfersucces. De populariteit kwam tevens door de single Wonderful door Shift, dat de tweede plaats in de Top 40 bereikte.
Verhuizing naar TV10 / RTL 4 Hoewel er door Veronica een opdracht werd gegeven tot het produceren van een tweede seizoen Spijkerhoek, gooiden de plannen van Joop van den Ende om met een eigen commerciële zender te komen roet in het eten. Vervolgens nam Van den Ende de productie van het tweede seizoen over, met het plan dit uit te zenden op TV10.NRC Handelsblad van 31 juli 1989. Daarmee zouden enkele inhoudelijke wijzigingen gepaard gaan: er werd gesproken over langere scènes en nieuwe verhaallijnen om hiermee een ouder publiek aan te trekken. Ook trok men actrice Kitty Courbois aan om de rol van Mama Chaiavelli te vertolken.De Telegraaf van 20 februari 1990.
Tijdens de opnames van het tweede seizoen, in de zomer van 1989, leek niks in de weg te staan van TV10 en werd het logo van de nieuwe zender zelfs getoond in verschillende scènes van Spijkerhoek, opgenomen op de paardenrenbaan. Eind september 1989 kreeg TV10 echter geen toestemming om uit te zenden, waardoor het tweede seizoen langer op de plank bleef liggen dan gepland. Pas toen een deal tussen Van den Ende en de commerciële zender RTL Véronique een feit was, kreeg het tweede seizoen van Spijkerhoek een plaats in het uitzendschema. Uitzendingen van het tweede seizoen begonnen op 20 februari 1990, voorafgegaan door een speciale terugblik op het eerste seizoen.
Verdere verloop van de serie RTL 4 gaf in het voorjaar van 1990 de opdracht aan Van den Ende voor het produceren van 26 nieuwe afleveringen Spijkerhoek, die daarmee een dubbel zo lang derde seizoen zouden vormen. Opnieuw werden er inhoudelijke veranderingen doorgevoerd: scenarioschrijver John Brason werd opgevolgd door Michael Russell, er kwam een nieuwe leader die beter zou passen bij de meer volwassen stijl van de serie en buitenopnamen werden deze reeks niet langer rond Amersfoort, maar in de omgeving van Bussum gedraaid, waar ook de binnenopnamen werden gedraaid.
Ook in de cast vonden er de nodige veranderingen plaats. Acteurs van het eerste uur Marijke Veugelers, Pim Peters, Wilfred Klaver en Jan Willem Sterneberg verlieten de serie gedurende het seizoen, en werden opgevolgd door Maeve van der Steen als Karin Brandsen, Steven de Jong als Jeroen Jansen, Cynthia Abma als Anja Jansen, Victor Reinier als Bas de Vries en Jaloe Maat als Marianna. Na 26 afleveringen eindigde het derde seizoen op 1 april 1991.
De serie was nog steeds een groot succes en RTL 4 bestelde een nieuwe reeks van 13 afleveringen voor in het najaar van 1991. De vierde reeks kende een grote leegloop van gezichten van het eerste uur. Hymke de Vries vertrok tussen het derde en vierde seizoen in, en werd in de eerste weken van het vierde seizoen gevolgd door Mary-Lou van Steenis, Adriënne Kleiweg, Joep Sertons en Manouk van der Meulen. Om de leegloop te compenseren werden verschillende nieuwe acteurs geïntroduceerd, zoals Bart Römer als Ronnie Maat, Tanneke Hartzuiker als Connie Jansen, Caya de Groot als Marieke Jansen en Theo de Groot als Pieter Jansen.
Het vijfde en laatste seizoen, opnieuw bestaande uit 13 afleveringen, werd uitgezonden in het najaar van 1992. RTL 4 communiceerde via de pers al voor aanvang van het seizoen dat dit het laatste zou zijn.De Telegraaf van 14 augustus 1992 De serie eindigde na 78 afleveringen op 11 januari 1993 met een open einde; mogelijk was het bij het schrijven en opnemen van het seizoen nog niet duidelijk dat dit het laatste zou zijn.
RTL 4 herhaalde in de zomermaanden van 1994 de gehele reeks. Later werden er ook herhalingen getoond op NostalgieNet.
Acteurs In onderstaand overzicht staan alle acteurs en actrices die hebben meegespeeld in de serie Spijkerhoek.
Familie Chaiavelli Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Kitty Courbois Rosina Chaiavelli 1990-1991, 1992-1993 Michiel Kerbosch Mario Chaiavelli 1989-1993 Marijke Veugelers Anke Chaiavelli 1989-1990, 1992
Familie Starrenburg Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Manouk van der Meulen Monique Starrenburg 1989-1992 Freark Smink Paul Starrenburg 1991, 1992 Mary-Lou van Steenis Patty Starrenburg 1989-1992
Familie Van de Akker Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Wilfred Klaver Dirk-Jan van de Akker 1989-1990 Adriënne Kleiweg Willy van de Akker 1989-1992 Pim Peters Rein van de Akker 1989-1990 Hymke de Vries Francine van de Akker 1989-1991
Familie Verlinden Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Hidde Maas Gerard Verlinden 1989-1993 Lies de Wind Margit Verlinden 1990
Familie Jansen Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Cynthia Abma Anja Jansen 1990-1993 Caya de Groot Marieke Jansen 1991-1993 Theo de Groot Pieter Jansen 1991-1993 Tanneke Hartzuiker Connie Jansen 1991-1993 Steven de Jong Jeroen Jansen 1990-1993
Familie Dekker Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Celia van den Boogert Petra Dekker 1993 Jules Hamel Johannes Dekker 1992-1993
Familie Brandsen Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Marjolein Sligte Loes Kroon - Brandsen 1992, 1993 Maeve van der Steen Karin Brandsen 1990-1993 Gwendolyn Verhulst Anouk Brandsen 1991-1993
Familie Kersten Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Wilbert Gieske Bert Kersten 1990 Barbara Gozens Sonja Kersten 1990
Familie Van Lanschot Hoofdpersonages Acteur Personage Periode Marlies van Alcmaer Eva van Lanschot 1991-1992 Jim de Groot Jan-Willem van Lanschot 1991-1992 Frans Kokshoorn Arnold van Lanschot 1992
Overige hoofdrollen en bijrollen Overige hoofdrollen & bijrollen Acteur Personage Periode Alexander van Bergen Hans Bos 1991 Filip Bolluyt Vincent Ruis 1990 Edmond Classen Wethouder Derks 1989-1990 Kees Coolen Commissaris Chris van Winden 1990 Hans Cornelissen Rene van Leeuwen 1990 Bart Gabriëlse Steve 1992-1993 Irma Hartog Saskia 1992-1993 Fedde Hoekstra Geert Jansma 1990-1993 Hans Hoes Emile Franssen 1990 Mirte van Heusden Ellen Vermeulen 1990 Rik Luycx Jimmy Bergman 1989-1990 Jaloe Maat Marianna 1991 Victor Reinier Bas de Vries 1990-1991 Bart Römer Ronnie Maat 1991-1992 Anne-Mieke Ruyten Yvonne Prins 1991-1992 Frank Schaafsma Jaap Sythoff 1989-1990 Joep Sertons Tony Beymer 1989-1992 Peter Smits Inspecteur de Jonge 1990 Guy Sonnen Victor Bloemart 1992 Jan Willem Sterneberg Wim de Beer 1989-1990 Iwan Vogelland Thomas 1992-1993 Yorick van Wageningen Ruud de Lange 1989 Ingrid Willemse Mariëlle Gorter 1992 Wim Zomer Nico Willems 1989
Gastrollen Overige personages Acteur Personage Periode Herman Boerman Herman 1989 Filip Bolluyt Vincent Ruis 1990 Lars Boom Ruud 1993 Bartho Braat Dokter de Vries 1990 Eddie Brugman Felix de Groen 1991 Wessel van Diepen presentator Countdown 1989 Bill van Dijk Klaver 1991-1992 Joop Dijkman Engelbert Humperdinck 1989 Daan Dillo Johnny 1991 Bert van den Dool notaris 1990 Edo Douma Politie-agent/ Rechercheur 1990-1991 Jan Anne Drenth Meneer v.d. Wouden 1990 Willem Drieling barman Wil Jan Elbertse agent 1991 Hubert Fermin bakker 1992 Joss Flühr arts 1991 Caroline van Gastel Arts/ Oogarts 1990, 1992 Richard Gebski Jan Mulder 1991 Hans van der Gragt Brad Simon 1991 Maxim Hamel Conte Accumulo 1990 Jan Hoek Huygens 1990 Thera van Homeijer receptioniste 1990 Jaap Hoogstra buurman Rein 1990 Frits Jansma portier 1992 Eric Jaspers lifter 1991 Ad van Kempen arts 1992 Frans Kokshoorn Burgemeester 1989 Peter de Koning arts 1990 Erik Koningsberger kidnapper 1990 Wim Kouwenhoven Brugmans 1990 Bert Kuizenga arts 1991 Kristel Kootjans Madonna 1989 Sacco van der Made Klaas Peters 1990 Hugo Maerten arts 1989 Tim Meeuws Ernesto 1992 Con Meijer Maarten Kamp 1991 Jurg Molenaar Meneer Bos 1991 Marthe van der Noordaa Saskia 1989-1990 Lettie Oosthoek Mevrouw Bos 1991 Hans van Raam kidnapper 1990 Michel van Rooy Jan Reinier 1991 Nico Schaap schipper 1990 Lou Steenbergen Terry de Waart 1991 Maria Stiegelis huishoudster 1992 Martin Versluys bankbediende 1991 Jop de Vries Joep van Beek 1992 Ger Wiersma Hendriks 1990 Joop Wittermans Duyff 1991
Trivia Bij het uitbrengen van de serie op dvd werd het derde seizoen, bestaande uit 26 afleveringen, opgesplitst in twee seizoenen van 13 afleveringen. Hierdoor zijn er zes seizoenen op dvd uitgebracht, terwijl er in werkelijkheid maar vijf seizoenen bestaan. Vele buitenopnamen voor Spijkerhoek zijn opgenomen in het historische Amersfoort op de Appelmarkt, de Groenmarkt en op meerdere historische plekken in deze stad. In het derde seizoen vonden de opnamen plaats aan een drukke weg in Bussum. Zo was het appartementengebouw waar het personage Gerard Verlinden woonde, de huidige openbare bibliotheek in Bussum. De laatste twee seizoenen vonden voor een groot deel weer plaats in Amersfoort. Het appartement van Gerard Verlinden in seizoen 1, 2, 4 en 5 is het voormalig gebouw van de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) aan de Muurhuizen/Kerkstraat en grenst aan de Appelmarkt. Tegenwoordig zijn diverse culturele instellingen gevestigd in dit gebouw. Het gebouw heet de Stad van Cahen.
Zie ook Lijst van afleveringen van Spijkerhoek Shift (popgroep)
Spijkerhoek Categorie:Nederlandse dramaserie