Europees Topschutter, ook wel bekend als de Gouden Schoen, is een Europese titel die na elk voetbalseizoen wordt uitgereikt aan de topschutter met het grootste aantal doelpunten. De voetballers die als tweede en derde eindigen ontvangen een Zilveren en Bronzen Schoen. De prijs werd op initiatief van het Franse voetbalmagazine France Football ingevoerd en wordt sinds 1968 uitgereikt. De Portugees Eusébio was tijdens die jaargang de eerste winnaar van de Soulier d'Or.
Aan de prijsuitreiking kwam in 1991 echter een einde toen de Cypriotische voetbalbond protest aantekende tegen de 34 doelpunten van Darko Pančev. De bond had namelijk een speler aangedragen die in de Cypriotische competitie er 40 zou hebben gemaakt.40 turbulente Jahre ORF. Gearchiveerd op 1 mei 2023. Later zou echter blijken dat het twee spelers waren (Suad Besirević en Panayiotis Xiourouppas) die beiden slechts 19 keer hadden gescoord.Golden Boot ("Soulier d'Or") Awards Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation Door deze onregelmatigheden besloot France Football om de prijs vanaf dat moment alleen nog officieus voort te zetten. Overigens ontving Darko Pančev vijftien jaar later alsnog de Gouden Schoen, uit handen van UEFA-bestuurslid en ex-voetballer Michel Platini.Pančev ontvangt Gouden Schoen ELF Voetbal, 11 augustus 2006
In 1997 werd er door de European Sports Magazines (ESM), waar France Football deel van uitmaakt, toch besloten om de prijs opnieuw in te voeren. Er werd echter besloten om met een puntensysteem te gaan werken zodat niet de speler met de meeste doelpunten de Gouden Schoen wint maar degene met de meeste punten. Door een wegingsfactor in te voeren werd er beter aangesloten bij de onderlinge verschillen tussen de deelnemende voetbalcompetities.Golden Boot: The Quotients Decide It All Soccerphile.com. Gearchiveerd op 11 april 2023.
1968-1991 Tussen 1968 en 1991 werd de Gouden Schoen uitgereikt aan de speler met de meeste doelpunten. Daarbij werd niet gekeken naar de sterkte van de competitie of naar het aantal wedstrijden die daarin werden gespeeld. In deze periode zijn er vier spelers die de prijs tweemaal op hun naam mochten zetten: Eusébio, Gerd Müller, Dudu Georgescu en Fernando Gomes.
thumb|200px|Eusébio was in 1968 de eerste winnaar van de Gouden Schoen. thumb|200px|Héctor Yazalde was in 1974 de eerste niet-Europese winnaar van de Gouden Schoen. thumb|200px|Marco van Basten won zowel de Zilveren (1984) als de Gouden Schoen (1986)
SeizoenGouden schoenClubDoelpuntenZilveren schoenClubDoelpuntenBronzen schoenClubDoelpunten1967/68 Eusébio Benfica 42 Antal Dunai Újpest 36 Bobby Lennox Celtic 321968/69 Petar Jekovic CSKA Sofia 36 Giorgos Sideris Olympiakos Piraeus 35 Antal Dunai Helmut Köglberger Újpest Austria Wien 311969/70 Gerd Müller Bayern München 38 Jean Devillet Spora Luxembourg 31 Petar JekovicJekovic eindigde met hetzelfde aantal doelpunten als Devillet (31) op de derde plaats, omdat hij 30 wedstrijden nodig had om tot dat aantal te komen en Divellet slechts 22. CSKA Sofia 311970/71 Josip Skoblar Olympique Marseille 44 Salif Keïta AS Saint-Étienne 42 Giorgos Dedes Panionios 281971/72 Gerd Müller Bayern München 40 Antonis Antoniadis Panathinaikos 39 Joe Harper Francis Lee Slobodan Santrač Aberdeen Manchester City OFK Beograd 331972/73 Eusébio Benfica 40 Gerd Müller Bayern München 36 Petar Jekovic CSKA Sofia 291973/74 Héctor Yazalde Sporting Lissabon 46 Hans Krankl Rapid Wien 36 Carlos Bianchi Jupp Heynckes Gerd Müller Stade de Reims Borussia Mönchengladbach Bayern München301974/75 Dudu Georgescu Dinamo Boekarest 33 Ruud Geels Delio Onnis Héctor Yazalde Ajax AS Monaco Sporting Lissabon30 Alfred Riedl Willy van der Kuijlen Antwerp FC PSV 281975/76 Sotiris Kaiafas Omonia Nicosia 39 Carlos Bianchi Stade de Reims 34 Peter Risi FC Zürich 331976/77 Dudu Georgescu Dinamo Boekarest 47 Béla Várady Vasas SC 36 Ruud Geels Dieter Müller Ajax 1. FC Köln 341977/78 Hans Krankl Rapid Wien 41 Carlos Bianchi Paris Saint-Germain 37 Ruud Geels Ajax 301978/79 Kees Kist AZ 34 László Fekete Thomas Mavros Újpest Dozsa AEK Athene 31 Hans Krankl FC Barcelona 291979/80 Erwin Vandenbergh K. Lierse SK 39 László Fazekas Újpest 36 Walter Schachner Austria Wien 341980/81 Georgi Slavkov Trakia Plovdiv 31 Tibor Nyilasi Ferencvárosi 30 Karl-Heinz Rummenigge Bayern München 291981/82 Wim Kieft Ajax 32 Kees Kist Delio Onnis AZ Tours FC 29 Allan Hansen Odense BK 281982/83 Fernando Gomes FC Porto 36 Peter Houtman Feyenoord 30 Nikos Anastopoulos Charlie Nicholas Olympiakos Piraeus Celtic 291983/84 Ian Rush Liverpool 32 Marco van Basten Ajax 28 Nico Claesen RFC Sérésien 271984/85 Fernando Gomes FC Porto 39 Martin McCaughey Linfield 34 Vahid Halilhodžić FC Nantes 281985/86 Marco van Basten Ajax 37 Oleg Protasov Dnepr Dnipropetrovsk 36 Tanju Çolak Toni Polster Samsunspor Austria Wien 331986/87 Rodion CămătaruIn 1990 kwam aan het licht dat Cămătaru door manipulatie op 44 treffers was uitgekomen. In zes speelronden maakte hij 21 doelpunten waardoor hij in een maand tijd boven het aantal van Toni Polster (39) uitkwam. Uiteindelijk werd besloten dat Cămătaru zijn prijs mocht behouden maar dat ook Polster de titel en een Gouden Schoen ontving. . Gearchiveerd op 1 mei 2023. Dinamo Boekarest 44 Toni Polster Austria Wien 39 Nasko Sirakov Levski Sofia 361987/88 Tanju Çolak Galatasaray 39 John Eriksen Servette 36 Victor Piţurcă Dinamo Boekarest 341988/89 Dorin Mateuţ Dinamo Boekarest 43 Marcel Coraş Victoria Boekarest 36 Baltazar Atlético Madrid 351989/90 Hugo Sánchez Christo Stoitsjkov Real Madrid CSKA Sofia 38 Gerhard Rodax Admira Wacker Wien 351990/91 Darko Pančev Rode Ster Belgrado 34 Tanju Çolak Galatasaray 31 Václav Daněk Kliton Bozgo FC Tirol Innsbruck Tomori Berat 29
1992-1996 200px|thumb|Ally McCoist was de eerste speler die tweemaal achter elkaar Europees topschutter werd. Vanaf 1991 besloot France Football om de Gouden Schoen niet meer officieel uit te reiken, na onenigheden met de Cypriotische voetbalbond. Er is wel een officieuze ranglijst met spelers die de titel Europees topschutter mogen dragen.
SeizoenGouden schoenClubDoelpuntenZilveren schoenClubDoelpuntenBronzen schoenClubDoelpunten1991/92 Ally McCoistOtar Korghalidze van Goeria Lantsjchoeti en Micheil Dzjisjkariani van Tschoemi Sochoemi scoorden dat seizoen vaker (respectievelijk 40 en 38 keer) maar worden normaal gesproken niet in de ranking opgenomen. Glasgow Rangers 34 Richard Owubokiri Boavista 30 Zoran Ubavič Ian Wright Olimpija Ljubljana Crystal Palace / Arsenal 291992/93 Ally McCoistMerab Megreladze van Samgoerali Tskaltoebo - 41 goals, Vage Yagmuryan van Ararat Jerevan - 38 goals, Saša Ćirić van Vardar Skopje - 36 goals en Ashot Barsegyan van Banants Kotaik - 34 goals, scoorden allen vaker dan Ally McCoist maar worden niet in de ranglijst genoemd. Glasgow Rangers 34 Vasilis Dimitriadis AEK Athene 33 Krzysztof Warzycha Panathinaikos 321993/94 David TaylorMusa Kurbanov van Turan Tovuz en Merab Megreladze van Margveti Zestafoni scoorden respectievelijk 34 en 31 keer maar zijn niet in de ranglijst opgenomen. Porthmadog 43 Andy Cole Newcastle United 34 Alan Shearer Josip Weber Blackburn Rovers Cercle Brugge 311994/95 Arsen Avetisyan Homenmen Jerevan 39 Saša Ćirić Vardar Skopje 35 Alan Shearer Blackburn Rovers 341995/96 Zviad Endeladze Margveti Zestafoni 40 Ken McKenna Conwy United 38 Vladislav Gavriliuc Zimbru Chisinau 34
1997-heden Vanaf 1997 wordt de Gouden Schoen uitgereikt door de European Sports Magazines. Sindsdien is ook niet meer het aantal doelpunten doorslaggevend om de prijs te kunnen winnen. Een speler die uitkomt in een competitie uit de top vijf (tot seizoen 1999/00: top acht) van de UEFA-ranking, mag zijn doelpunten vermenigvuldigen met een factor twee. Van spelers die actief zijn in een competitie die zesde tot en met tweeëntwintigste op de ranglijst staat (vóór 1999/00: 9 t/m 21), wordt het doelpuntenaantal vermenigvuldigd met factor 1,5. Bij de overige competities zijn de doelpunten gelijk aan het aantal punten. Sindsdien hebben vooral 'grotere' namen uit de voetbalwereld de prijs gewonnen.
SeizoenGouden schoenClubDoelpunten / puntenZilveren schoenClubDoelpunten / puntenBronzen schoenClubDoelpunten / punten1996/97 Ronaldo FC Barcelona 34 / 68 Mário Jardel FC Porto 30 / 60 Hakan Şükür Galatasaray 38 / 571997/98 Nikos Machlas Vitesse 34 / 68 Hakan Şükür Galatasaray 31 / 62 Oliver Bierhoff Udinese 27 / 541998/99 Mário Jardel FC Porto 36 / 72 Ruud van Nistelrooij PSV 31 / 62 Raúl Real Madrid 25 / 501999/00 Kevin Phillips Sunderland 30 / 60 Ruud van Nistelrooij PSV 29 / 58 Mário Jardel FC Porto 38 / 572000/01 Henrik Larsson Celtic 35 / 52,5 Hernán Crespo Lazio Roma 26 / 52 Mateja Kežman Raúl Andrij Sjevtsjenko PSV Real Madrid AC Milan 24 / 482001/02 Mário Jardel Sporting Lissabon 42 / 63 Thierry Henry Dario Hübner David Trezeguet Arsenal Piacenza Juventus 24 / 48 Er werd in het seizoen 2001/02 geen Bronzen Schoen uitgereikt omdat zowel Henry als Hübner en Trezeguet de Zilveren Schoen wonnen. 2002/03 Roy Makaay Deportivo La Coruña 29 / 58 Mateja Kežman PSV 35 / 52,5 Shabani Nonda AS Monaco 26 / 522003/04 Thierry Henry Arsenal 30 / 60 Aílton Werder Bremen 28 / 56 Djibril Cissé AJ Auxerre 26 / 522004/05 Thierry Henry Diego Forlán Arsenal Villarreal 25 / 50 In 2004/05 werd er geen Zilveren Schoen uitgereikt omdat zowel Henry als Forlán de Gouden Schoen wonnen Samuel Eto'o Marek Mintál Cristiano Lucarelli FC Barcelona 1. FC Nürnberg Livorno 24 / 482005/06 Luca Toni Fiorentina 31 / 62 Thierry Henry Arsenal 27 / 54 Samuel Eto'o FC Barcelona 26 / 522006/07 Francesco Totti AS Roma 26 / 52 Afonso Alves sc Heerenveen 34 / 51 Ruud van Nistelrooij Real Madrid 25 / 502007/08 Cristiano Ronaldo Manchester United 31 / 62 Daniel Güiza Real Mallorca 27 / 54 Klaas-Jan Huntelaar Ajax 33 / 49,52008/09 Diego Forlán Atlético Madrid 32 / 64 Samuel Eto'o FC Barcelona 30 / 60 Marc Janko Red Bull Salzburg 39 / 58,52009/10 Lionel Messi FC Barcelona 34 / 68 Didier Drogba Antonio Di Natale Chelsea Udinese 29 / 58 Er werd geen Bronzen Schoen uitgereikt omdat Drogba en Di Natale beiden de Zilveren Schoen wonnen. 2010/11 Cristiano Ronaldo Real Madrid 40 / 80 Lionel Messi FC Barcelona 31 / 62 Antonio Di Natale Mario Gómez Udinese Bayern München 28 / 562011/12 Lionel Messi FC Barcelona 50 / 100 Cristiano Ronaldo Real Madrid 46 / 92 Robin van Persie Arsenal 30 / 602012/13 Lionel Messi FC Barcelona 46 / 92 Cristiano Ronaldo Real Madrid 34 / 68 Edinson Cavani SSC Napoli 29 / 582013/14 Cristiano Ronaldo Luis Suárez Real Madrid Liverpool 31 / 62 Lionel Messi FC Barcelona 28 / 562014/15 Cristiano Ronaldo Real Madrid 48 / 96 Lionel Messi FC Barcelona 43 / 86 Sergio Agüero Manchester City 26 / 522015/16 Luis Suárez FC Barcelona 40 / 80 Gonzalo Higuaín Napoli 36 / 72 Cristiano Ronaldo Real Madrid 35 / 702016/17 Lionel Messi FC Barcelona 37 / 74 Bas Dost Sporting Lissabon 34 / 68 Pierre-Emerick Aubameyang Borussia Dortmund 30 / 602017/18 Lionel Messi FC Barcelona 34 / 68 Mohamed Salah Liverpool 32 / 64 Harry Kane Tottenham 30 / 602018/19 Lionel Messi FC Barcelona 36 / 72 Kylian Mbappé Paris Saint-Germain 33 / 66 Fabio Quagliarella UC Sampdoria 26 / 522019/20 Ciro Immobile Lazio 36 / 72 Robert Lewandowski Bayern München 34 / 68 Cristiano Ronaldo Juventus 31 / 62 Vetgedrukt: Nederlandse en Belgische clubs en spelers.
Ranglijsten Er zijn vier Nederlanders die de Gouden Schoen hebben gewonnen: Kees Kist (1978/79), Wim Kieft (1981/82), Marco van Basten (1985/86) en Roy Makaay (2002/03). Ruud van Nistelrooij zat er ook twee keer dicht tegenaan maar moest uiteindelijk de prijs overlaten aan Mário Jardel en Kevin Phillips.Van Nistelrooy mist Gouden Schoen Nu.nl, 17 juni 2007. Gearchiveerd op 1 mei 2023. Van Nistelrooij is wel een van de zes Nederlanders die de Zilveren Schoen hebben gewonnen. Erwin Vandenbergh is de enige Belgische speler die de Gouden Schoen in ontvangst mocht nemen.
Recordhouders