260px|rechts|thumb|Haven van het dorp Greetsiel. Krummhörn is een gemeente en een landstreek in de Duitse deelstaat Nedersaksen. De gemeente ligt in de regio Oost-Friesland en behoort bestuurlijk tot de Landkreis Aurich. De gemeente telde op de peildatum van de meest recente statistiek inwoners. De hoofdplaats is Pewsum.
Historisch-geografisch staat de landstreek tussen Greetsiel en Oldersum bekend als de Krummhörn. Dit betekent dat de landstreek de huidige gemeenten Krummhörn en Hinte en de stad Emden omvat.
Geschiedenis De gemeente Krummhörn is in 1972 ontstaan uit een gemeentelijke herindeling van 19 daarvoor onafhankelijke gemeenten. De relatief jonge gemeente kent een indrukwekkende geschiedenis die ook zichtbaar is in de overvloed aan middeleeuwse kerken die het beeld van Krummhörn bepalen.
Veel van de dorpen zijn gesticht op warften die al voor het begin van de jaartelling werden opgeworpen in het toen nog niet door dijken beschermde land. Net als in Groningen en Friesland ontvolkte het gebied in de periode van de volksverhuizingen, grofweg de vijfde en zesde eeuw.
In 1919, in de politiek onrustige tijd van de Novemberrevolutie, vonden er vanuit de stad Emden plundertochten door opstandige, honger lijdende arbeiders plaats. Men had het gemunt op o.a. het vee van de Krummhörner boeren, vandaar de historische benaming Speckumzüge. De rooftochten leidden tot de tijdelijke vorming van burgermilities in de dorpen. Begin 1920 maakte de Reichswehr aan deze situatie, af en toe met geweld, een einde. Op 1 april 1920 werden de burgermilities ontbonden.
Herkomst van de naam De naam Krummhörn is Oostfries Nedersaksisch en betekent kromme hoek. De naam van het dorp Visquard is niet van vis, maar van Duits: Wiese (weide) afgeleid.
Buurgemeentes In het noorden: Norden In het noordoosten: Wirdum, deel van de Samtgemeinde Brookmerland In het oosten: Hinte In het zuiden: Emden
Bestuurlijke indeling
De gemeente Krummhörn bestaat uit de volgende 19 Ortsteile (tussen haakjes het aantal inwoners in december 2018): Campen (492) Canum (249) Eilsum (569) Freepsum (382) Greetsiel (1.328) Grimersum (534) Groothusen (448) Hamswehrum (472) Jennelt (359) Loquard (586) Manslagt (409) Pewsum (hoofdplaats) (3.202) Pilsum (536) Rysum (644) Upleward (364) Uttum (485) Visquard (693) Woltzeten (202) Woquard (186)
Het gemeentehuis van Krummhörn is gevestigd in een 19e-eeuws gebouw, dat te Pewsum, vlakbij de Manningaburg, staat.
Verkeer en vervoer De dichtstbijzijnde autosnelweg is de Autobahn A31 rondom Emden.
Spoorwegen zijn in de gemeente niet meer te vinden. Er zijn enkele frequente streekbuslijnen, o.a. die van Emden via Pewsum naar Greetsiel, waar men op een bus naar Norden kan overstappen.
De gemeente stimuleert het gebruik van de fiets sterk, ook voor de dagelijkse rit van huis naar werk of school en terug.
Economie Van economisch belang in de gemeente zijn: de garnalenvisserij en de daarmee samenhangende visverwerkende industrie te Greetsiel een bedrijventerrein voor lokaal midden- en kleinbedrijf te Pewsum het toerisme (zie hieronder: bezienswaardigheden) de veeteelt in de uitgestrekte weidegebieden tussen de dorpen de auto- en andere fabrieken te Emden: vooral in de zuidelijker gelegen dorpen van de Krummhörn wonen veel forensen, die daar werken.
Bezienswaardigheden De vuurtoren van Campen en die van Pilsum, die een rol heeft gespeeld in de carrière van de entertainer Otto Waalkes De talrijke middeleeuwse dorpskerken, zie de afzonderlijke pagina's per dorp of Lijst van historische kerken in Oost-Friesland. Er zijn toeristische fietsroutes van dorpskerk naar dorpskerk uitgezet. De Manningaburg te Pewsum De haven en dorpskern van Greetsiel met o.a. de Greetsielse Tweelingsmolens Het uit 1597 daterende historische rentmeestershuis te Uttum Er zijn mogelijkheden tot het maken van aantrekkelijke fietstochten, er zijn uitgezette fietsroutes aanwezig; geharde fietsers en wandelaars kunnen ook delen van de Waddenzeedijk in hun route opnemen. Vanuit verschillende dorpen kan men westwaarts de Waddenzee bereiken. Op enkele plaatsen liggen direct achter de zeedijk campings, en hier en daar worden wadloopexcursies aangeboden.
Afbeeldingen
Politiek De gemeenteraad bestaat uit 28 zetels, plus de zetel voor de gekozen burgemeester. Deze zit ambtshalve in de raad. De raad is sinds 12 september 2021 als volgt samengesteld:
SPD 12 CDU 5 SWK a) 5 Freie Bürgerliste 3 AfD 1 Bündnis 90/Die Grünen 2 Burgemeester 1
a): De SWK is een afsplitsing van de SPD. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 scheidden vier leden van de SPD zich af, in 2011 namen zij als partij deel aan de verkiezingen.
Partnergemeentes Krummhörn onderhoudt jumelages met: Bad Ragaz, Zwitserland Viļāni, een plaatsje met circa 3.000 inwoners, ten westen van Rēzekne, in de streek Letgallen, in Letland Grundy Center, Iowa, Verenigde Staten.
Beroemde personen Edzard I, ook wel Edzard de Grote genaamd, (Greetsiel, 1461 - Emden, 14 februari 1528), graaf van Oost-Friesland Eggerik Beninga (Grimersum, 1490 - aldaar, 19 oktober 1562), hoofdeling Ubbo Emmius (1547–1625), geleerde en eerste Rector Magnificus van de Academie te Groningen, was afkomstig uit Greetsiel. De familie van Ub Iwerks komt oorspronkelijk uit Uttum.
Externe links (Duitstalig) Website van de gemeente www.heimatvereinkrummhoern.de/die-manningaburg Website van de heemkundige vereniging te Pewsum over de Manningaburg en het daarin gevestigde Burgmuseum