Engis is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Luik. De gemeente telt iets meer dan 6.000 inwoners.
Net als Luik heeft Engis te lijden van het afnemend belang van de steenkolenwinning en staalnijverheid. Het centrum, met vele te koop staande woningen en handelspanden, maakt aan het begin van de 21e eeuw een desolate indruk. Nochtans bestaat 66% van de gemeente uit bos- en landbouwgebied, tegen slechts 13% voor industrie. Hermalle-sous-Huy, een van de vier deelgemeenten, bezit bovendien een opmerkelijk architecturaal geheel uit de 17e en 18e eeuw en een kasteel met slotgracht. De in de gemeente gelegen grotten van Lyell en de Rosée zijn opgenomen in het "Buitengewoon erfgoed van Wallonië". Engis telt drie musea op haar grondgebied.
Geschiedenis Neanderthalervondst Al in 1829 vond Philippe-Charles Schmerling in een grot nabij Awirs, de Grottes d'Engis, de schedel van een neanderthalerkind, maar het belang van de vondst werd niet herkend. e.a. (red.), The Oxford Handbook of the Archaeology and Anthropology of Hunter-Gatherers, blz. 191 Het zou nog een kwart eeuw duren tot de officiële ontdekking van deze vroege mens in het Neandertal te Duitsland (1856).
Archeologische opgraving In Thier d'Olne, een heuvel op de rechter Maasoever tegenover Amay, vond in de jaren 1990 een belangrijke archeologische opgraving plaats, waarbij kon worden aangetoond hoe een cultusplaats uit de Merovingische tijd zich in de Karolingische tijd tot een kerkgebouw (mogelijk ook een klooster) kon ontwikkelen. (2017): The Saint-Servatius complex in Maastricht. The Vrijthof excavations (1969-1970), pp. 23-24. Habelt-Verlag, Bonn.
Milieuramp van 1930 Engis stond een tijd lang bekend als een van de meeste vervuilde industriële plaatsen van België. De ramp van 1930 bracht het probleem van de industriële vervuiling onder internationale aandacht. Begin december van dat jaar hing er een dichte mist boven Engis en de hele Maasvallei tussen Jemeppe-sur-Meuse en Hoei. Door een temperatuursinversie en de zwakke wind was de mist hardnekkiger dan anders. Na enkele dagen kregen vele bewoners te kampen met ademhalingsproblemen. Op korte tijd stierven een zeventigtal mensen: ouderen en zij die reeds door ziekte waren verzwakt.
In het onderzoek dat volgde werd vastgesteld dat fijnstof, afkomstig van de verbranding van de massaal gebruikte steenkolen in de talrijke fabrieken, de oorzaak van de overlijdens was. De internationale pers sprak van 'de vallei van de dood', 'de zwarte dood' en 'de dodende mist'.
Om de herinnering levend te houden werd bij een herdenking in Engis in 2000 een kunstwerk van Paul Vandersleyen onthuld.
Kernen Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Engis 3,37 3.450 1.025 61080A 2 Éhein-Bas 3,75 133 35 61080B 3 Clermont-sous-Huy 16,22 1.217 75 61080C 4 Hermalle-sous-Huy 4,41 1.591 361 61080D
Bezienswaardigheden De Sint-Pieterskerk (Église Saint-Pierre) was een kerkgebouw uit de 17e en 18e eeuw met een romaanse toren. Deze werd vernield in 1964 waarna een moderne kerk werd gebouwd in beton en baksteen met een open klokkentoren.
Natuur en landschap Engis ligt aan de Maas. In de rotswanden zijn grotten te vinden waaronder de Grottes Schmerling waar voor het eerst overblijfselen van Neanderthalers werden gevonden. Vanaf de 18e eeuw werd hier steenkool, aluin en kalksteen gewonnen. Men vindt er de Carrières et Fours à Chaux Dumont-Wauthier, een kalksteengroeve met kalkbranderij. De hoogte aan de kerk bedraagt 72 meter. De hoogte van de rotswanden gaat tot 206 meter.
Demografische ontwikkeling Demografische evolutie voor de fusie
Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,11994 100,61995 99,91996 98,01997 98,61998 97,81999 98,72000 99,22001 99,02002 98,62003 99,12004 98,12005 99,22006 99,12007 99,62008 100,62009 100,82010 100,62011 100,42012 101,32013 102,52014 103,72015 104,32016 104,92017 105,52018 106,72019 107,02020 108,22021 108,22022 109,32023 110,02024 109,7 2025 111,42026 110,2
Politiek Burgemeesters 1977-2002 Victor Albert 2003-2024 Serge Manzato 2024-heden: Marc Voué
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-200614-10-2012Gegevens 2012: elections2012.wallonie.be14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %17%17%17%17%17%17%17%17%17 PS1 / EngiSolidair2 / Engis Solidaire357,9711161,9511162,2911249,211952,2811170,0311366,7511347,7321131,1136 COHEsion - - - - - - - - 51,1510 MCER1 / RenouveauB- - - - - - - 11,621111,89B1 ECOLO1 / EnsembleA/ RenouveauB- - - 27,471423,231429,97A4- 17,5713 IC1 / PSC2 / EnsembleA / cdH3 / E+B 35,951633,621624,332423,322412,242115,273211,54B1- PRL-MCC1 / EnsembleA / MR2 / E+B- - - - 12,241117,9922- PDC6,070- - - - - - - - PCB- 4,430- - - - - - - RCE- - 13,371- - - - - - Ensemble- - - - - 29,974- - - Parti Social1/ No Pollution2- - - - - - - 11,54115,8620 3685 38013806372537913845369740524018Opkomst % 94,9893,6692,693,3387,3089,1584,88Blanco en ongeldig %3,01 4,456,496,287,367,758,4110,818,71
Geboren in Engis Henri III van Hermalle (?-1325), heer van Hermalle, hoofd van de Waroux in de Awans- en Warouxoorlog Jean-Gilles Jacob (1714-1781), architect in Hermalle-sous-Huy geboren Francis Baudouin (1945], schrijver Mady Andrien (1941), beeldhouwster Jean-Pierre Dardenne (1951), filmregisseur Jean-Luc Delvaux (1970), striptekenaar
Foto's
Zie ook Lijst van beschermd erfgoed in Engis Bibliotheek en museum van de gastronomie Ferme castrale van Hermalle-sous-Huy
Nabijgelegen kernen Warfusée, Awirs, Chokier, Ramioul, Clermont-sous-Huy, La Mallieule
Besienswaardigheden Grot Lyell Grot de Rosée
Externe links Website van de gemeente Website van de V.V.V. Waals erfgoed
Categorie:Plaats in Luik (provincie)