Zij, die, zonder dienstplichtig te zijn en die zich zonder handgeld voor de Tiendaagse Veldtocht in dienst hadden begeven, kregen in 1831 Het Metalen Kruis Vrijwilligers 1830-1831. Het werd ingesteld bij Koninklijk Besluit van koning Willem I no. 70 van 12 september 1831 en uitgereikt aan allen, die vrijwillig aan de krijgsverrichtingen in de jaren 1830 en 1831 hebben deelgenomen.
Geschiedenis Na het uitbreken van de Belgische Revolutie op 25 augustus 1830, verzamelden zich vanuit heel Nederland jonge mannen om de opstand te neer te slaan. Vooral de studenten toonden zich geestdriftig en vaderlandslievend op en dienden in regimenten Flankeurs. Na het ondertekenen van een wapenstilstand op 12 augustus 1831, geschiedde het ontstaan van het idee voor het Metalen Kruis voor de vrijwilligers toen het brons voor het kruis, dat was afkomstig was van vijf kanonnen die buit waren gemaakt tijdens de Slag om Hasselt, een Nederlandse overwinning op 8 augustus 1831, op 12 september werden omgesmolten op besluit van koning Willem I. Deze onderscheiding staat ook wel bekend als het Hasseltkruis.
Dragers van het Metalen Kruis werden in de volksmond ridders van het Metalen Kruis genoemd. Dit predicaat komt veelvuldig voor in krantenberichten, verhalen en op grafzerken. Waarschijnlijk gebeurde dit naar voorbeeld van ridders in de Militaire Willems-orde al is van een dergelijke orde geen sprake. Er zijn vele duizenden metalen kruisen uitgereikt; de onderscheiding is daarom niet bijzonder kostbaar.
Beschrijving Het Metalen Kruis is een vierarmig bronzen kruis met een breedte van 29 millimeter. De voorzijde vertoont de gekroonde "W" in een krans bestaande uit een tak van eikenbladeren (links) en een tak van laurierbladen (rechts). De keerzijde heeft dezelfde krans, waar binnen de jaartallen "1830-1831". Op de armen van het kruis is de tekst "VRIJWILLIG TROUW AAN / KONING / EN / VADERLAND" te lezen. Het lint is verdeeld in zes gelijke banen groen en oranje, beginnend aan de linkerzijde met een groene baan.
Er zijn enige Metalen Kruizen bekend met een bronzen lauwerkrans als verhoging tussen het lint en het kruis. Deze lauwerkrans was een door de dragers zelf bedacht draagteken dat een Eervolle Vermelding aanduidde.
Zie ook Metalen Kruis 1830-1831 Tiendaagse Veldtocht
Literatuur Alphabetische naamlijst van nagenoeg vierduizend geregtigden, tot het dragen van het Metalen Kruis, benevens een alphabethische naamlijst van bijna driehonderd geregtigden tot het dragen der medaille, ter herinnering aan de roemrijke verdediging der Citadel van Antwerpen. - G.C. de Voogt, Breda, 1860
Categorie:Geschiedenis van Nederland in de 19e eeuw Categorie:Militaire onderscheiding in Nederland Categorie:Belgische Revolutie Categorie:1830-1839 Categorie:Kruis