Düsseldorf (verouderd Nederlands: Dusseldorp) is de hoofdstad van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen gelegen aan de Rijn, even ten zuiden van het Ruhrgebied. Düsseldorf is een kreisfreie Stadt. De stad telt inwoners () (zevende stad van de Bondsrepubliek) en heeft een oppervlakte van km². Op had van de inwoners een niet-Duits staatsburgerschap ( niet-Duitsers) en hadden inwoners het Nederlandse staatsburgerschap.
Geschiedenis De eerste schriftelijke vermelding van Dusseldorp stamt uit het jaar 1135. Tijdens de regering van keizer Frederik I Barbarossa werd het noordelijk van Düsseldorf liggende stadje Kaiserswerth tot goed beschermde buitenpost uitgebouwd. Soldaten observeerden vanuit hier de scheepvaart op de Rijn. Sinds 1929 is Kaiserwerth een wijk van Düsseldorf.
Op 14 augustus 1288 verkreeg Düsseldorf stadsrechten van graaf Adolf V van Berg. Voorafgaand daaraan was er een bloedige strijd geweest tussen de aartsbisschop van Keulen Siegfried van Westerburg en het hertogdom Berg. Het hoogtepunt van deze strijd was de Slag bij Woeringen, die eindigde in een nederlaag voor de strijdkrachten van de aartsbisschop.
In 1385 verklaarden de hertogen van Berg Düsseldorf tot hun residentie. In 1609, na uitsterven van het Guliks-Bergse regentengeslacht werd de stad bezet door de Spaanse generaal Ambrogio Spinola die tot 1614 als keizerlijke commissaris over de stad heerste.
thumb|links|300px|Blik op de stad rond 1647 Na het bijleggen van enkele geschillen rondom de erfopvolging kwam Düsseldorf met het hertogdom Gulik aan het huis Palts-Neuburg. Keurvorst Johan Willem van de Palts koos Düsseldorf tot hoofdresidentie. In deze tijd en ook later onder Karel Theodoor van Beieren groeide de stad behoorlijk. Beide vorsten lieten kastelen bouwen, legden kunstverzamelingen aan en stichtten verschillende instituten. Ook waren zij de grondleggers van de Düsseldorfse wijk Carlstadt.
thumb|links|300px|Stadsbrand na de Franse beschieting op 7 oktober 1794
Ook al was de stad sinds 1732 flink gegroeid, toch slaagden de Fransen in 1757 tijdens de Zevenjarige Oorlog om de stad te bezetten. Na een korte verdrijving door Ferdinand van Brunswijk beschoten de Fransen de stad in oktober 1794 vanaf de overzijde van de Rijn waarna een stadsbrand uitbrak. Op 6 september 1795 konden de Fransen zonder noemenswaardige tegenstand Düsseldorf opnieuw innemen en bleven tot de stad na de Vrede van Lunéville in 1801 aan Beieren teruggegeven werd. Na deze teruggave zijn de beschoeiingen afgebroken.
Vanaf 1806 was Düsseldorf hoofdstad van het groothertogdom Berg en kwam samen met deze in 1815 aan Pruisen.
Wereldoorlogen Na de Eerste Wereldoorlog was de stad vanaf 8 maart 1921 door Franse en Belgische troepen bezet. Vanuit hier en de buurstad Duisburg begon twee jaar later de bezetting van het Ruhrgebied. Deze eindigde op 1 september 1925 met de ondertekening van het zogeheten Dawesplan, het verdrag dat de herstelbetalingen van Duitsland regelde.
Na de machtsovername van de nationaalsocialisten kwam het in Düsseldorf al op 11 april 1933 tot eerste boekenverbrandingen van door hen niet gewenste literatuur. Onder andere zijn boeken van Heinrich Heine en Erich Kästner door de Hitlerjugend verbrand. Op 10 november 1938 zijn tijdens de Kristallnacht de synagogen in de Kasernenstrasse en in Benrath afgebrand, de joodse bevolking van de stad vervolgd en ten minste acht personen vermoord. Op 27 oktober 1941 reed de eerste trein met Düsseldorfse joden van het station in Derendorf naar de concentratiekampen in het Oosten. In 1944 leefden in ongeveer 400 kampen in Düsseldorf circa 35.000 buitenlandse dwangarbeiders en duizenden oorlogsgevangenen, zoals concentratiekampgevangenen die in de stad dwangarbeid moesten verrichten.
In de Tweede Wereldoorlog vielen in 1940 de eerste bommen op Düsseldorf. De geallieerde luchtaanvallen eisten tot 1945 meer dan 5000 doden onder de burgerbevolking. Ongeveer de helft van de gebouwen was vernietigd, rond 90 procent beschadigd. Alle Rijnbruggen, de meeste straten, dijken, rioleringen waren onbruikbaar of vernietigd. De puinberg is op circa tien miljoen kubieke meter geschat. In april 1945, kort voor het einde van de oorlog probeerden een paar burgers de leidende nationaalsocialisten vast te zetten en de stad zonder strijd aan de geallieerden te overhandigen. Deze poging ging grotendeels mis. Een vijftal personen werd standrechtelijk doodgeschoten. Op 17 april 1945 is Düsseldorf door de Amerikaanse troepen vrijwel zonder gevechten ingenomen.Anna Kirberich, 'In Düsseldorf siegte der Widerstand', 60 Jahre Kriegsende, 2005
Geografie Düsseldorf ligt in het midden van de Rijnvlakte, overwegend aan de rechteroever van de rivier de Rijn. Alleen de wijken Düsseldorf-Oberkassel, Düsseldorf-Niederkassel, Düsseldorf-Heerdt en Düsseldorf-Lörick liggen aan de linker Rijnoever. De stad dankt haar naam (Düssel-dorf) aan het riviertje de Düssel, dat hier in de Rijn uitmondt.What is the origin of the name Düsseldorf (German city)?, quora.com
Düsseldorf maakt deel uit van het Metropoolgebied Rijn-Ruhr. De agglomeratie Rhein-Ruhr is een van de grootste industriegebieden in Europa en het grootste in Duitsland. Het hoogste punt in het stadsgebied is gelegen in de wijk Düsseldorf-Hubbelrath en wordt gevormd door de 165 meter hoge Sandberg. Het laagste punt is de monding van de beek 'Schwarzbach' in de Rijn bij Düsseldorf-Wittlaer met 28 m boven Normalnull.
Stadsgebied Het stadsgebied van Düsseldorf bestaat uit tien stadsdistricten die in 49 wijken zijn onder te verdelen. Elk district heeft een districtvertegenwoordiging bestaande uit 19 leden. Deze worden bij de gemeenteraadsverkiezingen gekozen. De tien stadsdistricten met hun bijhorende wijken zijn: District 1: Altstadt, Carlstadt, Derendorf, Golzheim, Pempelfort, Stadtmitte District 2: Düsseltal, Flingern-Nord, Flingern-Süd District 3: Bilk, Flehe, Friedrichstadt, Hafen, Hamm, Oberbilk, Unterbilk, Volmerswerth District 4: Heerdt, Lörick, Niederkassel, Oberkassel District 5: Angermund, Kaiserswerth, Kalkum, Lohausen, Stockum, Wittlaer District 6: Lichtenbroich, Mörsenbroich, Rath, Unterrath District 7: Gerresheim, Grafenberg, Hubbelrath, Ludenberg District 8: Eller, Lierenfeld, Unterbach, Vennhausen District 9: Benrath, Hassels, Himmelgeist, Holthausen, Itter, Reisholz, Urdenbach, Wersten District 10: Garath, Hellerhof thumb|links|Districten in Düsseldorf
Naburige steden De stad Düsseldorf grenst in het noorden aan de steden Duisburg en Ratingen, in het oosten aan de steden Mettmann, Erkrath en Hilden, in het zuiden aan de steden Langenfeld en Monheim am Rhein. Ten westen van Düsseldorf liggen de steden Neuss en Meerbusch.
Politiek Aan de top van de stad Düsseldorf stonden in de 13e eeuw de schepenen. Zij waren tot 1806 de hoogste en machtigste klasse in het stadsbestuur. Sinds 1303 stond aan de top een burgemeester, die in het begin uit de rijen van de schepenen kwam. Onder hem stond een gemeenteraad. Zijn leden waren of op levenstijd gekozen (Alter Rat), of jaarlijks opnieuw bepaald (Junger Rat). Maar ook de hertog had zijn vertegenwoordiger in de vorm van een schout, hij had de titel Amtmann. Van een democratisch gekozen volksbestuur kon er echter geen sprake zijn.
In de tijd van de Franse bezetting berustte het bestuur bij de Munizipalrat. Vanaf 1815 bij een gemeenteraad met 30 leden. In 1856 is de Rheinische Städteordnung ingevoerd, die voortaan het gemeentebestuur regelde.
Tijdens de nationaalsocialistische tijd benoemde de NSDAP de burgemeester. Na de Tweede Wereldoorlog zorgde het Britse militaire bestuur voor een nieuwe gemeentewetgeving naar Brits voorbeeld, met een gekozen “Rat der Stadt”. Sinds 1999 wordt de burgemeester rechtstreeks gekozen.
Burgemeesters sinds 1815 1815–1820: Engelbert Schramm 1820–1822: Lambert Josten 1822–1824: Joseph Molitor 1824: Leopold Custodis 1824-1828: Friedrich Adolf Klüber 1828–1833: Philipp Schöller 1833–1848: Joseph von Fuchsius 1848–1849: Wilhelm Dietze 1849: Ludwig Viktor Graf von Villers 1849–1876: Ludwig Hammers 1876–1886: Friedrich Wilhelm Becker 1886–1899: Ernst Lindemann 1899–1910: Wilhelm Marx 1911–1919: Adalbert Oehler 1919–1924: Emil Köttgen 1924–1933: Robert Lehr (DNVP) 1933–1937: Hans Wagenführ (NSDAP) 1937: Otto Liederley (NSDAP) 1937–1939: Helmut Otto (NSDAP) 1939–1945: Carl Haidn (NSDAP) 1945: Werner Keyßner (NSDAP) 1945: Dr. Wilhelm Fullenbach 1945–1946: Walter Kolb (SPD) 1946–1947: Karl Arnold (CDU) 1947–1959: Josef Gockeln (CDU) 1956–1959: Georg Glock (SPD) 1960–1961: Willi Becker (SPD) 1961: Fritz Vomfelde (CDU) 1961–1964: Peter Müller (CDU) 1964–1974: Willi Becker (SPD) 1974–1979: Klaus Bungert (SPD) 1979–1984: Josef Kürten (CDU) 1984–1994: Klaus Bungert (SPD) 1994–1999: Marie-Luise Smeets (SPD) 1999–2008: Joachim Erwin (CDU) 2008-2014: Dirk Elbers (CDU) 2014–2020: Thomas Geisel (SPD) 2020-heden: Stephan Keller (CDU)
Stadsraad – actuele zetelverdeling CDU SPD GRÜNE FDP Die LinkeAfD Andere partijen Totaal 2020 30 16 22 8 4 3 7 90 leden van de raad
Wapen left|90px|Wapen Düsseldorf Het oorspronkelijke wapen van de stad Düsseldorf – alleen met een anker stamt uit de tijd dat zij haar stadsrechten verkreeg. Het anker verwijst naar de relatie van de stad en haar burgers met de Rijnscheepvaart. Sinds het einde van de 17e eeuw kwam er naast dit eenvoudige wapen nog een tweede bij, gemaakt naar het voorbeeld van het zegel van het schepencollege. Het liet de “Bergische leeuw”, het wapen van de hertogen van Berg, zien, met een anker in zijn klauwen. Rond het midden van de 18e eeuw verdween het oude wapen ten gunste van dit nieuwe. Na meerdere veranderingen kreeg het wapen van de heraldicus Otto Hupp in 1938 zijn huidige vorm.
Stedenbanden De gemeente Düsseldorf kent vele jumelages, ook aangeduid met het begrip partnerstad. De gemeenten waarmee Düsseldorf in vriendschap is verbonden, zijn: Reading (Verenigd Koninkrijk), sinds 1988 officieel, maar al sinds 1947 vele contacten Chemnitz (Duitsland, toen DDR), sinds 1988 Haifa (Israël), officieel sinds 1988, echter sinds 1978 veel vriendschappelijke contacten Warschau (Polen), sinds 1989 Moskou (Rusland), sinds 1992, verbroken na begin van Russische oorlog tegen Oekraïne in 2022 Chongqing (China), sinds 2004 Palermo (Italië), sinds 2015 Prefectuur Chiba (Japan), sinds 2019 Tsjernivtsi (Oekraïne), sinds 2022
Daarnaast worden met onderstaande gemeenten vriendschapsbanden onderhouden. Deze gemeenten zijn: Lillehammer (Noorwegen), sinds 1970 vriendschappelijke relaties Palma de Mallorca (Spanje), sinds 2003 vriendschappelijke relaties
Economie thumb|Kantoorgebouwen door Frank Gehry
Düsseldorf kent een sterke economische bedrijvigheid in het kerngebied Rhein-Ruhr. Wat haar economische productiviteit betreft en bij de groeiprognoses neemt de stad in Duitsland de eerste plaats in. Redenen hiervoor zijn naast de centrale ligging ook de nabijheid van de op drie na grootste luchthaven (luchthaven Düsseldorf International) in Duitsland en de internationaal bekende Messe Düsseldorf.
Düsseldorf is bekend als centrum voor reclame, Europese patenten, telecommunicatie en bedrijfsadvisering. Ook is Düsseldorf stad van de mode. Er vindt elk jaar de grootste modebeurs van de wereld plaats, de "Collections Premieren Düsseldorf" (CPD). Düsseldorf neemt naast Frankfurt de tweede plaats als bankenstad en bij de beurshandel in. De stad huisvest internationale ondernemingen, zoals: Vodafone Metro AG ThyssenKrupp E.ON Rheinmetall Henkel Degussa WestLB
Little Tokyo miniatuur|Tweetalige straatnaamboden in Düsseldorf (Japans en Duits) miniatuur|Eko huis de Japanse cultuur