miniatuur|In blauw de nog in Duitse handen zijnde gebieden bij de capitulatie van alle Duitse troepen, mei 1945 Het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa en de Duitse overgave vonden in het voorjaar van 1945 plaats.

Chronologisch verloop van de overgave 25 april 1945: Elbe Day Op 25 april maakten het Rode Leger en troepen van de Verenigde Staten aansluiting met elkaar. Duitsland werd daarbij in tweeën gesneden. De eerste eenheden die met elkaar aan de rivier de Elbe contact maakten, waren de 69e infanteriedivisie van het Amerikaanse 1e leger en de 58e Sovjet-wachtdivisie van het 5e Wachtleger bij Torgau. Het eerste contact werd waarschijnlijk gemaakt door een Amerikaanse patrouille met de scout (verkenner) Joe Polowsky die de Elbe overstak bij Strehla.

Beseffend dat dit een historische gebeurtenis betrof werd er afgesproken in Torgau, zo'n 20 km verderop, waar deze voortzetting werd geproclameerd als de officiële ontmoeting. Twee dagen later werd deze daar ook nog eens nagespeeld met filmcamera's en verslaggevers op locatie. Het beeld van de lachende soldaten die elkaar de hand drukten werd een sterk iconisch beeld voor V-E-Day (Victory in Europe), het einde van de oorlog in Europa. (De strijd in Azië ging nog enkele maanden door tot de latere Japanse capitulatie in augustus 1945.)

Deze historische datum wordt ook wel Elbe Day genoemd. Monumenten te Torgau, Lorenzkirch en Bad Liebenwerda herdenken de eerste ontmoetingen tussen Amerikaanse en Sovjettroepen. In de Verenigde Staten verwijst een "Spirit of the Elbe" -plaquette op de nationale militaire begraafplaats Arlington National Cemetery naar deze dag.

Joe Polowsky, de verkenner die bij Strehla de Elbe overstak werd na de oorlog vredesactivist. Hij riep de nieuw opgerichte Verenigde Naties op om 25 april in te stellen als World Peace Day (Wereldvredesdag). De afwijzing van zijn voorstel ontmoedigde hem niet en hij bleef doorgaan met actievoeren tijdens de Koude Oorlog. Tijdens het McCarthy-tijdperk werden zijn opvattingen in eigen land als on-Amerikaans gebrandmerkt, maar hij werd door communistische leiders uitgenodigd in Moskou en de DDR. Uiteindelijk zou hij na zijn overlijden in 1983 op zijn wens te Torgau worden begraven.

30 april 1945 Op 30 april pleegde Adolf Hitler zelfmoord in zijn Führerbunker te Berlijn, samen met Eva Braun, zijn minnares sinds lange tijd, die enkele uren eerder met hem trouwde. In zijn laatste testament benoemde Hitler zijn opvolgers Karl Dönitz als nieuwe Reichspräsident en Joseph Goebbels als nieuwe Reichskanzler. Goebbels pleegde de dag erna zelfmoord, Dönitz daarmee alleen achterlatend om de onderhandelingen voor de overgave te orkestreren. Dönitz benoemde daarop Lutz Schwerin von Krosigk tot Leitender Minister (de facto Rijkskanselier) van het Kabinet-Schwerin.

1 mei 1945 Op 1 mei beval SS-generaal Karl Wolff - die zijn eigenmachtige, nog niet Door Dönitz geautoriseerde onderhandelingen met de geallieerden had hervat - samen met hoofdcommandant van het tiende Duitse leger generaal Heinrich von Vietinghoff, alle Duitse bewapende strijdkrachten in Italië de vijandelijkheden te staken. Wolff tekende een document van overgave dat inhield dat alle Duitse strijdkrachten in Italië zich onvoorwaardelijk moesten overgeven aan de geallieerden op 2 mei.

2 mei 1945 Op 2 mei eindigde de Slag om Berlijn, toen commandant-generaal Helmuth Weidling de stad overgaf aan het Rode Leger.

4 mei 1945 miniatuur|Capitulatie van de Duitse troepen voor veldmaarschalk Montgomery Op 4 mei accepteerde de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery de onvoorwaardelijke militaire overgave door groot-admiraal Hans-Georg von Friedeburg en generaal Hans Kinzel van alle Duitse strijdkrachten "in Holland, in Noordwest-Duitsland inclusief de Friese eilanden en Helgoland en alle andere eilanden, in Sleeswijk-Holstein en in Denemarken... alle marineschepen in deze gebieden inbegrepen". De ondertekening vond plaats aan de noordrand van de Lüneburger Heide, bij Wendisch Evern. De overgave ging de volgende dag om acht uur 's ochtends in.

5 mei 1945 Op 5 mei gaf Dönitz opdracht aan alle onderzeeërs om hun offensieve operaties te beëindigen en naar hun bases terug te keren. Om 14:30 uur gaf generaal Hermann Foertsch alle strijdkrachten tussen de Boheemse bergen en de bovenloop van de rivier de Inn over aan de Amerikaanse generaal Jacob L. Devers, commandant van de zesde Amerikaanse legergroep. Om 16:00 uur nam Johannes Blaskowitz, de Duitse hoofdcommandant in Nederland, in Wageningen, in Hotel De Wereld, van de Canadese generaal Charles Foulkes, een uitwerkingsovereenkomst van de capitulatie in ontvangst; zie Capitulatiebespreking in Wageningen.

6 mei 1945 miniatuur|Graf van een onbekende Duitse soldaat, Unkel bij Remagen miniatuur|De voorpagina van The Montreal Daily Star aankondiging van de Duitse capitulatie. 7 mei 1945 Op 6 mei om 18:00 uur gaf generaal Hermann Niehoff, commandant van Breslau (een versterkte stad omringd door bergen, die al maanden werd belegerd) zich over aan het Rode Leger. Generaal Alfred Jodl kwam een half uur later te Reims (Frankrijk) aan en bood, instructies van Dönitz opvolgend, alle nog bewapende strijdkrachten aan voor overgave aan de westelijke geallieerden. Dit was precies dezelfde onderhandelingspositie die Von Friedburg innam richting Montgomery en, evenals Montgomery, dreigde de opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten, generaal Dwight D. Eisenhower, alle onderhandelingen te verbreken, tenzij de Duitsers instemden met een complete onvoorwaardelijke overgave. Jodl stuurde een bericht naar Dönitz, die als nieuwe president zetel hield in Flensburg, hem informerend over Eisenhowers standpunt. Kort na middernacht, stuurde Dönitz, berustend in het onvermijdelijke, een bericht naar Jodl met opdracht tot de volledige en totale overgave van alle Duitse strijdkrachten.

7 mei 1945 miniatuur|Wilhelm Keitel tekent de Duitse capitulatie aan de Sovjet-Unie in het hoofdkwartier van het Rode leger in Berlijn. thumb|Radiobericht van 7 mei over de capitulatie Op 7 mei om 02:41 uur tekende generaal Jodl in Reims de documenten voor onvoorwaardelijke overgave van alle Duitse strijdkrachten aan de geallieerden. Het document bevatte de zin "Alle strijdkrachten onder Duits gezag staken hun actieve operaties om 23:01 uur centraal Europese tijd op 8 mei 1945." De volgende dag, kort voor middernacht, tekenden Duitse vertegenwoordigers onder aanvoering van veldmaarschalk Wilhelm Keitel in Berlijn een gelijksoortig document, expliciet capitulerend aan de Sovjet strijdkrachten in aanwezigheid van generaal Georgi Zjoekov. Nieuws van de overgave bereikte de media in het Westen op 8 mei 1945 en er ontsprongen spontane feesten door geheel Europa. In de Verenigde Staten werden de Amerikanen wakker met het nieuws van de vorige dag en verklaarden zij 8 mei tot V-E-dag. De Duitse militaire overgave was op 9 mei 1945 lokale tijd in Moskou en veel andere Europese landen ten oosten van Duitsland, de jaarlijkse viering, hun dag van overwinning, is daarom op 9 mei.

23 mei 1945 Op 23 mei werden de leden van de 'Flensburgregering', die niet werd erkend door de geallieerde mogendheden, gevangengenomen en gearresteerd door Britse strijdkrachten. De Flensburgregering, met Karl Dönitz als staatshoofd, hield hiermee op te bestaan.

Alhoewel de Duitse strijdkrachten zich onvoorwaardelijk hadden overgegeven, had SHAEF (het commando van het Geallieerde Opperbevel) verzaakt het juiste document te gebruiken, dat opgesteld was door de Europese Advies Commissie en dat niet door een Duitse burgerregering was ondertekend. Dit werd als een zeer essentieel onderdeel beschouwd, omdat de geallieerden niet een toekomstig vijandig Duits regime een juridisch argument wilden geven om een oude vete te doen herleven. In 1918 had de burgerlijke, maar niet militaire, overgave van Duitsland geleid tot de Dolkstootlegende die later door Hitler was geëxploiteerd. Uiteindelijk besloten de geallieerden om Dönitz niet te erkennen als staatshoofd, en een document van vier machten te ondertekenen (daarmee de Geallieerde Controleraad scheppend), dat het volgende inhield:

"De regeringen van de Verenigde Staten van Amerika, de Unie van de Socialistische Sovjet Republieken en het Verenigd Koninkrijk, en de provisorische regering van de Franse republiek, nemen hierbij volledige autoriteit over Duitsland, inclusief alle macht behorende bij de Duitse Regering, het Opperbevel en iedere vorm van bestuur of autoriteit, wereldlijk of lokaal. Het aannemen van genoemde autoriteit en macht, voor de doelen zoals hierboven gesteld, is niet van invloed op de annexatie van Duitsland."United States Department of State, Series van Verdragen en andere internationale Akten, No. 1520.

5 juli 1945 miniatuur|Churchill, Truman en Stalin tijdens de Conferentie van Potsdam Op 5 juli tekenden de vier grootmachten het document in Berlijn en de de facto situatie werd daarmee bekrachtigd. Tijdens de Conferentie van Potsdam in juli/augustus 1945 bedachten de geallieerden plannen voor een nieuwe naoorlogse Duitse regering, overlegden over territoriale grenzen ten gevolge van de oorlog, droegen op tot demilitarisatie van Duitsland en denazificatie, en maakten afspraken voor herstel na de oorlog.

15 augustus 1945 Op 15 augustus nam Keizer Hirohito het besluit om over te gaan tot capitulatie na de Amerikaanse nucleaire aanvallen op Hiroshima (6 augustus) en Nagasaki (9 augustus), en de oorlogsverklaring aan Japan door de Sovjet-Unie, gevolgd door de Russische inval in Mantsjoerije (eveneens 9 augustus). De overgave van Japan op 2 september 1945 betekende het einde van de Tweede Wereldoorlog.

15 augustus 1945 is het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog binnen het Koninkrijk der Nederlanden, dat destijds ook Nederlands-Indië omvatte. Ieder jaar wordt onder andere bij het Indisch Monument in Den Haag stil gestaan bij de slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië en van de directe gevolgen daarvan. De melati (de Indische jasmijn) wordt ter gelegenheid tevens gedragen als symbool van respect, betrokkenheid en medeleven.

4 september 1945 Op 4 september gaf de Duitse commandant Wilhelm Dege zich op Nordaustlandet (Spitsbergen) over aan de kapitein van het Noorse robbenjachtschip Blaasel. Bij de capitulatie van mei 1945 waren de Duitse troepen op Spitsbergen vergeten. Zij bleven weerberichten zenden naar het niet meer opererende Duitse opperbevel. Nadat zij ook de golflengten van de geallieerden gingen gebruiken werden ze opgemerkt. Met de capitulatie van Spitsbergen werd de Tweede Wereldoorlog definitief afgesloten.

15 maart 1991 Op 15 maart 1991 hadden de vier grootmachten (Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten en Sovjet-Unie) en Duitsland het ondertekende document met betrekking tot de vrede met Duitsland en de soevereiniteit van Duitsland allemaal in bezit. Daardoor werd het ook van kracht en was de vrede met deze partijen uiteindelijk een feit. De titel van dit verdrag luidt Verdrag inzake de afsluitende regeling met betrekking tot Duitsland (Vertrag über die abschließende Regelung in Bezug auf Deutschland); het staat ook wel bekend als het Twee-plus-Vier-Verdrag.

16 januari 1992 Op 16 januari 1992 werden de verdragen deutsch-polnische Grenzvertrag en deutsch-polnische Nachbarschaftsvertrag van kracht. Deze beide verdragen regelen de grens tussen Polen en Duitsland, en het vreedzaam samen bestaan van beide landen. Na het in werking treden van deze verdragen waren alle conflicten ontstaan door nazi-Duitsland vreedzaam opgelost.

Concentratiekampen en vluchtelingen miniatuur|De bevrijding van Bergen-Belsen, april 1945