Dit is een lijst van rijksmusea in Nederland. Een rijksmuseum is in Nederland een museum dat als wettelijke taak een deel van de Rijkscollectie beheert. Deze taak is verspreid over 29 musea die gesubsidieerd worden vanuit de Erfgoedwet via de Regeling beheer Rijkscollectie en subsidiëring museale instellingen.Regeling beheer rijkscollectie en subsidiëring museale instellingen De musea zijn verenigd in de Kring Rijksmusea binnen de Museumvereniging. Samen met andere musea van nationaal belang zijn ze verenigd in de Vereniging van Rijksgesubsidieerde Musea.
Geschiedenis Voorheen waren deze musea onderdeel van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Met de Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten van 1993 werd het bestuur van de instellingen (16 musea, 5 verwante diensten) ondergebracht bij zelfstandige stichtingen.Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten De musea zijn sindsdien op basis van zogeheten beheersovereenkomst verantwoordelijk voor het beheer van de objecten uit de Rijkscollectie. De rijksmusea werden opgenomen in de zogenoemde Basis Infrastructuur (BIS). Ze ontvangen subsidie van de rijksoverheid via de Regeling beheer rijkscollectie en subsidiëring museale instellingen. Sinds 2021 vallen ze volledig onder de Erfgoedwet.https://museumcontact.nl/artikelen/werkgroep-kwaliteitsborging-rijksmusea-van-start-gegaan
In 2025 werd bekend dat er een dependance in Eindhoven komt. Voor het Rijksmuseum Eindhoven wordt een nieuw gebouw neergezet aan de oever van de rivier de Dommel, dichtbij het Station Eindhoven Centraal. De locatie ligt aan de John F. Kennedylaan tussen de Technische Universiteit Eindhoven, de Kamer van Koophandel en de BunkerToren. Het gebouw komt in handen van de gemeente en de opening wordt rond 2033 verwacht. Het Rijksmuseum gaat samenwerken met de TU Eindhoven, het Van Abbemuseum en de Design Academy Eindhoven. Chipmachinefabrikant ASML levert expertise en langdurige geldelijke bijdragen.
Lijst In de Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten van 1993 worden de volgende rijksmusea ter verzelfstandiging genoemd: Rijksmuseum voor de geschiedenis van de natuurwetenschappen en van de geneeskunde "Boerhaave" te Leiden Rijksmuseum Het Catharijneconvent. Museum voor de christelijke Cultuur in Nederland te Utrecht Rijksdienst Kastelenbeheer te 's-Gravenhage, waarvan deel uitmaken: Rijksmuseum Gevangenpoort te 's-Gravenhage Rijksmuseum Muiderslot te Muiden Slot Loevestein (vanuit de Rijksdienst Kastelenbeheer) Kasteel Radboud te Medemblik Ruïne van Brederode te Santpoort Ruïne van de Jacobaburcht te Oostvoorne Ruïne van Strijen te Oosterhout Ruïne van Teylingen te Voorhout; Rijksmuseum Kröller-Müller te Otterlo Koninklijk Kabinet van Schilderijen "Mauritshuis" te 's-Gravenhage Rijksmuseum Meermanno te 's-Gravenhage Rijksmuseum Hendrik Willem Mesdag te 's-Gravenhage Nationaal Natuurhistorisch Museum te Leiden Rijksmuseum van Oudheden te Leiden Rijksmuseum Paleis Het Loo te Apeldoorn Rijksmuseum het Koninklijk Penningkabinet te Leiden Rijksmuseum te Amsterdam Rijksmuseum Nederlands Scheepvaartmuseum te Amsterdam Rijksmuseum Twenthe, museum voor kunst- en cultuurgeschiedenis te Enschede Rijksmuseum Vincent van Gogh te Amsterdam Wereldmuseum Leiden (Onderdeel van het Nationaal Museum van Wereldculturen sinds de fusie van het toenmalige Museum Volkenkunde met het Tropenmuseum en het Afrika Museum in april 2014) Rijksmuseum Het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen Het Nederlands Openluchtmuseum werd al eerder verzelfstandigd in 1991.
Museum Plaats Opmerkingen Foto Rijksmuseum Amsterdam Amsterdam Meestal het Rijksmuseum genoemd x150px|centerHet Rijksmuseum aan de Stadhouderskade Van Gogh Museum Amsterdam x150px|centerHoofdgebouw Van Gogh Museum Het Scheepvaartmuseum Amsterdam x150px|centerHet Scheepvaartmuseum Nationaal Museum Paleis Het Loo Apeldoorn x150px|centerPaleis Het Loo Nederlands Openluchtmuseum Arnhem x150px|centerNederlands Openluchtmuseum Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis Den Haag x150px|centerMauritshuis Museum Meermanno Den Haag x150px|centerMuseum Meermanno Zuiderzeemuseum Enkhuizen x150px|centerKalkovens uit Akersloot in het museum Rijksmuseum Twenthe Enschede x150px|centerRijksmuseum Twente Het Koninklijk Penningkabinet Leiden Opgegaan in het Geldmuseumte Utrecht x150px|centerPand van het kabinet Wereldmuseum Leiden Leiden Sinds 2014 onderdeel van het Nationaal Museum van Wereldculturen x150px|centerMuseum gezien vanaf de Steenstraat Rijksmuseum van Oudheden Leiden x150px|centerMuseumgebouw Rijksmuseum Boerhaave Leiden x150px|centerGevel van het museum Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis Leiden gecentreerd|200x200pxNationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis Muiderslot Muiden x150px|centerMuiderslot Kröller-Müller Museum Otterlo x150px|centerIngang naar het museum Slot Loevestein Poederoijen gem. Zaltbommel x150px|centerSlot Loevestein Museum Catharijneconvent Utrecht x150px|centerMuseum Catharijneconvent Museum de Gevangenpoort Den Haag x150px|centerDe Gevangenpoort
Rijksmusea