Esther Jansma (Amsterdam, 24 december 1958 – Utrecht, 23 januari 2025Esther Jansma (66) overleden, een van bekendste dichters van Nederland en Vlaanderen) was een Nederlandse dichteres, prozaschrijfster, archeologe en dendrochronologe. De Esther Jansma-prijs is naar haar vernoemd.
Persoonlijk leven Ze was dochter van het communistische beeldhouwersechtpaar Adam Jansma en Nel van Lith. Haar vader overleed in november 1965 door een verkeersongeval na hun echtscheiding. Esther was toen zes.
Zij trouwde en kreeg vier kinderen, waarvan de eerste twee overleden: in 1988 stierf een dochtertje tijdens de geboorte, een zoontje overleed in 1993 na negen maanden aan een chromosoomafwijking. Ze scheidde en vond een nieuwe levenspartner in de neerlandicus en dichter Wiljan van den Akker.
Op 23 november 2024 werd ze benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw."Esther Jansma wilde als kind al ridder worden" - Lokaal Utrechts nieuws Enkele maanden later, op 23 januari 2025, overleed ze op 66-jarige leeftijd aan kanker in een hospice in Utrecht.
Archeologie Zij was werkzaam aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, een dienst van het OCW) en was de wetenschappelijk directeur, en oprichter (1993)Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren van de Stichting RING (RING Foundation), het Nederlands centrum voor Dendrochronologie. Daar wordt de ouderdom en herkomst van hout onderzocht voor vooral wetenschappelijke toepassingen.Stichting Nederlands centrum voor Dendrochronologie RINGWetenschappelijke publicaties van Esther Jansma In 2007 werd ze voor tien jaar benoemd tot bijzonder hoogleraar dendrochronologie en paleoecologie van het Kwartair aan de faculteit Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht. Tussen 2006 en 2012 ontwikkelde ze een internationaal digitaal archief voor dendrochronologie. Digital Collaboratory for Cultural Dendrochronology
Schrijverschap In 1988 verscheen haar eerste gedicht Stem onder mijn bed waarin ze terugkijkt op het vroegtijdig overlijden van haar vader. Bloem, steen verwijst dan naar haar dood geboren dochter. Die dood zou een centraal thema worden binnen haar werk. Ook 'steen' komt regelmatig terug, beide ouders waren beeldhouwers. Deze thema's stonden naast het schrijven over een ongelukkige jeugd met armoe, mishandeling etc. Jansma schreef over het algemeen korte puntige gedichten.
In het academisch jaar 2007-2008 was Jansma gastschrijver van de Rijksuniversiteit Groningen.
Literaire prijzen 1999 - Halewijnprijs, literatuurprijs van de stad Roermond voor haar gehele oeuvre 1999 - VSB Poëzieprijs voor Hier is de tijd 2001 - Hugues C. Pernath-prijs voor Dakruiters 2006 - A. Roland Holst-Penning voor haar gehele oeuvre 2006 - Jan Campert-prijs voor Alles is nieuw 2014 - C.C.S. Crone-prijs voor haar gehele oeuvre 2026 - Awater Poëzieprijs 2025 (postuum) voor We moeten 'misschien' blijven denken
Bibliografie (letteren) 1988 - Stem onder mijn bed (poëzie) 1990 - Bloem, steen (poëzie) 1993 - Waaigat (poëzie) 1997 - Picknick op de wenteltrap (proza) 1998 - Hier is de tijd (poëzie) 2000 - Dakruiters (poëzie) 2000 - Duizend (poëzie) 2005 - Alles is nieuw (poëzie) 2006 - Altijd vandaag (poëzie en proza, 1988-2005) 2007 - Gedichten eten (vertaalde poëzie; auteur: Mark Strand; selectie en vertaling: Wiljan van den Akker en Esther Jansma) 2008 - What it is (poëzie; uitgever: Bloodaxe Books; vertaling: Francis R. Jones) 2009 - Savannah's Silver Stories, verhalen- en gedichtenbundel, bijdrage, uitgegeven door Savannah Bay en Stichting De Luister, 2010 - Eerst (poëzie) 2011 - Mag ik Orpheus zijn? (essays) 2011 - Bijna onzichtbaar/Almost invisible (vertaalde poëzie; auteur: Mark Strand; vertaling: Wiljan van den Akker en Esther Jansma) 2015 - Voor altijd ergens (een eigen keuze uit de gedichten) (bloemlezing) 2015 - De Messias (roman van Wiljan van den Akker en Esther Jansma, onder de schrijversnaam Julian Winter) 2020 - Rennen naar het einde van honger (poëzie) 2022 - De spronglaag (poëzie) 2024 - We moeten 'misschien' blijven denken (poëzie)
Categorie:Nederlands archeoloog Categorie:Nederlands dichter Categorie:Nederlands schrijver