De Donjon aan het Valkhof in Nijmegen, ook bekend als de Reuzentoren, was een grote vluchttoren die deel uitmaakte van de 12e-eeuwse Valkhofburcht van keizer Frederik Barbarossa.
Geschiedenis De exacte hoogte van de toren is nergens gedocumenteerd, maar bedroeg volgens schattingen minstens 37 meter (volgens Jan Jacob Weve) tot 46 à 50 meter (volgens latere schattingen). De toren was tot in de wijde omtrek zichtbaar. Mede hierdoor was de Reuzentoren eeuwenlang zeer gezichtsbepalend voor de stad als geheel, samen met de Stevenskerk. Uit bewaard gebleven pentekeningen van Cornelis Pronk en Pieter van Liender is daarnaast geconcludeerd dat de rondboog van de Reuzentoren opvallende overeenkomsten moet hebben vertoond met zowel de Akense koningspalts als de kapel van Maria en Donatius te Brugge en de Sint-Laurentiuskerk van Ename. Dit wordt weer gezien als een mogelijke aanwijzing dat de toren in veel verschillende fasen werd gebouwd. De oudste delen zouden volgens sommigen dan eventueel al uit de vroege middeleeuwen kunnen hebben gedateerd.
In 1796-1797 is de Valkhofburcht bijna helemaal gesloopt, inclusief de Donjon. Het slopen gebeurde met als doel de resterende bouwmaterialen elders te gebruiken en de tufsteen te vermalen tot trascement. Om het ontstane gat in het stadsaanzicht vervolgens enigszins op te vullen, werd op de plek waar de burcht gestaan had een stadspark in Engelse landschapstijl met hoge bomen aangelegd, het huidige Valkhofpark.
Replica en geplande herbouw thumb|De replica (12-10-2005)
In 2005 kwam er een replica van de Reuzentoren, die ter gelegenheid van de in dat jaar gehouden viering van het 2000-jarig bestaan van de stad werd nagebouwd. Het was een in steigers en met foto's bedrukte doeken zo waarheidsgetrouw mogelijk nagemaakte versie. Bezoekers konden tegen betaling met een lift of trap omhoog, om uit te kijken over de stad vanaf een uitkijkplatform op 33 meter hoogte. Het ontwerp was van Jeroen de Groot, waarin 24 km steigerbuizen waren verwerkt, en heeft in een jaar tijd ca 140.000 bezoekers getrokken.
Vanwege de populariteit besloot de gemeente Nijmegen in 2006 na een referendum met een positieve uitslag van 63,5%, om een replica van de Donjon in steen te bouwen. Van de kant van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed werd er echter op gewezen dat de herbouw in strijd zou zijn met de cultuurhistorische betekenis van het Valkhofpark, dat zelf een rijksmonument is. In maart 2017 bleek een projectontwikkelaar bereid om de toren te laten bouwen en te exploiteren met horecafaciliteiten en een expositieruimte.Nijmegen krijgt replica van vijftig meter hoge donjon, Historiek.net, 22 maart 2017. Gearchiveerd op 21 juni 2023. De toren zou er in 2019 moeten staan. Wetenschappers en sommige inwoners van Nijmegen plaatsten echter ernstige kanttekeningen bij de wenselijkheid van dit project.Wetenschappers: Nijmeegse donjon is Disneyland in Valkhofpark, de Gelderlander, 23 maart 2017. Gearchiveerd op 12 mei 2021. Op 5 december 2018 werd bekend dat de geplande herbouw van de Donjon definitief van de baan was. De archeologische kosten, het uitblijven van de omgevingsvergunning en onzekere exploitatie alsmede het groeiende verzet waren de voornaamste redenen.Herbouw donjon in Nijmegen gaat definitief niet door, gelderlander.nl, 5 december 2018. Gearchiveerd op 28 november 2022.
Categorie:Verdwenen bouwwerk in Nijmegen Categorie:Vestingwerk van Nijmegen Categorie:Valkhof Categorie:Geschiedenis van Nijmegen in de middeleeuwen Categorie:Niet-gerealiseerd bouwproject in Nederland