Jürgen Anton Rüttgers (Keulen, 26 juni 1951) is een Duits advocaat en voormalig politicus die actief was namens de CDU. Hij was onder meer lid van de Bondsdag (1987–2000) en minister van Onderwijs, Wetenschap, Onderzoek en Technologie in de Duitse bondsregering (1994–1998). Tussen 2005 en 2010 was hij minister-president van de deelstaat Noordrijn-Westfalen.

Biografie Jürgen Rüttgers groeide op in zijn geboortestad Keulen. Na het behalen van zijn Abitur in 1969 ging hij rechten en geschiedenis studeren aan de Universiteit van Keulen. In 1975 legde hij zijn eerste juridische staatsexamen af en in 1978 slaagde hij voor zijn tweede. In 1979 promoveerde hij.

In 1970 sloot Rüttgers zich aan bij de christendemocratische CDU. Voor die partij was hij onder meer gemeenteraadslid in Pulheim (1975–1980), voorzitter van de Junge Union in Rijnland (1980–1986) en afdelingsvoorzitter in Erftkreis (1985–1999).Biografie Jürgen Rüttgers op de website van de Konrad Adenauer Stichting

Rüttgers is rooms-katholiek. Hij trouwde in 1982 en kreeg drie zonen.

Bondsdaglid en bondsminister Bij de federale verkiezingen van 1987 werd Rüttgers voor het eerst verkozen als lid van de Bondsdag, een functie die hij dankzij herverkiezingen in 1990, 1994 en 1998 uiteindelijk dertien jaar zou bekleden. Na de verkiezingen van 1994 werd hij aangesteld als minister van Onderwijs, Wetenschap, Onderzoek en Technologie in het vijfde kabinet van bondskanselier Helmut Kohl. In die hoedanigheid voerde hij onder meer een hervorming van het studiefinancieringsstelsel (het BAföG) door en trok hij vele miljoenen uit voor onderzoeken op het gebied van biotechnologie. Tevens nam hij het initiatief voor een wet rond gegevensbescherming inzake online betalingsverkeer. Samen met zijn ambtgenoten uit Italië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk was Rüttgers ook een van de ondertekenaars van de Sorbonneverklaring.

Na een zware nederlaag bij de federale verkiezingen van 1998 verdween de CDU in de oppositie, waarmee een einde kwam aan Rüttgers' ministerschap. Hij behield echter zijn zetel in de Bondsdag en werd daar namens zijn partij vicefractievoorzitter. Tussen 2000 en 2010 was hij een van vier vicevoorzitters van de landelijke CDU en diende in die rol onder het voorzitterschap van Angela Merkel.

Politiek in Noordrijn-Westfalen In 1999 werd Rüttgers verkozen tot voorzitter van de CDU in Noordrijn-Westfalen. Hij volgde daarmee Norbert Blüm op, die deze functie twaalf jaar lang bekleed had. De keuze voor Rüttgers was niet verrassend, aangezien hij al sinds 1981 deel uitmaakte van het partijbestuur in die deelstaat. Toen in 2000 verkiezingen plaatsvonden voor de Landdag van Noordrijn-Westfalen, trad Rüttgers voor het eerst aan als Spitzenkandidaat. De partij leed onder zijn leiding een licht verlies en bleef veroordeeld tot de oppositie. Na zijn afscheid van de Bondsdag werd Rüttgers fractievoorzitter in de Landdag en daarmee oppositieleider tegen de linkse regeringen van Wolfgang Clement (2000–2002) en Peer Steinbrück (2002–2005).

Bij de Landdagverkiezingen van 2005 leidde Rüttgers zijn partij naar een klinkende overwinning: de CDU werd voor het eerst in dertig jaar weer de grootste partij in Noordrijn-Westfalen.Noordrijn-Westfalen ziet zwart (Duitsland Instituut, 23 mei 2005) Rüttgers vormde een coalitieregering met de liberale FDP en werd de eerste christendemocratische minister-president van Noordrijn-Westfalen sinds Franz Meyers (1958–1966). Als minister-president speelde Rüttgers onder meer een rol bij het akkoord rond de sluiting van de laatste Duitse steenkoolmijnenEinde Duitse steenkoolmijnen in zicht (Duitsland Instituut, 29 januari 2007) en streed hij tegen de mogelijke sluiting van de Opel-fabriek in Bochum. Hij slaagde er tijdens de kredietcrisis echter niet in de overheidsfinanciën op orde te krijgen en kwam in opspraak toen hij zich laatdunkend uitliet over Roemeense arbeiders.Duits CDU-kopstuk vindt Roemeense arbeiders incompetent (HLN, 4 september 2009)

Toen Rüttgers in 2010 voor de derde keer op rij aantrad bij de Landdagverkiezingen, werden hij en zijn partij door de kiezer afgestraft: met 34,6% van de stemmen behaalde de CDU haar slechtste resultaat in Noordrijn-Westfalen tot dan toe. Als gevolg van dit zware verlies kwam de partij opnieuw in de oppositie terecht. Rüttgers besloot zijn zetel in de Landdag niet meer in te nemen en nam afscheid van de politiek. Als minister-president werd hij opgevolgd door Hannelore Kraft (SPD), terwijl het CDU-leiderschap in Noordrijn-Westfalen werd overgenomen door Norbert Röttgen.

Verdere activiteiten Na zijn politieke loopbaan was Rüttgers als advocaat verbonden aan een advocatenkantoor in Düsseldorf. In 2011 werd hij docent aan de Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universiteit in Bonn en tussen 2013 en 2019 was hij buitengewoon hoogleraar aan de Maastricht School of Management. Tevens is Rüttgers sinds 2011 bestuurslid van de Konrad Adenauer Stichting.

Publicaties thumb|Rüttgers in 1977 Jürgen Rüttgers: Worum es heute geht. Bastei Lübbe Verlag, 2005, Jürgen Rüttgers: Zeitenwende, Wendezeiten. Siedler Verlag, 1999, Siegfried Honert, Jürgen Rüttgers, Joachim Sanden: Landeswassergesetz Nordrhein-Westfalen. Deutscher Gemeindeverlag, 1996, Jürgen Rüttgers: Dinosaurier der Demokratie. Wege aus der Parteienkrise und Politikverdrossenheit. Hoffmann und Cie. Hamburg 1996, André Leysen, Jürgen Rüttgers: Wege aus der blockierten Gesellschaft – Perspektiven für die Gestaltung der Zukunft : 110. Gesprächskreis. Körber-Stiftung, Siegfried Honert und Jürgen Rüttgers: Landeswassergesetz Nordrhein-Westfalen. Kommentar. 1990, Jürgen Rüttgers: Europas Wege in den Weltraum. Umschau Verlag, 1989, Siegfried Honert und Jürgen Rüttgers: ABC der Abwasserabgabe. Dtsch. Gem.-Vlg., Köln 1983,

Externe links Homepage van Jürgen Rüttgers Leverkusen who's who

Categorie:Bondsdaglid Categorie:CDU-politicus (Bondsrepubliek) Categorie:Duits deelstaatparlementslid Categorie:Duits minister van Onderwijs Categorie:Duits minister van Technologie Categorie:Minister van Wetenschap Categorie:Minister-president van Noordrijn-Westfalen