Geldenaken (Frans: Jodoigne, Waals: Djodogne) is een stad in België. Ze ligt in de provincie Waals-Brabant, tussen Tienen en Perwez, aan de rivier de Grote Gete.
Een aantal gebouwen in Geldenaken hoort bij het beschermd erfgoed van België. De RAVeL 2, een landelijke fietsroute, komt door Geldenaken.
Geschiedenis De stad Geldenaken werd voor 1217 door de Brabantse hertog Hendrik I binnen de gelijknamige heerlijkheid gesticht, die hij al sinds 1184 in zijn bezit had. Men neemt aan dat Geldenaken de onbekende stad was die in 1211 een stadsrecht gemodelleerd naar dat van Leuven kreeg.Raymond van Uytven, Standenprivilegies en -beden in Brabant onder Jan I (1290-1293), in: Revue belge de Philologie et d'Histoire, 1966, nr. 2, p. 420. Gearchiveerd op 21 juni 2023. Vervolgens ontwikkelde Geldenaken zich tot regionaal marktstadje.Ed Taverne en Irmin Visser (redactie). Stedebouw: De geschiedenis van de stad in de Nederlanden van 1500 tot heden. Uitgeverij SUN, Amsterdam, 2004, , Pagina 57
In 1568 vond de Slag bij Geldenaken plaats tussen Willem van Oranje en de Hertog van Alva. De hertog won en beëindigde hiermee Oranjes eerste invasie.
Kernen Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Geldenaken 15,38 6.434 418 25048A 2 Opgeldenaken 5,41 887 164 25048B 3 Jauchelette 3,10 459 148 25048C 4 Dongelberg 4,82 571 118 25048D 5 Lathuy 6,88 785 114 25048E 6 Malen 11,59 1.345 116 25048F 7 Sint-Remigius-Geest 5,30 561 106 25048G 8 Zittert-Lummen 6,23 1.124 180 25048H 9 Sint-Jans-Geest 7,56 1.036 137 25048G 10 Petrem 7,45 1.733 233 25048H
Overige kernen In deelgemeente Malen (Frans: Mélin) liggen de gehuchten Sart-Mélin, Maison du Bois en Gobertange. In Gobertange wordt sinds vele eeuwen de beroemde kalkhoudende zandsteen ontgonnen. Sint-Maria-Geest in deelgemeente Sint-Jans-Geest (Frans: Saint-Jean-Geest); Genville in Sint-Remigius-Geest (Frans: Saint-Remy-Geest); Brocui in Lathuy Zétrud en Lumay in Zittert-Lummen (Frans: Zétrud-Lumay)); Molembais-Saint-Josse in Geldenaken (Frans: Jodoigne) Piétremeau en Herbais in Petrem (Frans: Piétrain).
Bezienswaardigheden
Het Château du Bordia is een bouwwerk in eclectische stijl van 1875, aan de stijloever van de Grote Gete. Het Château Pastur, op de plaats waar in 1220 een burcht werd gebouwd die verwoest werd tijdens de godsdiensttwisten in 1568. Omstreeks 1620 werd een nieuw verblijf gebouwd en in 1730 kreeg het zijn huidige uiterlijk. Het Château des Cailloux is een neorenaissancekasteel van 1881-1883. Het Château Gobert werd in 1792 in Lodewijk XVI-stijl gebouwd. Het Château de l'Ardoiserie is gelegen op een voormalig domein. Het huidige kasteel kwam eind 19e eeuw tot stand. Het Stadhuis van Jodoigne is een bouwwerk van 1730, uitgevoerd in gobertangesteen. Enkele restanten van de stadsommuring. De Sint-Lambertuskerk (Église Saint-Lambert) is een neoclassicistisch kerkgebouw van 1861-1862 met een 18e-eeuwse toren waarvan de onderste geleding in gobertangesteen is uitgevoerd. De Onze-Lieve-Vrouwekerk (Chapelle Notre-Dame du Marché) werd in 1353 gewijd en na een brand van 1632 hersteld. Hij heeft een gedraaide torenspits. De Sint-Medarduskerk (Église Saint-Médard) is een romaans-gotisch kerkgebouw dat al in de 12e eeuw bestond en in de 13e eeuw een kapittelkerk werd. In de loop der eeuwen vonden diverse wijzigingen plaats. De Grand Moulin is een turbinemolen op de Grote Gete.
Natuur en landschap Jodoigne ligt aan de Grote Gete. De hoogte aan het Grand' Place bedraagt 82 meter.
Demografische ontwikkeling Demografische evolutie voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwoneraantal op 31 december
Demografische evolutie van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 102,21994 105,21995 106,91996 108,11997 108,81998 110,21999 111,22000 112,42001 113,22002 115,12003 115,72004 116,52005 119,42006 121,82007 123,82008 124,92009 126,72010 127,02011 129,62012 131,52013 133,32014 133,12015 134,42016 135,92017 137,12018 137,82019 138,32020 140,52021 140,12022 142,52023 144,82024 145,92025 146,22026 147,1
Politiek Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-1976Belgische verkiezingsuitslagen. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 Élections 200614-10-2012 Élections 2012. Gearchiveerd op 5 maart 2016.14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %19%19%19%21%21%23%23%23%23 UCPA / PRL-PSCB / U.C.1 / LB251,52A1147,81B1047,6311052,9211357,7511456,811564,1911657,7111460,93215 UCPA / PRL-PSCB / PSC1 / Psc+2 / cdH3 / J'MC12,51214,752 312,042 212,543223,77C523,23C526,26C6 PS1 / J'MC42,61839,21833,331725,341518,921419,9914 Ecolo1/ Ecolo+2- - - 5,16109,691110,671212,041219,061412,8122 DIC- 10,4416,550- - - - - - Anderen(*) 5,88 0 2,55 0- 1,83 0 1,6 0- - - - 6397 67246919749877788796920695219687 Opkomst % 95,7294,1392,0494,3790,5990,4687,50 Blanco en ongeldig %2,24 3,443,083,885,395,256,467,147,68 (*) 1976: NC (4,73%), PCB (1,15%) / 1982: AC (2%), UDRT (0,55%) / 1994: SUD (1,21%), IDEAL (0,62%) / 2000: VIVANT (1,6%)De meerderheid wordt vet aangegeven. De grootste partij is in kleur.
Geboren Marc Wilmots, voetballer Hedy Scott, playboymodel
Foto's
Partnersteden Damme Saint-Pierre-sur-Dives Coulanges-la-Vineuse Rotuvo Belogradtsjik Łeba
Nabijgelegen kernen Lathuy, Jodoigne-Souveraine, Jauchelette, Huppaye, Molembais-Saint-Pierre, Piétrain, Saint-Jean-Geest, Sainte-Marie-Geest, Saint-Remy-Geest
Literatuur Robert Hanon de Louvet, Histoire de la ville de Jodoigne, Gembloux, Duculot, 1941, 2 dln., 946 p.
Externe link Website van de gemeente
Categorie:Plaats in Waals-Brabant