Moûtiers (Savoyaards: Motiérs) is een gemeente in het Franse departement Savoie (regio Auvergne-Rhône-Alpes). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Albertville en ligt aan de rivier de Isère. Moûtiers telde op inwoners, die Moûtiérain(e)s worden genoemd.
De vroeg-middeleeuwse naam van de stad (en Latijnse naam) was Tarantasia of Darantasia. Later in de middeleeuwen, rond de elfde eeuw, werd de naam Monasterium of, ingekort, Moûtiers. De streek rond Moûtiers draagt evenwel nog de naam de Tarentaise.
Geschiedenis De plaats ligt aan een kruispunt van wegen en er zijn sporen van bewoning uit de bronstijd gevonden. Rond 15 v.Chr. werd de streek, bewoond door de Celto-Ligurische stam der Ceutrones, veroverd door de Romeinen. De plaats won vanaf toen aan belang als etappeplaats op de weg tussen Milaan en Vienne die over de Kleine Sint-Bernhardpas leidde. Deze weg ging hier over een brug over de Isère. Tarantasia volgde Axima (Aime) op als belangrijkste nederzetting van de Grajische Alpen en provinciehoofdstad onder keizer Diocletianus.
In de vijfde eeuw werd Tarantasia de zetel van een bisdom. In 794 werd het bisdom Tarentaise verheven tot een aartsbisdom. Van koning Rudolf III van Bourgondië kreeg de aartsbisschop van Tarentaise in 996 ook wereldlijke macht en de titel van graaf. In 1335 veroverde de hertog van Savoye Moûtiers en hij liet de muur rond de stad afbreken. Aan het einde van de middeleeuwen kwam er een zoutziederij in Moûtiers. Het was hertog Emanuel Filibert van Savoye die halfweg de zestiende eeuw deze productie stimuleerde en industrialiseerde. Zout bronwater werd via een twee kilometer aquaduct naar Moûtiers geleid. Deze industrie kende haar hoogtepunt in de achttiende eeuw; in 1765 werd er bijna duizend ton zout geproduceerd in vijf ateliers. In 1862 sloot de zoutziederij.
Aan het einde van de achttiende eeuw werd het aartsbisdom afgeschaft. In 1825 werd opnieuw een bisdom Tarentaise opgericht. In 1866 werd het samengevoegd met het aartsbisdom Chambéry en verdween de bisschopszetel uit Moûtiers. In 1802 werd er een school voor mijningenieurs geopend, de École des Mines. Moûtiers werd een onderprefectuur onder het Eerste Franse Keizerrijk. Toen Savoie in 1860 opnieuw Frans werd, werd Moûtiers opnieuw een onderprefectuur, en dit tot 1928, toen het aantal Franse arrondissementen werd herleid.
In 1893 werd een treinstation geopend. Hierrond groeide een nieuwe wijk, waar zich industrie vestigde. Een nieuwe uitbreiding volgde naar aanleiding van de Olympische Winterspelen in Albertville (1992). Er werd toen nieuwe infrastructuur en accommodatie gebouwd.
Geografie De oppervlakte van Moûtiers bedroeg op ; de bevolkingsdichtheid was toen inwoners per km². Moûtiers ligt op een hoogte van 481 meter. De Doron de Bozel mondt er uit in de Isère. Niet ver ligt het grote skigebied Les Trois Vallées.
thumb|left|350px|Kaart van de gemeente met de belangrijkste infrastructuur, bodemgebruik en omliggende gemeenten
Verkeer en vervoer In de gemeente ligt spoorwegstation Moûtiers-Salins-Brides-les-Bains.
Demografie Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Bezienswaardigheden de Sint-Pieterskathedraal met delen uit de vroege middeleeuwen het bisschoppelijk paleis de oude brug over de Isère uit 1785
Afbeeldingen
Sport Ondanks haar ligging in de Alpen is Moûtiers slechts drie keer etappeplaats geweest in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. Dit was het geval in 1973, 1994 en 2023.
Geboren
Paus Innocentius V (1225-1276), geboren als Pierre de Tarantaise Sébastien Amiez (1972), alpineskiër Julien Lizeroux (1979), alpineskiër Emmanuel Chedal (1983), schansspringer Alexis Pinturault (1991), alpineskiër
Externe links