Hedonisme is een term die zowel een bepaalde filosofische leer aanduidt, als een bepaalde levenshouding of levensvisie in verband met genot.
Filosofie thumb|Epicurus In de moraalfilosofie is het hedonisme de leer die stelt dat genot (in algemene zin) in een mensenleven het hoogste, na te streven goed is. Hedonisme is afgeleid uit het Oudgriekse Hèdonè: "genot". De centrale vraag binnen deze filosofische stroming is wat het meeste genot oplevert. Hierbij moeten ook de eventuele nadelen van het betreffende, ondervonden genot in beschouwing genomen worden.
Een tweede vraag binnen het hedonisme is, of genot slechts kwantitatief beoordeeld kan worden, namelijk naar beleefde intensiteit, zodat handelingen die andere ethische systemen afkeuren - moord, verkrachting en diefstal -, volgens het hedonisme toch deugdzaam zijn, mits het genot van de dader groter is dan de pijn van het slachtoffer; of dat handelingen ook kwalitatief beoordeeld moeten worden, zodat sommige vormen van genot deugdzaam zijn (liefde, vreugde en extase) en andere vormen ondeugdzaam (geniepigheid, leedvermaak, wraakzucht, trots, verwatenheid). Deze laatste positie, die van het epicurisme (met als grondlegger de Griek Epicurus), is een relatief hedonisme, dat stelt dat aan ál het Goede een genotsaspect zit. Die gedachte is ook terug te vinden bij Plato, in zijn Philebus.
De filosoof Nietzsche meende dat dit genotsaspect, dat aan al het Goede verbonden zou zijn, iedere moraal en zingeving verdacht maakte en reduceerde tot "slechts" genotsbeleving.
Levenshouding De psychologie kent de hedonistische persoonlijkheid, een karaktertype dat gekenmerkt wordt door een bovengemiddeld streven naar directe lustbevrediging. Een hedonist streeft naar zo veel mogelijk genot (wat in scherpe tegenstelling staat tot het epicurisme van de oudheid, waar men naar de som van geluk keek en men dus soms direct geluk moet opofferen om later er meer geluk uit te halen). Dit zoeken naar genot is subjectief: het gaat immers om de ervaring van het subject, en die is relatief. Ieder individu heeft in feite andere voorkeuren; ervaring van genot kan bijvoorbeeld zintuiglijk of geestelijk zijn.
De sociologische leefstijlanalyse van de verschillende culturele groepen in een samenleving, onderscheidt een groep van hedonisten, die wordt beschreven als hoogopgeleid, apolitiek en oppervlakkig.
Maatschappelijke status Al in de klassieke oudheid werd het verschijnsel als iets minderwaardigs beschouwd. De filosofische stroming van het epicurisme zag men - terecht of ten onrechte - als een voorwendsel voor een bandeloze, decadente levensstijl. Een hedonist is in het moderne taalgebruik iemand die, zonder zich om anderen te bekommeren, vooral zintuiglijk geniet. Om onderscheid te maken met de technisch-filosofische term, noemt men deze levenshouding platvloers hedonisme.
Categorie:Filosofische stroming Categorie:Hellenistische filosofie