Burton Stephen Lancaster (New York, 2 november 1913 – Los Angeles, 20 oktober 1994) was een Oscar-winnend Amerikaans acteur.
Privé Burt Lancaster werd geboren als de zoon van postbode James Henry Lancaster en Elizabeth Roberts. Al op jonge leeftijd was hij erg sportief en zo kwam hij dan ook in het circus terecht als acrobaat. Hij trouwde in 1935 met June Ernst, van wie hij in 1946 scheidde. Van 1946 tot 1969 was hij met Norma Anderson getrouwd en van 1991 tot aan zijn dood met Susan Martin. Lancaster had de reputatie een rokkenjager te zijn. Hij had affaires met onder anderen Shelley Winters en Deborah Kerr. Hij was bevriend met collega Kirk Douglas, met wie hij in zeven films speelde. Lancaster stond bekend om zijn liberale opvattingen. Zo keerde hij zich openlijk tegen de heksenjacht op communisten in de jaren 50, steunde hij John F. Kennedy en Martin Luther King en was hij in de jaren 80 actief in de strijd tegen aids.
Carrière Lancaster begon zijn carrière als acrobaat in een circus; deze baan moest hij echter opgeven, nadat hij een blessure had opgelopen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij actief binnen het Amerikaanse leger. Na de oorlog vertrok hij naar Broadway. Het stuk waarin hij indertijd speelde had geen succes, maar hij werd zelf wel ontdekt. In 1946 maakte hij zijn filmdebuut in het roemruchte The Killers met als tegenspeelster Ava Gardner. In 1953 kreeg hij zijn eerste Oscar-nominatie voor zijn rol in From Here to Eternity. De liefdesscène op het strand die hij met Deborah Kerr speelde, wordt beschouwd als een van de meest romantische momenten uit de filmgeschiedenis. In 1960 won hij een Academy Award voor zijn rol in Elmer Gantry. In 1962 werd hij opnieuw genomineerd voor zijn rol in Birdman of Alcatraz. Hierna zocht hij meer uitdagende rollen. Hij vond deze in films van Europese regisseurs als Luchino Visconti (Il Gattopardo) en Bernardo Bertolucci (1900 of Novecento). In 1981 ontving Lancaster een laatste Oscar-nominatie voor zijn rol in de door Louis Malle geregisseerde film Atlantic City. Zijn laatste rol speelde hij in 1991 in de televisiefilm Separate But Equal.
Volgens biografe Kate Buford was Lancaster in een concurrentiestrijd verwikkeld met Marlon Brando, die net als hij een aanhanger was van het method acting. Beiden waren grote sterren in Hollywood, maar de films waarin Brando speelde waren artistieker en gewaagder. Dit was volgens Buford een van de redenen waarom Lancaster in Europese films ging spelen. Lancaster wordt ook weleens vergeleken met Dirk Bogarde, die net als hij op het hoogtepunt van zijn roem in Hollywood naar Europa vertrok om films te maken.
Overlijden Vanaf de jaren 80 kampte Lancaster met gezondheidsproblemen, mede veroorzaakt doordat hij een groot deel van zijn leven rookte. Na een aantal beroertes overleed Lancaster op 21 oktober 1994 in Century City aan een hartaanval, bijna 81 jaar oud. Hij werd gecremeerd en op zijn verzoek werd er geen herdenkings- of begrafenisdienst gehouden.
Filmografie (selectie) 1991: Separate But Equal 1990: The Phantom of the Opera 1989: Field of Dreams 1986: Tough Guys 1983: The Osterman Weekend 1983: Local Hero 1981: La pelle 1979: Zulu Dawn 1978: Go Tell the Spartans 1977: The Island of Dr. Moreau 1977: Twilight's Last Gleaming 1976: The Cassandra Crossing 1976: 1900 of Novecento 1976: Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull's History Lesson 1974: Conversation Piece 1973: Executive Action 1972: Ulzana's Raid 1971: Valdez is Coming 1971: Lawman 1970: Airport 1969: The Gypsy Moths 1968: The Swimmer 1968: The Scalphunters 1966: The Professionals 1965: The Hallelujah Trail 1964: The Train 1964: Seven Days in May 1963: The Leopard 1962: Birdman of Alcatraz 1961: Judgment at Nuremberg 1960: Elmer Gantry 1960: The Unforgiven 1959: The Devil's Disciple 1958: Separate Tables 1958: Run Silent Run Deep 1957: Sweet Smell of Success 1957: Gunfight at the O.K. Corral 1956: Trapeze 1956: The Rainmaker 1955: The Rose Tattoo 1954: Vera Cruz 1954: Apache 1954: His Majesty O'Keefe 1953: From Here to Eternity 1952: Come Back, Little Sheba 1952: The Crimson Pirate 1950: Vengeance Valley 1950: Mister 880 1950: The Flame and the Arrow 1949: Rope of Sand 1948: Kiss the Blood Off My Hands 1948: Sorry, Wrong Number 1948: All My Sons 1948: I Walk Alone 1947: Desert Fury 1947: Brute Force 1946: The Killers
Externe link
Categorie:Amerikaans acteur