thumb|Plaquette ter herinnering aan J. Huizinga in het Leidse Instituut voor Geschiedenis De Huizingalezing, officieel de Johan Huizinga-lezing, is een jaarlijkse lezing in Nederland over een cultuurhistorisch of cultuurfilosofisch onderwerp. De Huizingalezing wordt wel aangeduid als "de moeder van alle lezingen" en is genoemd naar de historicus en cultuurfilosoof Johan Huizinga (1872-1945). De lezing wordt georganiseerd door de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden, de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (MNL) en Elsevier (tot 2013:NRC-Handelsblad). Sinds 2011 wordt er een toegangsprijs gevraagd. In beginsel wordt afwisselend een Nederlands en een buitenlands geleerde uitgenodigd de lezing te houden over een vrij te kiezen onderwerp in de geest van de naamgever. In 2014, 2015, 2017 en 2018 gaf een co-referent een eerste reactie op de lezing. Sinds 2020 wordt de spreker na afloop geïnterviewd door twee studenten.
De lezing wordt sinds 1972 eenmaal per jaar gehouden in december en vindt plaats in de Pieterskerk te Leiden. In de begintijd hebben de lezingen een paar keer plaatsgevonden op een andere locatie in Leiden.
Lezingen Dit is een complete lijst met de sprekers vanaf het begin van de Huizingalezing in 1972. De titel van de lezing is toegevoegd in cursief. Bij de lezingen van de buitenlandse sprekers is de Nederlandse vertaling tussen haken erachter geplaatst als de vertaling in enigerlei vorm ook daadwerkelijk is uitgegeven.
1972: Rudy Kousbroek – Ethologie en cultuurfilosofie 1973: Mary McCarthy – Can there be a Gothic literature? (Bestaat er een gotische literatuur?) 1974: Jan Pen – De cultuur, het geld en de mensen 1975: Jean-François Revel – La tentation totalitaire (De totalitaire verleiding) 1976: Arthur Lehning – Over vrijheid en gelijkheid 1977: Noam Chomsky – Intellectuals and the State (De intellectuelen en de staat) 1978: Karel van het Reve – Literatuurwetenschap: het raadsel der onleesbaarheid maar ook Online 1979: Golo Mann – 1914-1980: Ein Ueberblick (1914-1980, In vogelvlucht) 1980: Ernst Kossmann – Over conservatisme 1981: Stefan Themerson – A Chair of Decency (Een leerstoel in fatsoen) 1982: Renate Rubinstein – Links en rechts in de politiek en in het leven 1983: Robert Darnton – The Meaning of Mother Goose (De betekenis van Moeder de Gans) 1984: Harry Mulisch – het Ene 1985: Michael Howard – 1945: End of an Era? (1945: einde van een tijdperk?) 1986: Huib Drion – Eliteproblemen 1987: George Steiner – Through a Glass Darkly (Door een spiegel, in raadselen) 1988: Peter Schat – Adem, een vergelijking 1989: Susan Sontag – Traditions of the New or: Must We Be Modern? (Tradities van het nieuwe, of: Moeten we modern zijn) 1990: Gerrit Komrij – Over de noodzaak van tuinieren 1991: Joseph Brodsky – In praise of Clio (Loflied op Clio) 1992: Eddy de Jongh – Kunst en het vruchtbare misverstand 1993: Christian von Krockow – Schwierige Nähe. Zur Geschichte und Zukunft der Deutsch-Niederländischen Beziehungen (Moeilijk nabuurschap: over de geschiedenis en toekomst van de Duits-Nederlandse betrekkingen) 1994: A.Th. van Deursen – Huizinga en de geest der eeuw 1995: Nadine Gordimer – Our Century (Onze eeuw) 1996: Henk Wesseling – Zoekt Prof. Huizinga eigenlijk niet zichzelf? Huizinga en de geest van de jaren dertig 1997: Richard Holmes – Biography and Death (De biografie en de dood) 1998: Louise Fresco – Schaduwdenkers en Lichtzoekers 1999: Jorge Semprun – Einde van de eeuw, begin van een millennium 2000: Ian Buruma – De neo-romantiek van schrijvers in exil 2001: Wendy Doniger – Homo Ludens and Gallows Humor about the Holocaust and Terrorism (Holocaust, terreur en galgenhumor) 2002: Benno Barnard – Tegen de draad van de tijd: over de ware aard van Europa (Uitgeverij Prometheus en NRC; verschenen zonder ISBN) 2003: Abram de Swaan – Moord en de Staat 2004: A.S. Byatt – From soul to heart to psyche to personality (geen boekuitgave, online versie op de website van NRC Handelsblad) 2005: Elmer Schönberger – Het grote luisteren (geen boekuitgave, online versie op de website van NRC Handelsblad]) 2006: Carlos Fuentes – The Two Traditions: La Mancha and Waterloo (geen boekuitgave, online versie op de website van NRC Handelsblad) 2007: Tijs Goldschmidt – Doen alsof je doet alsof 2008: Christopher Bayly – The age of revolution in the wider world, 1780-1830, and its heritage (Wereldwijde revolutie en de globalisering die volgde) 2009: Marita Mathijsen - Historische sensatiezucht. Over de moraal van de geschiedenis 2010: Lisa Jardine - The aftermath of Homo Ludens: From Huizinga to Zemon Davis and beyond (Hoe Homo Ludens voortleeft ) 2011: Simon Schama - What happened to the idea of toleration? (Waar is de tolerantie gebleven?) 2012: Geert Van Istendael - De parochie van Sint-Precarius 2013: Bas Heijne - De betovering van de wereld. 2014: Fik Meijer - Denken over Carthago. De erfenis van Duilius. . Co-referent: Ineke Sluiter. 2015: Johan Tollebeek - De paarden van Waterloo. Over de schoonheid en de bruutheid van de geschiedenis. . Co-referent: Judith Pollmann. 2016: Ton Koopman - Bach en zijn zangers. . Na de lezing dirigeerde Koopman het Kyrie en het Gloria uit de Hohe Messe van Johann Sebastian Bach met medewerking van het koor en orkest van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en de Juilliard School in New York. 2017: Antoine Bodar - Leven alsof God bestaat. . Co-referent: Herman Philipse. 2018: Jolande Withuis - Leve het Leven. Over vrijheid en de biografie. Co-referent: Elisabeth Leijnse. 2019: Marlene Dumas - Het Onverantwoordelijke Gebaar - of ga terug naar waar jij vandaan komt. 2020: Maxim Februari - Slechte kunst . Na afloop van de lezing, niet uitgesproken in de Pieterskerk maar in het Groot-Auditorium van het Academiegebouw werd Februari geïnterviewd door twee studenten, Maria van Dordrecht en Friso Timmenga. 2021: David Van Reybrouck - De kolonisatie van de toekomst. Leven aan de vooravond van de klimaatcatastrofe youtube.com. Gearchiveerd op 30 juni 2023. Niet uitgesproken op vrijdagavond, maar op zondagmorgen. Van Reybrouck werd na afloop geïnterviewd door de studenten Vera van Heel en Sander van der Horst. 2022: Gunay Uslu - Cultuur geeft leven aan onze levens. Hoe Nederland cultuur waardeert. Van cultureel nationalisme tot corona en daarna (1872-2022 en verder) . Na afloop werd Uslu geïnterviewd door de studenten Elisa Hendriks en Haije Dijkstra. 2023: Ilja Leonard Pfeijffer - Over de aard en het nut van creativiteit . Na afloop werd Pfeijffer geïnterviewd door de studenten Zoë Jaspers en Frank van den Boom. 2024: Beatrice de Graaf - Wij zijn de tijden. Geschiedenis in crisistijd . 2025: Daan Roovers - Wat op het spel staat. De grenzen van politiek en fair play
Zie ook Officiële website: https://www.universiteitleiden.nl/agenda/series/huizinga-lezing
Categorie:Nederlandse lezing Categorie:Evenement in Leiden