Hugo Philipp Jakob Wolf (Windischgrätz, Stiermarken, thans Slovenië), 13 maart 1860 – Wenen, 22 februari 1903) was een Oostenrijks componist.
Biografie Zijn vader begon hem met zijn vierde jaar al piano- en vioolles te geven. Geïnspireerd door Beethoven begon hij al op jonge leeftijd te componeren.
Hij studeerde van 1875 tot 1877 aan het Konservatorium der Gesellschaft der Musikfreunde in Wenen bij onder meer Robert Fuchs. Daar leerde hij zijn medestudent Gustav Mahler kennen en raakte met hem bevriend. De muziek van Wagner trok hem zeer aan; die van Brahms verafschuwde hij. Wolf was de eerste componist die Wagneriaanse invloeden integreerde in het Duitse lied. Hij is erin geslaagd zijn voorganger niet na te bootsen, maar een eigen persoonlijke taal te ontwikkelen. Hij componeerde tussen 1888 en 1891 in een recordtempo meer dan 200 liederen, die zijn betekenis als componist hebben bepaald.
Hij schreef ook toneelmuziek, koor- en orkestwerken en kamermuziek, maar vele daarvan werden niet voltooid. Zijn opera Der Corregidor ging in 1896 met succes in première in Mannheim, maar is in vergetelheid geraakt. Hoewel dit werk rijk is aan geestdrift en originaliteit, is het dramaturgisch minder sterk.
Wolf had een zwakke psychische gezondheid en kon weinig tegenslag verdragen. Perioden van koortsachtige creativiteit werden afgewisseld door zware depressies. Hij moest in 1898 opgenomen worden in de Weense Landesirrenanstalt alwaar hij uiteindelijk als geesteszieke stierf.
Postuum Vandaag wordt Wolf beschouwd als een van de belangrijkste exponenten van de Duits-Oostenrijkse muzikale laatromantiek.
Vooral de sopranen Elisabeth Schwarzkopf en Jo Vincent, bariton Dietrich Fischer-Dieskau en de pianisten Erik Werba en Gerald Moore hebben zich bijzonder ingezet voor Wolfs oeuvre.
Werken (selectie) Liederen Liederstrauß (1878) op gedichten van Heinrich Heine Eichendorff-Lieder (1887-88) Mörike-Lieder (1888) Goethe-Lieder (1888-89) Spanisches Liederbuch (1889-90) op gedichten van Paul Heyse en Emanuel Geibel Italienisches Liederbuch (1890-96) op gedichten van Paul Heyse
Koorwerken Sechs geistliche Lieder (1860-1903) op tekst van Joseph von Eichendorff Christnacht (1886-89) op tekst van August von Platen Elfenlied (1889-91) op tekst van August Wilhelm Schlegel Morgenhymnus (1897) op tekst van Robert Reinick Dem Vaterland (1898) op tekst van Robert Reinick
Opera Der Corrigedor (1895) op een libretto van Rosa Mayreder Manuel Venegas (1897, onvoltooid)
Toneelmuziek Das Fest auf Solhaug (1890-91) voor het toneelstuk van Henrik Ibsen
Kamermuziek Strijkkwartet in d-mineur (1879-84) Italienische Serenade (1887), versie voor strijkkwartet
Orkestmuziek Penthesilea (1883-85), symfonisch gedicht naar Heinrich von Kleist Italienische Serenade (1892), strijkorkestversie
Literatuur Ernest Newman: Hugo Wolf. Methuen, London, 1907. Hennie Schouten: Hugo Wolf, mensch en componist. Paris, Amsterdam, 1935. Frank Walker: Hugo Wolf. A biography. Knopf, New York, 1951 / 1968. Princeton University Press, Princeton NJ, 1992. Magda von Hattingberg: Hugo Wolf. Eduard Wancura, Wien, 1953. Eric Sams: The songs of Hugo Wolf. Faber & Faber, London, 1961 / 1983 / 1992. Norbert Loeser: Hugo Wolf. Gottmer, Haarlem-Antwerpen, 1955. Erik Werba: Hugo Wolf oder Der zornige Romantiker. Molden, Wien-München-Zürich, 1971 / 1978. Mosco Carner: Hugo Wolf Songs. BBC Publications, London, 1982. Erik Werba: Hugo Wolf und seine Lieder. Österreichischer Bundesverlag, Wien, 1984. Kurt Honolka: Hugo Wolf. Sein Leben, sein Werk, seine Zeit. Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart, 1988 / 1996. Heinrich Poos: Hugo Wolf. Musik-Konzepte Band 75, München, 1992, Andreas Dorschel: Hugo Wolf. Rowohlt, Reinbek, 1998. Amanda Glauert: Hugo Wolf and the Wagnerian Inheritance. Cambridge University Press, Cambridge UK, 1999. Margret Jestremski: Hugo Wolf, Skizzen und Fragmente. Untersuchungen zur Arbeitsweise. Olms, Hildesheim-Zürich-New York, 2002. Dietrich Fischer-Dieskau: Hugo Wolf. Leben und Werk. Henschel, Berlin, 2003. Leopold Spitzer: Hugo Wolf. Sein Werk - Sein Leben. Holzhausen, Wien, 2003. Ernst Hilmar: Hugo Wolf Enzyklopädie. Schneider, Tutzing, 2007. Margret Jestremski: Hugo-Wolf-Werkverzeichnis (HWW). Bärenreiter, Kassel, 2010.
Externe link
Categorie:19e-eeuws componist Categorie:Oostenrijks componist