Tecumseh, vaak ook Tecumtha genoemd, (Ohio, ca. 1768 – Moraviantown, nu Thamesville, 5 oktober 1813) was een bekend Shawneeleider; hij spande zich zijn hele leven in om de inheemse Amerikaanse volken in een hechte bond te verenigen die er gezamenlijk, desnoods gewapenderhand, naar moest streven hun grondgebieden te behouden.
Zelfs zijn grote tegenstander William Henry Harrison, later kortdurend president van de Verenigde Staten, zag hem als een begaafd redenaar, een zeldzaam genie, en uitte bewondering voor zijn politieke en verbale kwaliteiten. Tecumseh was een fel tegenstander van de Amerikaanse expansie naar het westen, maar verzette zich tegen het doden van vrouwen en kinderen en tegen het martelen of doden van krijgsgevangenen.
Hij was ongeveer 1,75 meter groot en kon in het Engels gesprekken voeren; maar bij onderhandelingen lette hij erop uitsluitend Shawnee te spreken. Naast Metacomet en Pontiac wordt hij gezien als een van de zeldzame indianenleiders die een langetermijnvisie had in zijn strijd tegen de kolonisatie.
Afstamming en jeugd Tecumseh werd zeer waarschijnlijk geboren in de omgeving van het huidige Chillicothe (Ohio), als vijfde van acht kinderen. De Shawnees waren tijdens de Beveroorlogen door de Irokezen (Haudenosaunee) uit het gebied verdreven, zodat zijn vader Puckeshinwau en moeder Metoataaskee afkomstig waren uit het gebied van de Creek in het huidige Alabama en Georgia, ze hoorden bij een groep Shawnees die als de Kishpoko werden aangeduid. Rond 1759 gingen ze in Ohio wonen, waar de Shawnees als volk naar terug probeerden te keren. De Shawnees waren aan het eind van de zeventiende eeuw door stammentwisten verspreid geraakt over het oosten van Noord-Amerika en er daardoor het meest diasporische volk. Als gevolg daarvan was er onder hen ook allang een traditionele opvatting dat de verschillende stammen moesten samenwerken en in vrede samenleven.
Puckeshinwau sneuvelde op 10 oktober 1774 in de Slag bij Point Pleasant.
In 1783 was Tecumseh, eveneens nog op jonge leeftijd, aanwezig bij een grote bijeenkomst van stammen in Lower Sandusky, waar hij van Joseph Brant de opvatting overnam dat het land van alle stammen samen was. ; Londen, Pimlico (1999, paperback) De regering van de pas gestichte Verenigde Staten stond er echter op met de afzonderlijke stammen te onderhandelen in plaats van met alle indianen gezamenlijk. Daartoe moesten de indianen er eerst van overtuigd worden dat de gronden die ze met hun families gebruikten van hen waren - en vervolgens dat ze deze moesten verkopen.Smelser, o.c., p. 30 Van 1783 tot 1871 sloten de Verenigde Staten op die manier 372 landverdragen - alsof elk ontmoedigd volkje evenwaardig was aan een Europese natie.
Vanaf 1796 was het Amerikaanse beleid erop gericht de Indianen zoveel mogelijk een westerse levensstijl te laten aannemen (te '"civiliseren"): als ze zouden kiezen voor uitsluitend landbouw, in plaats van de traditionele combinatie daarvan met de jacht, zouden ze veel minder grond nodig hebben. Historicus James Truslow Adams gaf later hiervoor als vuistregel dat een indiaanse familie evenveel vierkante mijl aan wildernis nodig had als een kolonistengezin acres om te ploegen.Smelser, ibid. Thomas Jefferson, president van 1801-1809, streefde sterk naar Amerikaanse expansie en vond dat de indianen maar naar ten westen van de Mississippi moesten verhuizen of zich volledig aanpassen aan de Amerikaanse samenleving. Ook gaf hij instructies om hun onderlinge samenwerking zoveel mogelijk te dwarsbomen. Het afbakenen van grenzen voor individuele stammen, waarmee dan apart onderhandeld kon worden, was voor hem en Harrison een weloverwogen veroveringstactiek.Lakomäki, o.c., p. 608-609
Broer van de profeet Tenskwatawa miniatuur|De aan een oog blinde Tenskwatawa, de profeet, schilderij (ca. 1830-1833) door Henry Inman naar Charles Bird King, National Gallery of Art, Washington Een oudere broer van Tecumseh, Cheeseekau, had vanaf 1786 de leidende rol in een groep indianen die de Amerikaanse kolonisten gewapenderhand bestreed, hij vocht onder andere in Pontiacs Oorlog (1763-1766) en sneuvelde in 1792. Hun jongere broer (en medicijnman) Lalawéthika (ca. 1775-1837), begon in 1805 naar aanleiding van een droom opeens onder de naam Tenskwatawa ("Hij die de deur opent") de opvatting te verkondigen dat de Indianen goddelijke hulp en redding zouden vinden als ze vasthielden aan eigen tradities, eerlijk waren en zich afkeerden van de Europese levensstijl, met name ook van het drinken van alcohol. Vanuit deze visie stichtte hij een religieuze beweging die veel volgers vond onder de indianen, met name ook doordat hij een zonsverduistering op 16 juni 1806 wist te voorspellen en zelfs de indruk wist te wekken dat hij deze zelf had veroorzaakt om zijn gelijk te bewijzen. Hij verkondigde de overtuiging dat indianen en blanken elk door een andere schepper geschapen waren en dat er een raciale grens moest komen tussen een gemeenschappelijk indiaans land en de Verenigde Staten.Lakomäki, o.c., p. 601 Vooral onder de Delawares vond hij veel aanhangers, die heksenprocessen begonnen tegen sommigen van zijn tegenstanders en in maart 1806 onder zijn leiding vier daarvan (christenen) hadden verbrand.Edmunds, o.c., p. 269
Toen Tecumseh meer op de voorgrond trad stond deze aanvankelijk bekend als "de broer van de profeet". Naar aanleiding van de dreigende oorlog tussen Engeland en de Verenigde Staten stichtten Tecumseh en Tenskwatawa in 1808 op vijf kilometer van Tippecanoe een nieuw Shawnee-dorp met tweehonderd huizen, dat door de kolonisten "Prophetstown" werd genoemd. Tecumseh begon steeds meer andere vestigingen van Indianen te bezoeken met zijn boodschap dat ze moesten streven naar onderlinge vrede en samenwerking; daarbij beschouwde hij zichzelf als de gezant van zijn broer, de profeet, terwijl ze beiden ook gebruik maakten van afgezanten om hun boodschap (van de een religieus, van de ander politiek) naar elders uit te dragen en pelgrims uit te nodigen naar Prophetstown.Sugden, 2000, p. 160 Velen kwamen er ook wonen, zoals de Potawatomi Main Poc, die vanaf 1810 een overtuigd medestrijder van Tecumseh werd en ook namens hem rondreisde.
Een deel van de Shawnees was het helemaal niet met Tenskwatawa en Tecumseh eens en zocht juist zijn heil in samenwerking met en aanpassing aan de Amerikanen. Zij werden geleid door Catecahassa (Black Hoof) en Biaseka (Wolf), die een paar keer persoonlijk gingen overleggen met president Jefferson over het verkrijgen van een eigen grondgebied en in 1795 hun eigen centrum hadden gesticht in Wapakoneta. Het hypocriete antwoord van Jefferson was dat hij zich niet kon mengen in de onderlinge territoriale geschillen tussen de indianen - terwijl zijn ambtenaren zich juist inspanden om grenzen af te bakenen voor de aparte volken.Lakomäki, o.c., p. 611 Wapakoneta oefende wel aantrekkingskracht uit op de Shawnees en in 1809 woonde waarschinlijk een kwart van hen daar en in twee bijhorende vestigingen, (Lewistown en Hog Creek).
Tecumseh's confederatie miniatuur|links|William Henry Harrison, schilderij (rond 1800, uniform toegevoegd ca. 1813) door Rembrandt Peale, National Gallery of Art - Google Art Project In september 1809 sloot Harrison als gouverneur van het Indiana Territory met een aantal stammen het Verdrag van Fort Wayne (1809) waardoor bijna 12,000 km2 land in het huidige Indiana en Illinois werden overgedragen aan de Amerikanen. Hij had het verzoek van Tenskwatawa en Tecumseh om daarbij aanwezig te zijn afgewezen, met als argumenten dat de Shawnees geen rechten hadden op het betreffende grondgebied en dat Tenskwatawa geen chief was.Lakomäki, o.c., p. 618 In een rondreis langs vele stammen slaagde Tecumseh erin een First Nations confederatie op te richten die zich tegen het verdrag verzette. Intussen had hij in augustus 1810 te Vincennes (Indiana) een eerste ontmoeting met Harrison (waarin hij zich heftig tegen het verdrag verzette en in feite oorlog tussen hen als vaststaand beschouwde). In juli 1811 hadden ze een tweede ontmoeting, waarbij Tecumseh echter de informatie prijsgaf dat hij zijn rondreis langs nog veel meer stammen zou voortzetten en dat hij daarna eventueel bereid zou zijn naar Washington af te reizen voor overleg met de president.
Tecumseh wist dat het verjagen van de blanken naar Europa absoluut onhaalbaar was.De door hem beoogde indianenbevolking telde minder dan 100.000 leden, terwijl er inmiddels zeven miljoen Amerikanen waren. In de brief aan minister van Oorlog, William Eustis, waarin hij de kwaliteiten van Tecumseh noemde, uitte Harrison ook zijn grote verontrusting over diens activiteiten, schreef dat deze al vier jaar constant aan het rondtrekken was; hij noemde hem de "Moses van de familie".Edmunds, o.c., p. 274 Hij zag de beide broers voornamelijk als agenten van de Engelsen en Eustis opperde zelfs hen bij verrassing gevangen te nemen.Smelser, o.c., p. 37 Het staat vast dat Tecumseh van 1808 tot 1810 vier keer naar het gebied van de Detroit Rivier reisde, tweemaal naar het stroomgebied van de Upper Mississippi (ten noorden van het huidige Saint Louis), en ook in Ohio zijn zaak ging verdedigen, naast veel gelijkaardige activiteiten dichter bij hun Prophetstown.
Vooral de rondreis die hij van augustus 1811 tot januari 1812 maakte was een van de meest uitgesproken pogingen om zoveel mogelijk indianen te verenigen.Sugden 1986, p. 298 Er is verder veel onduidelijk over waar zijn reizen hem brachten, aangezien hij tegenover de belangrijkste bronnen hiervoor, de Amerikanen, in het algemeen wel zwijgzaam was over zijn bedoelingen.
Maar op 5 augustus 1811 (twee dagen voor Harrisons verontruste bericht aan Eustis) vertrok hij met een groep van twintig indianen (van minstens drie verschillende volken) recht naar het zuiden, in de hoop daar anderen voor zijn zaak te winnen. Een paar weken later hield hij verschillende dagen na elkaar toespraken in dorpen van de Choctaws en eenmaal ook op een grote vergadering in de buurt van het huidige Macon (Mississippi), maar had daarbij uiteindelijk weinig succes. Hij werd met name tegengesproken door chief Pushmataha, die, net als een aantal van zijn collega's, een uitkering uit Washington kreeg, en Tecumseh in zijn gebied achternareisde om na ieder van diens toespraken op te roepen tot vrede met de Amerikanen.Sugden, 1998, p. 242-243miniatuur|Choctaw chief Pushmataha (ca. 1840), naar een schilderij door Charles Bird King
Tecumseh en zijn reisgenoten lieten zich daardoor echter niet ontmoedigen. Op 19 september kwamen ze aan in Tuckabatchee in de buurt van het huidige Montgomery (Alabama), waar gedurende meerdere dagen een grote vergadering van de Creeks gehouden werd over de Amerikaanse plannen om door hun gebied een weg aan te leggen van Tennessee naar Mobile. Daarbij waren onder anderen ook vertegenwoordigers van de aan de Creek verwante Seminoles uit Florida aanwezig. Zolang de Amerikaanse agenten, waaronder Benjamin Hawkins er ook waren - deze stelde het aanleggen van de weg als een voldongen feit voor - bleef Tecumseh gesloten over zijn plannen maar toen de Amerikanen negen dagen later eenmaal vertrokken waren sprak hij de honderden aanwezigen toe. Hij waarschuwde vooral voor de landhonger van de kolonisten, zonder direct tot oorlog op te roepen. Intussen hadden de Shawnees (nog op verzoek van de Amerikanen) een indrukwekkende oorlogsdans uitgevoerd die in de maanden erna een ware rage zou worden onder de Creeks.
Alles wijst erop dat hij vervolgens het tegenover Harrison uitgesproken plan uitvoerde om ook volken in het Midden-Westen op te zoeken om hen te overtuigen.Sugden, 2000, p. 164-165 Hij bezocht onder anderen Winnebagos, Kickapoos, Fox en Sioux. Daar moet hij intussen vernomen hebben wat er op 7 november bij Prophetstown gebeurde.
Een komeet en aardbevingen miniatuur|New Madrid (Missouri) seismisch gebied, aardbevingen 1974-2005