Tove Marika Jansson (uitspraak 'Toewe', Helsinki, 9 augustus 1914 – aldaar, 27 juni 2001) was een Zweedstalige Finse auteur, kunstschilder en illustrator van onder andere kinderboeken en stripverhalen en is de auteur van de series boeken en stripverhalen over de Moemins. Een groot deel van haar werken is vanaf de jaren '70 door Cora Polet (pseudoniem van C.W. Appel, 1930-2016) in het Nederlands vertaald. In 2007 begon de Belgische uitgeverij Clavis opnieuw met de reeks, in een nieuwe vertaling van Maaike Lahaise.
Samen met Astrid Lindgren en Lennart Hellsing wordt Jansson beschouwd als een van de zogeheten 'giganten' van de Zweedstalige kinderliteratuur, die de leefwereld en de fantasie van het kind centraal plaatsten.
Jansson had tijdens haar leven meerdere relaties met vrouwen en baseerde het personage Vifslan uit een van haar eerste Moeminverhalen op haar eerste vrouwelijke partner, toneelregisseur Vivica Bandler. Later ontmoette Jansson in Parijs haar uiteindelijke levenspartner, Tuulikki Pietilä, een in Amerika geboren Finse graficus en professor. Het personage Too-ticki is op Pietilä gebaseerd.
Met Pietilä runde Jansson ook jarenlang een galerie in Helsinki, de stad waarin zij in aparte studio's in hetzelfde appartementsgebouw woonden tijdens de winters. Vanaf 1965 bracht het koppel de zomers door op het officieel onbewoonde eiland Klovharu, waar Jansson een huisje mocht bouwen. Jansson schonk de lokale eilandgemeenschapsvereniging van Pellinki in 1995 deze woning. De relatie tussen Jansson en Pietilä was destijds en lange tijd later geheim, omdat Finland pas in 1971 een einde maakte aan het verbod op homoseksualiteit. Ook werd het verbod op de "promotie van homoseksualiteit" pas in 1999 opgeheven. Daarom zijn Pietilä en Jansson pas later erkend als het eerste paar van gelijk geslacht dat op 6 december in 1992 werd uitgenodigd voor de jaarlijkse presidentiële receptie van de Finse Onafhankelijkheidsdag.
Jansson overleed op 27 juni 2001 aan kanker. Ze is gecremeerd en haar as bevindt zich op de begraafplaats Hietaniemi in Helsinki.
Ter gelegenheid van haar 100ste geboortedag werd in 2014 het park aan de kop van het schiereiland Katajanokka, vlak bij haar geboortehuis, omgedoopt tot Tove Janssonpark (Tove Janssonin puisto).
Werk in Nederlandse vertaling Kinderboeken (Moemin) 1970 - Pappa Moem en de mysteriën van de zee, Bruna 1972 - Moem's toverwinter, Bruna, nieuwe vertaling als Het geheim van de winter, Clavis 2008 1973 - Een komeet boven Moemvallei, Bruna, nieuwe vertaling als De komeet komt eraan, Clavis 2007 1975 - De hoed van de tovenaar, Bruna, nieuwe vertaling onder dezelfde titel, Clavis 2007, ook uitgegeven als luisterboek, voorgelezen door Berend Dubbe 1989 - De wilde jaren van Pappa Moem, Leopold, nieuwe vertaling als De heldendaden van Papamoem,, Clavis 2013 2009 - Verrassingen in de Moeminvallei, Clavis Romans 1976 - Het Zomerboek, Bruna, heruitgave Atlas 2004 2005 - De dochter van de beeldhouwer, Atlas 2018 - Fair play, De Geus
Prentenboeken 1962 - Moem in het oerwoud, De Volkskrant, stripboek, heruitgave als kleurboek, Het Vaderland 197? 1978 - De gevaarlijke tocht, Bruna 2008 - En toen? Het boek over Miezel, Moem en Kleine Mie, Clavis 2010 - Het kleine cijferboek, Clavis 2010 - Het kleine woordenboek, Clavis 2010 - Verstoppertje, Clavis
Bekroningen 1953 - Nils Holgersson-plaket 1966 - Hans Christian Andersenprijs voor haar hele oeuvre
Referenties
Externe links Officiële site (Engels, Zweeds) Tampere Art Museum Moominvalley (Duits, Engels, Fins, Japans, Zweeds) Moominworld Naantali (Engels, Fins, Zweeds)
Categorie:Fins kinderboekenschrijver Categorie:Fins Zweedstalig schrijver Categorie:Fins illustrator Categorie:Fins kunstschilder