De NHG-standaarden zijn richtlijnen waarnaar een Nederlandse huisarts zou kunnen handelen als hij of zij geconfronteerd wordt met een bepaald gezondheidsprobleem of een bepaalde klacht. Bijvoorbeeld: hoge bloeddruk, suikerziekte, acne, uitblijven van de menstruatie. Er zijn er inmiddels meer dan honderd. Ze zijn via het internet toegankelijk.
Een belangrijke bezigheid van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) is het samenstellen en publiceren van deze standaarden. Ze worden samengesteld door deskundigen, waaronder huisartsen, op het gebied van de betreffende standaard, op basis van gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek over het probleem.
Hoewel van het begin af aan door het NHG gesteld is dat de protocollen bedoeld zijn als gids en niet als dwingende norm, hebben ze toch een aanzienlijk gezag verworven, en een huisarts die aantoonbaar volgens de standaard heeft gehandeld zal over het algemeen tuchtrechtelijk noch juridisch in de problemen kunnen komen. Vrij algemeen wordt wel aangehouden dat afwijken van het protocol van de standaard met argumenten verdedigbaar moet zijn. Ook in het buitenland worden de standaarden vaak als voorbeeld aangehaald en/of als uitgangspunt voor richtlijnen genomen.
In de standaarden wordt naast een optimale geneeskundige benadering ook nadrukkelijk rekening gehouden met het kostenaspect en met een doelmatige inzet van tijd en geld, beide schaarse artikelen in de gezondheidszorg.
Kritiek op de standaarden is echter zeker mogelijk. Een belangrijk punt is de werkbaarheid: als iedere huisarts de standaard volledig zou volgen bij iedere gelegenheid waarbij hij met een probleem wordt geconfronteerd waarvoor een standaard bestaat, zou de gemiddelde consultduur ongeveer verdubbelen.
Kritiek van huisartsen op een standaard behelst dus vaak dat er ongebruikelijk veel werk van de huisarts wordt gevraagd voor de hoeveelheid tijd die hij heeft; kritiek vanuit de specialistische geneeskunde dat er juist nog te weinig moeite wordt gedaan om zeldzame mogelijkheden uit te sluiten, of te weinig gebruikgemaakt wordt van wel beschikbare maar zeer dure diagnostische methoden, of van slechts iets betere maar veel duurdere geneesmiddelen. De in de standaard gemaakte keuzen worden echter altijd uitvoerig gedocumenteerd aan de hand van een notenapparaat van geraadpleegde onderzoeksverslagen. De verschillen tussen NHG-standaarden en specialistische richtlijnen over hetzelfde of aanverwante onderwerpen zijn niettemin meestal gering.
De standaarden worden met tussenpozen van gemiddeld enige jaren geactualiseerd, het interval hangt enigszins af van de snelheid van de ontwikkelingen op het gebied van de standaard. Categorie NHG-code Naam revisiedatum Algemeen Kinderen met koorts 2020 Pijn 2024 Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK) 2023 Bloed Anemie 2024 Spijsverteringsorganen Acute diarree 2024 Buikpijn bij kinderen 2012 Diverticulitis 2011 Maagklachten 2021 Obstipatie 2010 Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) 2022 Rectaal bloedverlies 2024 Virushepatitis en andere leveraandoeningen 2023 Voedselovergevoeligheid en coeliakie 2023 Ogen Rood oog en oogtrauma 2024 Visusklachten 2015 Oren Otitis externa 2014 Otitis media acuta bij kinderen 2014 Otitis media met effusie bij kinderen 2014 Slechthorendheid 2014 Hart-vaatstelsel Acuut coronair syndroom 2012 Atriumfibrilleren 2013 Beroerte 2013 Cardiovasculair risicomanagement 2012 Diepveneuze trombose en longembolie 2015 Hartfalen 2010 Perifeer arterieel vaatlijden 2014 Stabiele angina pectoris 2004 Varices 2009 Bewegingsapparaat Artritis 2009 Aspecifieke lagerugpijn 2005 Enkelbandletsel Epicondylitis 2009 Fractuurpreventie 2012 Hand- en polsklachten 2010 Lumbosacraal radiculair syndroom 2015 Niet-traumatische knieklachten 2016 Polymyalgia rheumatica en arteriitis temporalis 2010 Schouderklachten 2008 Traumatische knieklachten 2010 Zenuwstelsel Duizeligheid 2002 Hoofdpijn 2014 Hoofdtrauma 2015 Perifere aangezichtsverlamming 2010 Ziekte van Parkinson 2011 Psychische problemen ADHD bij kinderen 2014 Angst 2012 Bedplassen 2006 Delier 2014 Dementie 2012 Depressie 2012 Overspanning en burn-out 2018 Problematisch alcoholgebruik 2014 Slaapproblemen 2014 Luchtwegen Acute keelpijn 2015 Acute rhinosinusitis 2014 Acuut hoesten 2013 Allergische en niet-allergische rinitis 2006 Astma bij kinderen 2014 Astma bij volwassenen 2015 COPD 2015 COVID-19 2024 Langdurige klachten na COVID-19 2022 Huid en subcutis Acne 2007 Bacteriële huidinfecties 2007 Decubitus 2015 Dermatomycosen 2008 Eczeem 2014 Lichen sclerosus 2012 Psoriasis 2014 Ulcus cruris venosum 2010 Verdachte huidafwijkingen 2017 Endocriene klieren / voeding / metabolisme Diabetes mellitus type 2 2013 Obesitas 2010 Schildklieraandoeningen 2013 Urinewegen Chronische nierschade 2018 Incontinentie voor urine bij vrouwen 2015 Mictieklachten bij mannen 2013 Urinesteenlijden 2015 Urineweginfecties 2013 Zwangerschap / anticonceptie / geslachtsorganen man en vrouw Amenorroe 2007 Anticonceptie 2011 De overgang 2012 Borstkanker 2008 Fluor vaginalis 2005 Het soa-consult 2013 Miskraam 2004 Pelvic inflammatory disease 2005 Preconceptiezorg 2011 Seksuele klachten 2015 Subfertiliteit 2010 Vaginaal bloedverlies 2014 Zwangerschap en kraamperiode 2015 Vervallen Preventie en vroegdiagnostiek van cervixcarcinoom Het Spiraaltje Hypertensie Cholesterol Influenza en influenzavaccinatie Bloedonderzoek Reumatoïde artritis TIA Herpes genitalis Condylomata acuminata Urethritis bij mannen Niet-traumatische knieproblemen bij kinderen en adolescenten Niet-traumatische knieproblemen bij kinderen en volwassenen Jicht Onderzoek van de pasgeborene CVA Beleid bij een doorgemaakt myocardinfarct Stoppen met roken Influenzapandemie Het preventieconsult Cardiometabool risico
Externe link NHG-standaarden
Categorie:Geneeskundige richtlijn