Bethlehem of BetlehemIn 1968 besloten de Katholieke Bijbelstichting en het Nederlands Bijbelgenootschap dat de meeste namen niet meer met th maar met t zouden worden geschreven, dus ook Betlehem in plaats van Bethlehem. In de Griekse vorm zoals we die in de Septuagint en het Nieuwe Testament aantreffen, wordt de letter thèta, dus niet tau, gebruikt (Βαιθλεέμ of Βηθλεέμ). De Hebreeuwse naam wordt met een taw geschreven, niet met een thet (ביתלחם). (Arabisch: بيت لحم Bayt Lahm, Hebreeuws בית לחם, Beit Lechem, "broodhuis") is een heilige Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever, een lokaliteit van de Palestijnse Autoriteit en hoofdstad van het gouvernement Bethlehem met 32.000 inwoners (2016). Bethlehem ligt ongeveer 10 kilometer ten zuiden van Jeruzalem en 765 meter boven zeeniveau (30 meter hoger dan Jeruzalem). De aangrenzende gemeenten Beit Jala en Beit Sahur hebben respectievelijk 11.758 en 12.367 inwoners en zijn aan Bethlehem vastgegroeid. De vluchtelingenkampen Dheisheh (of Ad Duheisha Camp), Aida (of Ayda Camp) en Azaa (of Al'Aza Camp) zijn inmiddels in Bethlehem opgenomen: woonwijken, die in belangrijke mate afhankelijk zijn van hulp van de Verenigde Naties.Dheisheh-camp UNRWA
Volgens de christelijke traditie werd Jezus hier geboren, in de Geboortekerk.
Beknopte geschiedenis Oudste geschiedenis Bethlehem, in het Hebreeuws Beit Lechem (van bet, "huis" en lechem, "brood", dus "broodhuis"), verwijst waarschijnlijk naar de vruchtbare grond en is een oude Kanaänitische plaats. In de Hebreeuwse Bijbel wordt Bethlehem in Genesis 35:19 'Efrat' genoemd.Betlehem op debijbel.nl Koning David zou uit deze plaats afkomstig zijn (1 Samuel 16:1,4). In Micha 5:1 wordt gezegd dat Bethlehem de geboorteplaats van een heerser zou zijn.
Op 23 mei 2012 stuitten archeologen op een zegel dat bewijst dat Bethlehem honderden jaren voor de geboorte van Jezus al bestond.Zegel bewijst dat Bethlehem al lang voor Jezus bestond, Scientias.nl.
In het Nieuwe Testament is Bethlehem, volgens de evangelisten Matteüs en Lucas, de geboorteplaats van Jezus. Vanuit historisch-kritisch perspectief is de voorstelling van de geboorte van Jezus in Bethlehem vrijwel zeker ontstaan om de voorspelling dat het koningshuis van David hernieuwd zou worden met een persoon uit Bethlehem-Efrata in de bergen van Judea (Micha 5:1) uit te laten komen. De meest waarschijnlijke geboorteplaats van de historische Jezus is daarom Nazareth. (1993): The Historical Figure of Jesus, Penguin, pag. 85-86
Middeleeuwen Christelijke signatuur Onder de aan het Kribbeplein gelegen Geboortekerk zou de grot zijn geweest waarin Jezus volgens de Christelijke traditie is geboren. Daar werd in opdracht van keizer Constantijn de Grote de eerste kerk, een basiliek, gebouwd. Deze was in het jaar 334 klaar. In 529 ging hij in vlammen op, maar werd in 565 door Justinianus I gerestaureerd. Deze Geboortekerk is een van de beroemdste en mogelijk oudste kerken ter wereld, althans het deel dat bekendstaat als de Grieks-orthodoxe Geboortebasiliek, gelegen naast de aangebouwde rooms-katholieke Sint-Catharinakerk, waarvan de kloosterhof teruggaat tot de tijd van de kruisvaarders.
miniatuur|binnenzicht van de Melkgrot in Bethlehem. Tijdens de Vijfde Kruistocht (1213-1221) maakte keizer Frederik II met de sultan Al-Kamil van Egypte al afspraken over het christelijke karakter van zowel Nazareth als Bethlehem. In een andere grot zou Hiëronymus aan de Vulgaat gewerkt hebben. In Bethlehem bevindt zich ook nog de katholieke Kapel van de Melkgrot (Eng.: 'Chapel of the Milk Grotto'). Hier zou de Heilige Familie (Maria, Jozef en Jezus) zich na de oproep tot de kindermoord van Bethlehem door Herodes de Grote hebben verborgen totdat een engel van de Heer Jozef in een droom de opdracht gaf om naar Egypte te vluchten (Matteüs 2:13-21). In deze grot zou Maria (moeder van Jezus) voor het eerst borstvoeding hebben gegeven aan Jezus en daarbij een druppel melk hebben laten vallen, waardoor de rotsen transformeerden in stralend wit gesteente. In devotie voor dit wonder (met het rotspoeder van kalktuf als relikwie) komen sinds de 6e eeuw vooral christelijke vrouwen in de kapel bidden en hulp vragen bij onvruchtbaarheid, borstvoeding- en zwangerschapsproblemen. De Kapel van de Melkgrot, gebouwd in 1872, wordt beheerd door de Custodie van het Heilig Land, het hoogste (regionale) gezag van de Orde van de minderbroeders (franciscanen). Aansluitend bij de Kapel bevindt zich sinds 2007 een afgesloten kloostergemeenschap van de contemplatieve orde van de Zusters van de Eeuwigdurende Aanbidding van het Allerheiligste Sacrament (Caterina Sordini) die in permanentie bidden voor de vrede in de wereld.the Perpetual Adorers of the Blessed Sacrament, News, Religious Communities, October 23, 2024
De Geboortekerk en ook de zogeheten 'Herdersvelden van Bethlehem' (bij Beit Sahur) zijn pelgrimsplaatsen voor christenen. Tijdens het kerstfeest worden wereldwijd beelden van de Geboortekerk op televisiezenders vertoond. De rooms-katholieke patriarch van Jeruzalem komt de middag voor Kerstmis naar de stad en wordt in een grote optocht, waaraan de gehele christelijke gemeenschap meedoet, met veel vertoon naar de kerk begeleid. Diverse christelijke stromingen, waaronder de Grieks-Orthodoxe Kerk, de Rooms-Katholieke Kerk en de Armeens-Apostolische Kerk beheren als het ware een onderdeel van deze kerk. Er wonen in Bethlehem ook kleine gemeenschappen van de Melkitische Grieks-Katholieke Kerk en de Evangelisch-Lutherse Kerk, waarvan de theoloog Mitri Raheb een representant is. Op tweede kerstdag wordt aldaar traditioneel een vredesdemonstratie gehouden.
In 1860 werd de Omar-moskee gebouwd op de plek waar Omar ibn al-Chattab, als afgezant van de profeet Mohammed, bad tijdens zijn bezoek aan Bethlehem in het jaar 638. Het land waarop de moskee is gebouwd werd door de Grieks-Orthodoxe Kerk geschonken aan de moslims. In 1954, toen de stad onder Jordaans bewind was gekomen, werd de moskee gerenoveerd. Het is een symbool van religieuze co-existentie in Bethlehem.Omarmoskee
Bethlehem bleef eeuwenlang een christelijke stad. Vlak na de Tweede Wereldoorlog bestond de bevolking van Bethlehem nog voor bijna 90% uit christenen. In Bethlehem woont nog steeds een van de grootste christelijke gemeenschappen die in het Midden-Oosten zijn overgebleven, zoals de First Baptist Church van dominee Naim Khoury.First Baptist Church, Bethlehem
1948-1967 Na de Eerste Wereldoorlog werd Palestina onder Brits mandaat geplaatst. Met de Balfour-verklaring van 1917 was aan de Zionistische Wereldorganisatie een 'Joods nationaal tehuis' in Palestina toegezegd. Vanaf die tijd begon een grote immigraties van Joodse zionisten die zich in Palestina vestigden. In het Verdelingsplan van 1947 voor het mandaatgebied Palestina van de VN werd Bethlehem ingedeeld bij de enclave Jeruzalem die onder internationaal bestuur zou blijven. Israël accepteerde dit plan, de Arabische leiders verwierpen het. Toen de zionistische leiders, in mei 1948 eenzijdig een onafhankelijke staat Israël uitriepen, begon de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Palestijnse vluchtelingen uit Israël kwamen voor het merendeel terecht op de Westelijke Jordaanoever waar ze onder meer rond Bethlehem in vluchtelingenkampen werden ondergebracht.
1967 tot heden In 1967 veroverde en bezette Israël in de Zesdaagse Oorlog de gehele Westelijke Jordaanoever inclusief Oost-Jeruzalem.
Overeenkomstig de Oslo-akkoorden van 1993 en 1995 had Israël het bestuur over de Westelijke Jordaanoever binnen vijf jaar erna aan de Palestijnse Autoriteit moeten overdragen, dus ook de militaire controle over Bethlehem. Hier is echter geen gevolg aan gegeven en het Israëlische leger IDF behoudt zich nog steeds als bezettende macht het recht voor om op elk moment de stad binnen te gaan.Strangling Bethlehem, Foreclosing Peace nad.ps, 24 september 2005
In 2002, tijdens de Tweede Intifada (2000-2005), kwam het tot zware gevechten in de stad, waarbij Palestijnse strijders de Geboortekerk binnen vluchtten, waar hen door de franciscanen, die door de kerk over meerdere christelijke heilige plaatsen als beheerders zijn aangesteld, kerkasiel geboden werd.
Israëlische nederzettingen Na 1967 is Israël begonnen met de bouw van Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Na de annexatie van Oost-Jeruzalem en vele Palestijnse dorpen daaromheen, is Israël begonnen met de bouw van nederzettingen op toegeëigend land tussen Jeruzalem en Bethlehem, zoals Givat Hamatos (Har Homa, Gilo, Har Gilo) en zuidwestelijk van Bethlehem (onder meer) Efrat.
Westoeverbarrière Bethlehem is bijna geheel omsingeld door de acht meter hoge Israëlische Westoeverbarrière. Aanleiding voor de bouw van de barrière was de Tweede intifada. Deze illegale (in strijd met internationaal recht) muur is op militair bezet Palestijns gebied gebouwd, ver binnen de met Jordanië overeengekomen wapenstilstandsgrens , de zogeheten Groene Lijn van 1967. Door deze muur is het tussenliggende gebied in feite bij Israël getrokken. Van het oorspronkelijke grondgebied van Bethlehem zijn op die manier door Israël aanzienlijke delen, waaronder ook huizen en straten in de stad zelf geconfisqueerd.The Writing on the Wall: Claire Anastas electronicintifada.net, 23 december 2005 Voor deze ingrepen is de gemeente Bethlehem niet gecompenseerd. De muur beperkt de bewegingsvrijheid en levensomstandigheden in de plaats die is veranderd in een militaire vestingpalestinians fear being trapped by israeli wall nytimes, 18 februari 2003 en via een speciale toegang bijna alleen nog door Israëliërs bezocht kan worden. Inwoners, die door de economisch verslechterde situatie in Israël zijn gaan werken kunnen de stad alleen in en uit door zware metalen poorten, checkpoints, mits voorzien van de juiste reispapieren. Veel inwoners komen daardoor al jaren niet meer buiten de stad.Shrinking Space: Urban Contraction and Rural Fragmentation in The Bethlehem Governate Shrinking Space: Urban Contraction and Rural Fragmentation in The Bethlehem Governate UN OCHA, mei 2009In Photos: Daily struggle of Palestinian workers at Checkpoint 300 Maannews.com, 42 november 2017
Het gevolg is dat Palestijnse christenen, die veelal gemakkelijker in westerse landen worden toegelaten dan hun moslimlandgenoten, de stad vanwege de slechte economische situatie in toenemende mate verlaten. Inmiddels maken daardoor moslims er de meerderheid van de bevolking uit. Bijna alle nijverheid is verdwenen en het toerisme blijft vanwege de politieke situatie een zeer wisselvallige bron van inkomsten. De meeste pelgrims en toeristen zijn dagjesmensen die Bethlehem bezoeken vanuit Israël en in daar gelegen hotels verblijven.
Christenen onder druk De stad is als 'belegerde' stad nog meer dan vroeger afhankelijk van toeristen en christelijke pelgrims. Het aantal pelgrims steeg in 2005 naar 30.000, maar daalde de laatste jaren naar 15.000.Aantal pelgrims loopt terug. Een oorzaak is de Westoeverbarrière waardoor veel christenen zijn vertrokken. In 2009 deed Kairos Palestina, een groep van vooraanstaande christenen in Bethlehem een oproep aan medechristenen wereldwijd.Document: 'Uur van de Waarheid' kairospalestine.ps, 11 december 2009 Onder het motto Kom en zie! worden christenen opgeroepen om kennis te maken met het leven en de omstandigheden van Palestijnse christenen. Bij zijn laatste bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden in 2009 deed Paus Benedictus XVI een oproep aan de christenen om niet op te geven en in het Heilige Land te blijven. In 2011 bedroeg het aantal in Bethlehem wonende christenen volgens pastor Mitri Raheb 16.400.