thumb|beeldenstorm in Antwerpen
Het jaar 1566 is het 66e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen januari 7 - Einde van het Conclaaf van 1565-1566. Antonio Ghislieri wordt gekozen tot paus als opvolger van Pius IV en neemt de naam Pius V aan. 17 - Kroning van paus Pius V.
april 5 - Smeekschrift der Edelen: Verzoek van het Eedverbond der Edelen aan landvoogdes Margaretha van Parma om de plakkaten tegen de ketters te verzachten. Zij stemt toe, en schort de plakkaten op in de zogenaamde Moderatie.
juni 28 - Zeeramp van Gotland: De Deense vloot bij Gotland wordt vernietigd in een storm, met duizenden slachtoffers. 30 - De eerste hagenpreek van de noordelijke Nederlanden wordt gehouden in de duinen bij Dishoek op Walcheren.
juli 30 - Tweede Smeekschrift der Edelen.
augustus 3 - Verbod op hagenpreken in de Nederlanden. 5 - Begin van het Beleg van Szigetvár door de Ottomanen. 10 - Alva wordt naar de Nederlanden gezonden om orde op zaken te stellen. 10 - Een groep protestanten onder Jacob de Bruyzere slaat de kerkbeelden stuk in de Sint-Laurentiuskapel buiten Steenvoorde stuk. Begin van de beeldenstorm. 20 - De beeldenstorm, die tot dan toe in de Westkwartier had gewoed, treft Antwerpen. 22 - Beeldenstorm in Mechelen, Gent en Den Bosch. 22 - De Westmonsterkerk in Middelburg wordt "gezuiverd" door de gereformeerden, zodat enkele dagen later de eerste gereformeerde kerkdienst in Middelburg kan worden gehouden. De orde wordt echter weer snel hersteld. 23 - Het Eedverbond der Edelen accepteert een compromis van de landvoogdes, waarin de edelen hulp toezeggen in de strijd tegen de onlusten in ruil voor toestemming voor ongewapende hagenpreken op plaatsen waar deze al voet aan grond hebben. Het Eedverbond valt hiermee uiteen. 23 - Amsterdam wordt getroffen door de beeldenstorm. In de volgende dagen geldt dit ook voor andere steden in Holland en Utrecht.
september 6 - Beeldenstorm in Leeuwarden. 8 - Einde van het Beleg van Szigetvár. De Ottomanen nemen Szigetvár in, maar zien vanwege de dood van sultan Süleyman I af van de geplande verdere opmars richting Wenen 18 - Beeldenstorm in Groningen.
oktober 27 - Het driemiljoenguldenrekest wordt overgemaakt aan het Antwerpse stadsbestuur, dat het overhandigt aan de landvoogdes.
november 23 - De Grote Raad van Mechelen vernietigt de vroedschapskeuze van Medemblik en zal zelf een nieuwe vroedschap aanwijzen.
december 14 - Begin van het Beleg van Valencijn. Regeringstroepen onder Filips van Sint-Algedonde belegeren Valencijn, waar calvinisten de macht hebben gegerepen. 27 - Slag bij Wattrelos: Een groep calvinistische opstandelingen wordt verslagen en uitgemoord door regeringstroepen. 29 - Slag bij Lannoy: Regeringstroepen verslaan een calvinistisch leger dat tracht Valencijn te ontzetten, waarbij vele opstandelingen sneuvelen.
zonder datum Er heerst een hongersnood in de Nederlanden, nadat door een strenge winter de oogsten zijn mislukt en er door de Zevenjarige Oorlog geen graan kan worden geïmporteerd. Sultan Selim II zet Jacopo IV Crispo, de hertog van Naxos af, en vervangt hem door de Portugese Jood Josef Nasi. De vestingstad Sluis in Vlaanderen wordt door Filips II verkocht aan Brugge. Begin van de bouw van Valletta. Beleg van Minowa: Takeda Shingen neemt het Minowa-kasteel in. De bouw van de Stari Most, een stenen brug over de Neretva in Mostar, wordt voltooid. Drooglegging van het Kooimeer. De eerste oliemolen van Nederland wordt in Harlingen gebouwd: de Zee Munnik. Camillo Torello patenttert een zaaimachine. Invoering van de Spaanse escudo.
Literatuur Petrus Datheen: Psalmberijmingen Willem Raedts: Pracktijcke om lichtelijc te leeren visieren alle Vaten metter Wisselroede Jan Utenhove: De Psalmen Davids, in Nederlandischer sangs-ryme De Clage vanden inquisiteur, meester Pieter Titelmanus Codex Selden
Beeldende kunst
Opvolging Generalitat de Catalunya - Onofre Gomis opgevolgd door Francesc Giginta Duitse Orde (grootmeester) - Wolfgang Schutzbar opgevolgd door George Hund van Wenckheim Halberstadt - Sigismund van Brandenburg opgevolgd door administrator Hendrik Julius van Brunswijk-Wolfenbüttel Maagdenburg - Sigismund van Brandenburg opgevolgd door zijn broer Frederik IV van Brandenburg metropoliet van Moskou - Athanasius opgevolgd door Herman, op zijn beurt opgevolgd door Filippus II Münster - Bernhard van Raesfeld opgevolgd door Jan III van Hoya Nassau-Wiesbaden - Filips II opgevolgd door zijn broer Balthasar van Nassau-Idstein Naxos - Giacomo IV Crispo opgevolgd door Josef Nasi Nieuw-Spanje (onderkoning) - Gastón de Peralta in opvolging van Luis de Velasco Ottomaanse Rijk - Süleyman I opgevolgd door zijn zoon Selim II paus - Antonio Ghislieri als Pius V in opvolging van Pius IV Hertogdom Saksen - Johan Frederik II opgevolgd door zijn broer Johan Willem Sicilië (onderkoning) - García Álvarez de Toledo opgevolgd door Carlo d'Aragona Tagliavia ad interim
Afbeeldingen
Architectuur
Geboren
13 januari - Maria van Brunswijk-Wolfenbüttel, Duits edelvrouw 9 februari - Carlos Coloma, Spaans militair 18 februari - Francesco Erizzo, doge van Venetië 8 maart - Carlo Gesualdo, Italiaans componist 9 maart - David Rizzio (~32), Italiaans-Schots hoveling (vermoord) 2 april - Maria Magdalena de' Pazzi, Italiaans non 1 mei - Michiel van Mierevelt, Nederlands kunstschilder 10 mei - Leonhart Fuchs (65), Duits botanicus 15 mei - Alessandro I Pico della Mirandola, Italiaans edelman 26 mei - Mehmet III, sultan van het Ottomaanse Rijk (1595-1603) 19 juni - Jacobus I/VI, koning van Schotland (1567-1625) en Engeland (1603-1625) 20 juni - Sigismund III, koning van Polen (1587-1632) en Zweden (1592-1599) 9 juli - Johan Ernst van Saksen-Eisenach, Duits edelman 3 augustus - Elisabeth van Holstein-Schauenburg, Duits edelvrouw 12 augustus - Isabella van Spanje, landvoogdes van de Zuidelijke Nederlanden (1621-1633) 1 september - Edward Alleyn, Engels acteur 28 oktober - Dorothea van Reuss-Obergreiz, Duits edelvrouw 3 november - Karel van Bourbon-Soissons, Frans edelman 9 november - Christiaan van Brunswijk-Lüneburg, Duits edelman 10 november - Robert Devereux, Engels hoveling 1 december - Filips van Nassau, Duits legerleider 11 december - Manuel Cardoso, Portugees componist 25 december - Abraham Bloemaert, Nederlands kunstschilder (jaartal onzeker) Rutger Wessel VII van Boetzelaer, Nederlands edelman Serafina van Bragança, Portugees edelvrouw William Cecil, Engels politicus Otto Clant, Nederlands militair Thomas Erskine, Schots staatsman Hendrik V van Gemen, Duits edelman Scato Gockinga, Nederlands politicus Anna Catarina Gonzaga, Italiaans edelvrouw Johann Matthias Kager, Duits kunstschilder Polyxena von Lobkowicz, Boheems edelvrouw Jan III van Rietberg, Duits veldheer François III de Rye, Bourgondisch prelaat Michael Sendivogius, Pools scheikundige Filippo Spinelli, Italiaans kardinaal Jochem Swartenhondt, Nederlands admiraal Caterina Vitale, Grieks apotheker Hendrik Cornelisz. Vroom, Nederlands kunstenaar Joachim Wtewael, Nederlands kunstschilder Zacharias Heyns, Nederlands uitgever (jaartal bij benadering) Claude de la Trémoille, Frans edelman (jaartal bij benadering)
Overleden
3 januari - Filips II van Nassau-Wiesbaden (49), Duits edelman 6 januari - Jan Utenhove (~49), Zuid-Nederlands schrijver 7 januari - Lodewijk van Blois (59), Zuid-Nederlands mysticus 3 februari - Joris Cassander (52), Zuid-Nederlands humanist 23 maart - Wolfgang van Anhalt (73), Duits edelman 26 maart - Antonio de Cabezón (~55), Spaans componist 4 april - Daniele da Volterra (~56), Toscaans kunstschilder en beeldhouwer 25 april - Louise Labé (~41), Frans dichteres 26 april - Diana van Poitiers (66), maitresse van Hendrik II van Frankrijk 8 mei - Alvise Cornaro, Italiaans waterbouwkundige 9 mei - Johan Frederik II van Saksen (66), hertog van Saksen 17 juni - Françoise van Luxemburg-Ligny, Frans edelvrouw 2 juli - Nostradamus (62), Frans astroloog 2 juli - Antoon Wydoit, Zuid-Nederlands abt 10 juli - Unico Ripperda (~63), Noord-Nederlands edelman 17 juli - Bartolomé de las Casas (81), Spaans geestelijke 30 juli - Guillaume Rondelet (58), Frans natuuronderzoeker 4 augustus - Christoffel van Oldenburg (~62), Duits edelman en militair, kroonpretendent van Denemarken 4 september - Jacob van Belle, Zuid-Nederlands edelman 6 september - Süleyman I (71), sultan het Ottomaanse Rijk (1520-1566) 7 september - Nikola Šubić Zrinski (58), Kroatisch edelman 13 september - Sigismund van Brandenburg (27), Duits prelaat 29 september - Christoffel van Oost-Friesland (29), Duits militair 31 oktober - Richard Edwards (~41), Engels componist 17 november - Annibale Caro (59), Italiaans schrijver 4 december - George van Brunswijk-Wolfenbüttel (72), Duits prelaat 14 december - René II van Elbeuf (30), Frans edelman 28 december - Charles Dumoulin (~66), Frans rechtsgeleerde 28 december - Margaretha van Monferrato (56), Italiaans edelvrouw Herman van Bronckhorst-Batenburg (~56), Noord-Nederlands edelman Lucas Fruytiers (~24), Zuid-Nederlands filoloog Francesco Gonzaga (~28), Italiaans kardinaal Lambert Lombard (~60), Zuid-Nederlands kunstschilder Gerard van Vladeracken, Zuid-Nederlands edelman Philips Winterkoning (~24), Noord-Nederlands koopman Silvester, Russisch geestelijke (jaartal bij benadering)
Trivia De beeldenstorm in 1566 is het tiende van de 50 thema's van de Canon van Nederland.