De Fremskrittspartiet (FrP) (Nederlands: Vooruitgangspartij) is een Noorse conservatief-liberale politieke partij. Sinds de verkiezingen van 1997 is de FrP de derde grootste partij van het land. Van 1978 tot 2006 was Carl Ivar Hagen partijleider, daarna volgde Siv Jensen hem op. FORR, G., ‘Carl I. Hagen’, Norsk biografisk leksikon. (http://www.snl.no/.nbl_biografi/Carl_I_Hagen/utdypning) Sinds 2021 is Sylvi Listhaug de partijleider.
Aanvankelijk is de FrP in 1973 ontstaan uit aan anti-belastingsbeweging, maar in de loop van haar geschiedenis is zij ook gaan pleiten voor een inkrimping van de overheidsuitgaven en de bureaucratie en voor een strengere immigratiepolitiek.‘Hva står de politiske partiene for?’, Nasjonal Digital Læringsarena. (https://web.archive.org/web/20160917212113/http://ndla.no/nb/node/11473) Gedurende lange tijd heeft elke andere Noorse partij samenwerking met de FrP in een coalitie geweigerd. Op 16 oktober 2013 trad de Fremskrittspartiet echter toe tot de rechtse coalitie van Erna Solberg en nam zodoende voor de eerste keer in de Noorse parlementaire geschiedenis deel aan een regering.
Geschiedenis thumb|180px|Carl I. Hagen Anti-belastingen wordt anti-immigratie (1973-1990) De voorloper van de Fremskrittspartiet ontstaat op 8 april 1973 in Oslo. In een filmzaal houdt Anders Lange een toespraak. De daar gevormde partij is vernoemd naar laatstgenoemd politicus: de Anders Lange Partij (ALP).‘Ideology and Principles of the Progress Party’, FrP.no. (https://web.archive.org/web/20110716202346/https://www.frp.no/filestore/Introduction_To_The_Progress_Party.pdf. Geraadpleegd: 11 november 2009) De ALP is aanvankelijk een partij die de Noorse belastingen veel te hoog vindt. (7 en 11) Bij de verkiezingen van 1973 valt een dergelijk populistisch thema in de smaak: De ALP haalt meteen 5% van de stemmen en vier zetels in het Storting (het Noorse parlement).BJØRGE, S., ‘Fremskrittspartets historie’, Svelvik FrP, 30 april 2003. (https://web.archive.org/web/20110724184523/http://www.svelvik-frp.no/websider/historie.htm)
In 1974 stapt Hagen uit de ALP om de Reformpartiet (Hervormingspartij) te vormen, die geen lang leven beschoren zal zijn.LØSET, K., ‘FrPs historie’. TV2, 15 juni 2009. (http://www.tv2nyhetene.no/innenriks/politikk/frps-historie-2577871.html. Geraadpleegd: 11 november 2009.). Gearchiveerd op 28 maart 2014. In datzelfde jaar overlijdt Anders Lange. De Reformpartiet smelt opnieuw samen met de ALP en de nieuwe partij heet voortaan de Fremskrittspartiet (FrP). Voor de naam laat men zich inspireren door de Deense Fremskridtspartiet.TVEDT, K., "Fremskrittspartiet – Frp', Store norske leksikon, 29 september 2009. (http://www.snl.no/Fremskrittspartiet/Frp. Geraadpleegd: 11 november 2009.) Bij de stembusgang van 1977 doet de FrP het slecht en behaalt ze geen zetels in het parlement. Een jaar later wordt Hagen gekozen tot partijleider.
Bij de verkiezingen van 1983 komt de FrP komt terug in het parlement in met vier zetels. In die periode zit rechts in het algemeen in de lift in Noorwegen.‘Fremskritt fra dag en’, Dagbladet Magasinet. 5 maart 2001. (https://www.dagbladet.no/nyheter/2001/03/05/245386.html) In hetzelfde jaar nog neemt de FrP voor het eerst een partijideologie aan: voortaan is het een libertaristische partij.MARTINSEN, V., ‘EU og globalisering Fredsbevegelsen Velferdsstatens moralske tåkeslott Liberalismens historie i Norge, del 2’, Tidsskriftet Liberal for individuell frihet, mei 2003. (https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:ThkPhlEM34kJ:stemdlf.no/liberal/liberal.pdf+Anne+Beth+Moslet+frp&hl=no&gl=no&pid=bl&srcid=ADGEESjtsiPtp-JlHXl5ooDEYAHfs26z4V4zC6Co_UjfVNRh8lDbRSl_oYlrHwMmxZLvwkzKauy2YjsmvThw8s6GV-b7cSnDsCbYFMuwE4InPnOpwIRJEYAAyttNGzDP9DqoO-jZnX-9&sig=AHIEtbQps_YdDmVJPf4fb6f1oc57l3gacg. Geraadpleegd: 23 maart 2010.) De verkiezingen van 1985 bezorgen de partij een verlies van twee zetels. Desondanks wordt de partij sterker dan voorheen en zit ze op de wip tussen meerderheid en oppositie. Het volgende jaar al wendt ze haar macht aan en wipt ze de conservatieve minderheidsregering uit het zadel.
De lokale verkiezingen van 1987 verdubbelt de aanhang tot iets meer dan 12%. Met de daaropvolgende verkiezingen (1989) komt daar nog ongeveer een procentpunt bij. De FrP is dan de derde grootste partij van Noorwegen.
Interne problemen en de electorale gevolgen (1990-2003) De parlementsverkiezingen in 1993 halveert het aantal stemmen voor de FrP. Daar zijn interne discussies tussen Hagen en de libertijnse pool niet vreemd aan, net als de onduidelijke partijlijn ten opzichte van een eventueel Noors lidmaatschap van de Europese Unie.‘Siv Jensen’, Store norske leksikon. (http://www.snl.no/.nbl_biografi/Siv_Jensen/utdypning);SIMONSEN, T.E., Høyrepopulismens politiske metamorfose på 1990-tallet. En komparativ studie av tre nordiske partier: Fremskridtspartiet, Dansk Folkeparti og Fremskrittspartiet, CULCOM, 2007, 5.; VESTRE, T., 'EU-debatten - en kjepp i hjulet'. NRK, 17 augustus 2009. (https://www.nrk.no/nyheter/distrikt/more_og_romsdal/valg_2009_more_og_romsdal/1.6733973.) Veel libertijnen verlaten de partij al voor 1993, maar het conflict met hen die gebleven zijn bereikt pas in 1994 zijn hoogtepunt. In een hotel in Telemark stelt Hagen een ultimatum aan vier parlementairen: of ze bekeren zich tot de partijlijn, of ze trekken zich terug. Het laatste scenario voltrekt zich. Een splinterpartij ziet het levenslicht, maar goed doet die het niet.SIMONSEN, T.E., Høyrepopulismens politiske metamorfose på 1990-tallet. En komparativ studie av tre nordiske partier: Fremskridtspartiet, Dansk Folkeparti og Fremskrittspartiet, CULCOM, 2007, 42.;‘Kort om partiets historie’, FrP.no. (https://web.archive.org/web/20110716202750/https://www.frp.no/no/Mot_oss/Historie/Fakta_Kort_om_partiets_historie/. Geraadpleegd: 17 februari 2010.)
Ondertussen krijgt de FrP een meer rechts profiel mee, wat de partij geen windeieren legt.TVEDT, K., "Fremskrittspartiet – Frp", Store norske leksikon, 29 september 2009. (http://www.snl.no/Fremskrittspartiet/Frp. Geraadpleegd: 11 november 2009.) De slechte resultaten lijken achter de rug te liggen wanneer men zich in 1995 opnieuw op het niveau van 1987 bevindt.‘Fremskrittspartiets historie Valgåret 1995’, Frp.no. (https://web.archive.org/web/20101004190543/https://www.frp.no/no/Mot_oss/Historie/) Het thema immigratie heeft zijn werk gedaan en doet het nog steeds. Dat blijkt wanneer in 1997 de FrP 15,3% van de stemmen behaalt en daarmee de tweede grootste partij van Noorwegen wordt.
De verkiezingen van 2001 zouden de beste worden in de partijgeschiedenis, althans volgens peilingen die de FrP 35% geven. Dat het zover niet komt is alweer het gevolg van interne ruzies en problemen. Vicepartijleider Terje Søviknes raakt betrokken in een seksschandaal en diverse lokale afdelingen laten van zich horen.FORR, G., ‘Carl I Hagen’, Norsk biografisk leksikon. (http://www.snl.no/.nbl_biografi/Carl_I_Hagen/utdypning); ‘Fremskrittspartiets historie: Valget 2001 og ny turbulens i partiet’, FrP.no. (https://web.archive.org/web/20091125145458/https://www.frp.no/no/Mot_oss/Historie/. Geraadpleegd: 17 februari 2010.) Het meest nog baart de zogenaamde 'bende van zeven', met als vermoedde leider Vidar Kleppe, Hagen zorgen. Hij slaagt erin ze uit de partij te sluiten, wat dan weer problemen veroorzaakt met hun aanhangers binnen de FrP.VINDING, A., ‘- Jeg har vært kravstor og maktsyk’. VG, 31 oktober 2007. (https://www.vg.no/nyheter/innenriks/norsk-politikk/artikkel.php?artid=177606.);‘Haoko Tveitt melder seg ut av Frp’, BA, 28 februari 2001. (https://www.ba.no/nyheter/politikk/article309716.ece.);TVEDT, K., 'Fremskrittspartiet – Frp', Store norske leksikon, 29 september 2009. (http://www.snl.no/Fremskrittspartiet/Frp. Geraadpleegd: 11 november 2009.) Sommigen onder hen vormen een nieuwe groepering, de Demokratene met Vidar Kleppe als voorzitter. Die partij legt nog meer de nadruk op de immigratieproblematiek.SIMONSEN, J., ‘Mitt forhold til Fremskrittspartiet’, Frie Ytringer, Jan Simonsens blog, 10 september 2009. (https://web.archive.org/web/20090912153817/http://www.frie-ytringer.com/2009/09/10/mitt-forhold-til-fremskrittspartiet/);‘Kleppe suspendert’, VG, 7 maart 2001. (https://www.vg.no/nyheter/innenriks/artikkel.php?artid=2699564.)
Richting centrum (2001-2013) thumb|180px|right|Siv Jensen Na het verdwijnen van de zevenkoppige bende heeft Hagen de handen vrij om de fundamenten te leggen van de brug naar het centrum.TVEDT, K., 'Fremskrittspartiet – Frp', Store norske leksikon, 29 september 2009. (http://www.snl.no/Fremskrittspartiet/Frp. Geraadpleegd: 11 november 2009.) Die moet voor de FrP op termijn leiden tot de regeringsdeelname, die vooralsnog uitblijft. De verkiezingen van 2001 houden de FrP op een status quo ten opzichte van 1997. Bovendien zien geen van de andere partijen een mogelijkheid om met de FrP in zee te gaan.
De lokale verkiezingen van 2003 worden een groot succes, net als de nationale verkiezingen twee jaar later.TVEDT, K., 'Fremskrittspartiet – Frp', Store norske leksikon, 29 september 2009. (http://www.snl.no/Fremskrittspartiet/Frp. Geraadpleegd: 11 november 2009.);‘Fremskrittspartiets historie: Konsolidering og kommunevalg’, FrP.no. (https://web.archive.org/web/20091125145458/https://www.frp.no/no/Mot_oss/Historie/. Geraadpleegd: 17 februari 2010.) De partij blijft de tweede grootste en komt voor het eerst boven de twintig percent uit. Een jaar later, in 2006, treedt Hagen na 27 jaar terug als partijleider. De 36-jarige Siv Jensen wordt zijn opvolgster. Jensen krijgt de taak de samenwerking met andere rechtse, liberale en conservatieve partijen vorm te geven.(53) ‘Har lojale velgere’, Aftenposten, 21 december 2006. (https://web.archive.org/web/20110604005944/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article1577803.ece.);ELLINGSEN, E.B., ‘Ap- og Frp-velgerne mest trofaste’, VG Nett, 7 augustus 2009. (https://www.vg.no/nyheter/innenriks/valg-2009/artikkel.php?artid=556586.)
De parlementsverkiezingen van 2009 lijken voor de FrP een gewonnen zaak (volgens de peilingen 30%), ware het niet dat Høyre ter rechterzijde een verbazend goede campagne voert.‘Partibarometeret’, TV2. (http://www.tv2nyhetene.no/innenriks/politikk/valg09/partibarometeret-2677103.html.) De Arbeiderpartiet wordt er intussen van beticht FrP-thema’s te ‘stelen’.GIBBS, W., ‘Norway Keeps Leftists in Power’, New York Times, 15 september 2009. (http://www.nytimes.com/2009/09/16/world/europe/16norway.html?_r=1. Geraadpleegd 27 augustus 2010.) Als we de peilingen mogen geloven dan verkrijgt de FrP samen met de conservatieven voor het eerst een virtuele meerderheid in april 2010.‘Rent flertall for Høyre og Frp i april’, VG Nett, 3 mei 2010. (https://www.vg.no/nyheter/innenriks/norsk-politikk/artikkel.php?artid=10005031.). Gearchiveerd op 15 juni 2021.