De 400 meter sprinten is een atletiekonderdeel dat de overgang vormt tussen de sprintonderdelen en de middellange afstanden. Het vindt zijn oorsprong in het 19e-eeuwse Engeland, waar op verschillende universiteiten (Harvard, Cambridge e.a.) een ronde van 440 yards werd gelopen. Dit komt overeen met 402,2 meter. Naarmate atletiek ook aan populariteit won op het Europese continent, waar men het metrieke stelsel gebruikte, werd de afstand omgevormd tot 400 m.
400 m sprinten De 400 m is, in tegenstelling tot kortere sprints, niet meer op topsnelheid te lopen, hoewel sommige atleten in het eerste deel niet onder doen voor 100 m-sprinters. Op een outdoorbaan wordt de 400 m over een volle ronde gelopen en op een indoorbaan over twee volle rondes. Over het algemeen wordt de eerste 200 m sneller gelopen dan de laatste 200 m. Het verschil in tijd tussen beide wordt het 'verval' genoemd. De 400 m is de langste individuele afstand waarbij gestart wordt vanuit startblokken.
De afstand bestaat net als ieder onderdeel uit een aantal fasen: Fase 1 De start De start vormt bij een 400 m al een minder belangrijk onderdeel dan bij de 100 m of 200 m. Gemiddeld is het reactievermogen 1,5 tot 2 maal zo hoog als bij een 100 m. Echter, onderling bestaan grote verschillen. Veel jonge deelnemers hebben een groot reactievermogen. Het startblok staat een beetje naar binnen ten opzichte van de baan. Hierdoor kan de sprinter eerst een klein stukje rechtuit sprinten om vervolgens aan de bocht te beginnen.
Fase 2 De eerste bocht Na de start versnelt de sprinter in de bocht. Naarmate de snelheid toeneemt, neemt ook de centrifugale kracht toe, de kracht die de sprinter naar buiten duwt. Om dit te compenseren gaat de sprinter naar binnen hangen. Wanneer men onder de juiste hoek sprint kan men daar zelfs gebruik van maken.
Fase 3 Het eerste rechte stuk Op het eerste rechte stuk is de atleet op de hoogste snelheid gedurende de 400 m. Doorkomsttijden op de 200 m verschillen bij mannelijke topsprinters tussen 20,5 en 21,5 seconden. Bij vrouwelijke topsprinters 22,5 en 23,5 seconden.
Fase 4 Tweede bocht Na 200 m begint de sprinter langzaam snelheid te verliezen en beginnen de spieren melkzuur uit te scheiden als gevolg van de zware inspanning. Dit proces heet verzuring. Het is deels genetisch bepaald of de sprinter veel of weinig snelheid verliest door het verzuren. Afhankelijk van de atleet en omstandigheden begint de merkbare verzuring tussen 200 en 300 meter. Atleten / atletes omschrijven dit alsof ze 'tegen een muur lopen'. Het wordt ook wel 'de beer' genoemd en is vergelijkbaar met de prestatievermindering op de marathon rond de 35 km.
Fase 5 Laatste stuk Nadat de atleet de bocht uitkomt, kan deze niet meer geheel soepel lopen door de opkomende verzuring en is het een mentaal gevecht om de finish te halen. Er wordt gefinisht tussen 43 en 45 seconden bij de mannen en tussen 47,5 en 50 seconden bij de vrouwen.
Top tien aller tijden Mannen wereldwijd Rang Tijd Atleet Land Datum Plaats 1. 43,03 Wayde van Niekerk 14 augustus 2016 Rio de Janeiro 2. 43,18 Michael Johnson 26 augustus 1999 Sevilla 3. 43,29 Butch Reynolds 17 augustus 1988 Zürich 4. 43,40 Quincy Hall 7 augustus 2024 Parijs 5. 43,44 Matthew Hudson-Smith 7 augustus 2024 Parijs 6. 43,45 Jeremy Wariner 31 augustus 2007 Osaka Michael Norman 20 april 2019 Torrance 8. 43,48 Steven Gardiner 4 oktober 2019 Doha 9. 43,50 Quincy Watts 5 augustus 1992 Barcelona 10. 43,53 Collen Kebinatshipi 18 september 2025 Tokio Bijgewerkt: 19 september 2025
Vrouwen wereldwijd Rang Tijd Atleet Land Datum Plaats 1. 47,60 Marita Koch 6 oktober 1985 Canberra 2. 47,78 Sydney McLaughlin-Levrone 18 september 2025 Tokio 3. 47,98 Marileidy Paulino 18 september 2025 Tokio 4. 47,99 Jarmila Kratochvílová 10 augustus 1983 Helsinki 5. 48,14 Salwa Eid Naser 3 oktober 2019 Doha 6. 48,25 Marie-José Pérec 29 juli 1996 Atlanta 7. 48,27 Olga Vladykina-Bryzgina 6 oktober 1985 Canberra 8. 48,36 Shaunae Miller-Uibo 6 augustus 2021 Tokio 9. 48,57 Nickisha Pryce 20 juli 2024 Londen 10. 48,59 Taťána Kocembová 10 augustus 1983 Helsinki
Bijgewerkt: 19 september 2025
Mannen Nederland Rang Tijd Atleet Club Datum Plaats1. 44,48 Liemarvin Bonevacia Rotterdam Atletiek 21 augustus 2021 Bern2.44,71 Jonas Phijffers AV '34 3 augustus 2025 Hengelo3.45,04 Eugene Omalla Rotterdam Atletiek 3 augustus 2025 Hengelo4.45,07 Jochem Dobber AV Suomi 27 juni 2021 Breda5. 45,28 Isaya Klein Ikkink Rotterdam Atletiek 9 september 2024 Bellinzona 6. 45,42 Isayah Boers Rotterdam Atletiek 2 juli 2023 La Chaux-de-Fonds Ramsey Angela PAC 14 februari 2024 Potchefstroom 8. 45,61 Terrence Agard Rotterdam Atletiek 30 juni 2019 La Chaux-de-Fonds Nout Wardenburg AV '34 27 juni 2021 Breda 10. 45,68 Arjen Visserman AAC 27 juni 1986 Hengelo
Bijgewerkt: 17 augustus 2025
Vrouwen Nederland Rang Tijd Atleet Club Datum Plaats 1. 49,44 Femke Bol AV Altis 17 augustus 2022 München 2. 49,58 Lieke Klaver SAV 20 juli 2024 Londen 3. 50,77 Lisanne de Witte AV Trias 11 augustus 2018 Berlijn 4. 50,95 Eveline Saalberg GVAC 14 juli 2024 La Chaux-de-Fonds 5. 51,08 Cathelijn Peeters Prins Hendrik 28 april 2024 Willemstad (Curaçao) 6. 51,12 Madiea Ghafoor Phanos 18 juli 2018 Bellinzona 7. 51,35 Ester Goossens AV '34 6 juni 1998 Malmö 8. 51,62 Myrte van der Schoot GAC Hilversum 3 augustus 2025 Hengelo 9. 51,68 Gretha Tromp AV Hera 28 juli 1991 Eindhoven 10. 51,92 Els Scharn-Vader AVR 27 juni 1986 Hengelo
Bijgewerkt: 17 augustus 2025
Mannen België Rang Tijd Atleet Datum Plaats 1. 44,15 Alexander Doom 10 juni 2024 Rome 2. 44,43 Jonathan Borlée 4 augustus 2012 Londen 3. 44,56 Kevin Borlée 16 juni 2012 Brussel 4. 44,63 Daniel Segers 24 juni 2025 Ostrava 5. 44,85 Jonathan Sacoor 4 september 2026 Brussel 6. 44,94 Dylan Borlée 22 augustus 2025 Brussel 7. 45,02 Cédric Van Branteghem 5 september 2003 Brussel 8. 45,04 Fons Brydenbach 29 juli 1976 Montréal 9. 45,44 Julien Watrin 4 maart 2023 Istanbul 10. 45,45 Florent Mabille 20 juli 2024 Ninove
Bijgewerkt: 4 september 2026
Vrouwen België Rang Tijd Atleet Datum Plaats 1. 49,96 Cynthia Bolingo Mbongo 21 augustus 2023 Boedapest 2. 50,80 Naomi Van den Broeck 21 juni 2024 Madrid 3. 50,86 Imke Vervaet 28 juni 2025 Maribor 4. 51,12 Helena Ponette 9 augustus 2025 Oordegem 5. 51,28 Hanne Claes 14 juli 2024 La Chaux-de-Fonds 6. 51,45 Kim Gevaert 8 mei 2005 Gent 7. 51,49 Camille Laus 1 juli 2018 La Chaux-de-Fonds 8. 52,00 Rosine Wallez 25 juli 1980 Moskou 9. 52,15 Sandra Stals 18 juli 1999 Brussel 10. 52,18 Anne Michel 23 juli 1979 Moskou Bijgewerkt: 17 augustus 2025
Continentale records (outdoor) ContinentGeslachtPrestatieAtleetLandDatumPlaatsAfrikaM43,03 (WR)Wayde van Niekerk14 augustus 2016Rio de JaneiroV49,10Falilat Ogunkoya29 juli 1996AtlantaNoord- enMidden-AmerikaM43,18Michael Johnson26 augustus 1999SevillaV47,78Sydney McLaughlin-Levrone18 september 2025TokioZuid-AmerikaM43,93Anthony Zambrano2 augustus 2021TokioV49,64Ximena Restrepo5 augustus 1992BarcelonaAziëM43,93Youssef Ahmed Masrahi23 augustus 2015PekingV48,14Salwa Eid Naser3 oktober 2019DohaEuropaM43,44Matthew Hudson-Smith7 augustus 2024Saint-DenisV47,60 (WR)Marita Koch6 oktober 1985CanberraOceaniëM44,38Darren Clark26 september 1988SeoulV48,63Cathy Freeman29 juli 1996Atlanta Bijgewerkt: 1 augustus 2026
Wereldrecordontwikkeling y = Record over 440 yards (402,34 meter)
Mannen + Tijd (s) Naam Nationaliteit Datum Plaats Handgeklokte tijden47 4/5 y Maxey Long 29.09.1900 New York48,2 Charles Reidpath 13.07.1912 Stockholm47 2/5 y Ted Meredith 27.05.1916 Cambridge47,6 Eric Liddell 11.07.1924 Colombes47,0 Emerson Spencer 12.05.1928 Palo Alto46,4 Ben Eastman 26.03.1932 Palo Alto46,2 (46,28) Bill Carr 05.08.1932 Los Angeles46,1 Archibald Williams 19.06.1936 Chicago46,0 Rudolf Harbig 12.08.1939 Frankfurt am Main46,0 Grover Klemmer 06.06.1941 Philadelphia45,9 (46,00) Herb McKenley 02.07.1948 Milwaukee45,8 George Rhoden 22.08.1950 Eskilstuna45,4 (45,68) Lou Jones 18.03.1955 Mexico-Stad45,2 Lou Jones 30.06.1956 Los Angeles44,9 (45,07) Otis Davis 06.09.1960 Rome44,9 (45,08) Carl Kaufmann 06.09.1960 RomeIn 1960 was de elektronische tijdmeting nog officieus. Daarom liepen beide lopers een nieuw wereldrecord.44,9 Mike Larrabee 12.09.1964 Los Angeles44,5 Tommie Smith 20.05.1967 San José44,1 (44,19) Larry James 14.09.1968 Echo Summit Elektronisch geklokte tijden43,86 Lee Evans 18.10.1968 Mexico-Stad43,29 Butch Reynolds 17.08.1988 Zürich43,18 Michael Johnson 26.08.1999 Sevilla43,03 Wayde van Niekerk 14.08.2016 Rio de Janeiro
Vrouwen Tijd (s) Naam Nationaliteit Datum Plaats Hand geklokte tijd 57,0 y Marlene Matthews 06.01.1957 Sydney 57,0 y Marise Chamberlain 16.02.1957 Christchurch 56,3 y Nancy Boyle 24.02.1957 Sydney 55,2 Polina Lasarewa 10.05.1957 Moskou 54,0 Maria Itkina 08.06.1957 Minsk 53,6 Maria Itkina 06.07.1957 Moskou 53,4 Maria Itkina 12.09.1959 Krasnodar 53,4 Maria Itkina 14.09.1962 Belgrado 51,9 Shin Kim Dan 23.10.1962 Pyongyang 51,7 (51,77) Nicole Duclos 18.09.1969 Athene 51,7 (51,79) Colette Besson 18.09.1969 Athene 51,0 (51,02) Marilyn Neufville 25.07.1970 Edinburgh 51,0 (51,08) Monika Zehrt 04.07.1972 Colombes 49,9 Irena Szewińska 22.06.1974 Rome Elektronisch geklokte tijden 50,14 Riitta Salin 04.09.1974 Rome 49,77 Christina Brehmer 09.05.1976 Dresden 49,75 Irena Szewińska 22.06.1976 Bydgoszcz 49,29 Irena Szewińska 29.07.1976 Montréal 49,19 Marita Koch 02.07.1978 Leipzig 49,03 Marita Koch 19.08.1978 Potsdam 48,94 Marita Koch 31.08.1978 Praag 48,89 Marita Koch 29.07.1979 Potsdam 48,60 Marita Koch 04.08.1979 Turijn 48,16 Marita Koch 08.09.1982 Athene 47,99 Jarmila Kratochvílová 10.08.1983 Helsinki 47,60 Marita Koch 06.10.1985 Canberra
Bekende atleten Mannen Roger Black Jonathan Borlée Kevin Borlée Leslie Djhone Lee Evans Alberto Juantorena Michael Johnson Eric Liddell LaShawn Merritt Wayde van Niekerk Michael Norman Marc Raquil Jeremy Wariner Archie Williams Jonathan Sacoor
Vrouwen Femke Bol Cathy Freeman Ana Guevara Marita Koch Shaunae Miller-Uibo Marie-José Pérec Vanja Stambolova Irena Szewińska Tatjana Vesjkoerova
Categorie:Hardlopen