Palaiseau is een gemeente in het Franse departement Essonne (regio Île-de-France), 18 km ten zuidwesten van Parijs. De stad is de hoofdplaats (onderprefectuur) van het arrondissement Palaiseau.
Geschiedenis Op het plateau van Saclay zijn resten van een Gallisch dorp gevonden. De naam van de gemeente is afgeleid van het Latijnse palatiolum ("klein paleis"), omdat hier een koninklijk paleis van de Merovingen zou hebben gestaan. In de middeleeuwen was het grondgebied van de huidige gemeente verdeeld over verschillende heerlijkheden. Pas in de vroegmoderne tijd was er sprake van een heerlijkheid en later markizaat Palaiseau. Palaiseau ontwikkelde zich als een straatdorp langs de baan tussen Parijs en Chartres. De plaats lag op een halve dag reizen per koets vanuit Parijs.
In 1860 kreeg Palaiseau een spoorwegstation. Door de nabijheid van Parijs vestigden zich hier rijke burgers uit de hoofdstad en ook schrijvers als George Sand, Alexandre Dumas fils en Charles Péguy verbleven hier. Na de Franse nederlaag in de Frans-Duitse Oorlog werd een gordel van forten gebouwd rond Parijs. In de gemeente kwamen het Fort van Palaiseau en twee batterijen (Batterie de l'Yvette en Batterie de la Pointe). Vanaf de jaren 1950 begon de verstedelijking van Palaiseau.
Geografie De oppervlakte van Palaiseau bedroeg op ; de bevolkingsdichtheid was toen inwoners per km².
Het noorden van de gemeente ligt op het plateau van Saclay, waar in het verleden graan werd geteeld. In de 17e eeuw werden op dit plateau kanalen (rigoles) gegraven om de tuinen van Versailles van water te voorzien. In het zuiden ligt de vallei van Chevreuse waar de Yvette door stroomt. Guide des merveilles naturelles de la France, Autoguid, 1973, p. 180 Daartussen liggen heuvels waar in het verleden wijndruiven en groenten werden geteeld.
De onderstaande kaart toont de ligging van Palaiseau met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.
miniatuur|left|350px
Demografie Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Onderwijs In de gemeente zijn verschillende Grandes Écoles en onderzoekinstututen van de Universiteit Parijs-Saclay gevestigd: École Polytechnique, sinds 1976 Institut d'optique Graduate School, sinds 2006 École nationale supérieure de techniques avancées Paris (ENSTA Paris), sinds 2012 École nationale de la statistique et de l'administration économique (ENSAE), sinds 2017 Télécom Paris, sinds 2019 AgroParisTech sinds 2022
Onderzoek Office national d'études et de recherches aérospatiales
Bezienswaardigheden miniatuur|Kerk Saint-Martin Kerk Saint-Martin (12e eeuw) Musée du Hurepoix, streekmuseum geopend in 1991
Verkeer en vervoer In de gemeente liggen de stations Palaisseau en Palaiseau - Villebon. Ze maken deel uit van het RER-netwerk.
De autosnelwegen A10 en A126 lopen door de gemeente.
Geboren in Palaiseau Françoise Chandernagor (1945), schrijfster Sébastien Vigier (1997), baanwielrenner
Varia In de roman Elementaire deeltjes (1998) van Michel Houellebecq werkt een van de twee hoofdpersonen, de moleculair bioloog Michel Djerzinski, bij het Instituut voor Moleculaire Biologie (onderdeel van het CNRS) in Palaiseau. Zijn wetenschappelijk pionierswerk op het gebied van gentechnologie leidt in 2029, twintig jaar na zijn dood, tot de creatie van een nieuwe, verbeterde mensensoort. Die gebeurtenis vindt ter ere van Djerzinski plaats in Palaiseau. (1998/1999): Elementaire deeltjes, vertaald uit het Frans door Martin de Haan, 13e druk (2003), p. 337. De Arbeiderspers, Amsterdam / Antwerpen. .
Externe links Informatie over Palaiseau