Virginie Bailly (Ukkel, 23 januari 1976) is een Belgische kunstenares. Zij combineert schilderkunst, tekenkunst, videokunst en installatiekunst. In 2007 was ze een van de genomineerden van de omstreden editie van de Prijs van de Jonge Belgische Schilderkunst en in 2015 van de STRABAG Artaward International. Zij woont en werkt in Anderlecht.
Opleiding Virginie Bailly is de dochter van twee kunstminnende tuinarchitecten uit Anderlecht. Op haar 12e ging Bailly naar het voorbeeld van haar moeder avondschool schilderen volgen. Ze deed haar middelbare studies in de Sint-Lukas Kunsthumaniora Brussel en studeerde daarna "Vrije Kunsten" aan de Sint-Lukas Hogeschool Brussel. Ze kreeg er les kreeg van Philippe Van Snick die haar technisch op de juiste weg zette en Fik Van Gestel met wie ze lange gesprekken over kunst voerde. In 1998 volgde ze een opleiding van een jaar in de Ecole Supérieure des Beaux-Arts Montpellier. Ze studeerde in 1999 af aan de Sint Lucas Hogeschool met een scriptie “Het Landschap” rond de bevindingen van de filosofen Gilles Deleuze en Felix Guattari die aan het begrip ritornello uit de muziek een filosofische betekenis gaven.
In 2000 werd ze opgemerkt als deelnemer aan het beeldend kunstfestival Ithaka, weliswaar met foto's die op schilderijen leken omdat ze op dat ogenblik nog geen atelier had. Hoewel het niet haar eerste tentoonstelling was betekende het voor Bailly de start van haar professionele carrière.
Van 2001 tot 2003 volgde Bailly een postgraduaat in het Hoger Instituut voor Schone Kunsten in Antwerpen, waar ze les kreeg van gastdocent Nedko Solakov, een Bulgaarse kunstenaar, die haar inleidde in de multidisciplinaire benadering van de schilderkunst.
Na haar academische opleiding was ze te gast als artist in residence in onder andere de werkplaats voor beeldende kunstenaars FLACc in Genk (2003), in Vis-à-Vis Artlab in Xiamen (2006), in het Chinese European Art Center in Xiamen (2008), in Isola Comacina in Italië (2012), het Oostenrijkse STRABAG Kunstforum Vienna (2015) en het Franse Château de Suronde in Rochefort-sur-Loire (2025).
Schilderkunst Stijl Het oeuvre van Bailly is gekend door een multidisciplinaire aanpak, waarin schilderkunst, videokunst, tekenkunst en installatiekunst door elkaar vloeien.
Haar vertrekbasis is iets wat haar persoonlijk raakt, meestal aan de hand van een foto, een schets of een video. Dat kan een landschap of een situatie zijn, maar ook mediabeelden van bijvoorbeeld verwoestingen of aanslagen zijn voor haar een belangrijke inspiratiebron. De titel of ondertitel geeft een aanwijzing; Bailly is tweetalig opgevoed, zij kiest de taal in functie van het woord dat het best beantwoordt aan haar expressie.
Kenmerkend in haar schilderkunst en tekeningen is de totale deconstructie of versplintering van het beeld om daarna met die losse elementen haar ervaringen naar een kunstwerk te vertalen. Die complexiteit en onoverzichtelijkheid van haar waarnemingen geeft ze procesmatig weer met vaste componenten, kleur en beweging naast witte onbeschilderde gedeeltes. Ze gebruikt de meest diverse middelen om tot haar doel te komen met een overvloed van vegen, lijnen, afdrukken, spatten, krabbels, figuratieve elementen zoals suggestie van een menselijke figuur, geometrische figuren en mixed media-technieken met knip- en plakwerk of kleine voorwerpen. Die chaos probeert ze van binnenuit met elkaar te verbinden en vorm te geven om tot een nieuwe constructie te komen. Haar werk situeert zich in de transitiefase van deconstructie naar nieuwe constructie, op het moment dat nog meerdere opties mogelijk zijn, het moment van verbijstering zoals ze het zelf noemt.
Haar werken bestaan uit meerdere transparante lagen die met wisselende actie en passiviteit vorm hebben gekregen. Figuratie en abstract lopen in elkaar over. In sommige werken zijn verwijzingen naar oude meesters van de schilderkunst zichtbaar. In 2017 schilderde ze een eigen interpretatie van ‘De Kruisafneming’ van Rubens.
In 2025 versierde ze de apsis van een kapel in Reichenau waarvoor ze ook glasramen ontwierp.
China Tijdens haar kunstresidentie in China in 2006 en 2008 raakte ze onder de indruk van de literatuur van François Cheng over de Chinese schilderkunst in het bijzonder het concept van de volheid versus leegte, waarin hij beschrijft hoe de geringste artistieke daad, zelfs het plaatsen van een eenvoudig punt, een expressieve kracht veroorzaakt die van het witte doek of blad op zich al een kunstwerk maakt.
Op basis van haar ervaringen in China maakte ze verschillende reeksen schilderijen die ze in 2009 tentoonstelde op de Biënnale van de schilderkunst in het Museum van Deinze en de Leiestreek en in de galerie Transit in Mechelen. Ze toonde er onder meer een aantal schilderijen die ze in 2008 had gemaakt met de titel "Health & Care revisited" waarin onder ze de fitnesstoestellen in parken en straten van China werden weergegeven. In de galerieruimte van Transit maakte ze een witte kubus waar haar werken geëxposeerd waren, gevolgd door een tunnel in de tuin van de galerie waar de bezoeker uitzicht kreeg op een bakstenen muur.
Tentoonstellingen Haar werk was aanwezig op talrijke tentoonstellingen in België en het buitenland, zoals het Roger Raveelmuseum in Machtelen, Be-Part in Waregem, het Museum van Deinze en de Leiestreek, het Museum van Elsene; het STRABAG Kunstforum in Wenen, het Chinese European Art Center in Xiamen, W139 in Amsterdam, BOZAR in Brussel; The Agency in Londen en de Espace VKS in Toulouse. Zij exposeerde 7 maal solo in de galerie Transit in Mechelen. In 2018 kocht het Museum van Elsene drie van haar werken met de bomaanslag van 2016 in de metro van Maalbeek als thema. Haar schilderijententoonstellingen worden dikwijls gecombineerd met tekeningen, installaties en videowerk, zoals in Odelay in Hasselt in 2016 en A Moment of Collapse bij Netwerk Aalst in 2015.
Installatiekunst Bailly maakt dikwijls in situ constructies als ruimtelijke kunst in de gebouwen waarin ze tentoonstelt. Daarnaast maakt ze ook vrijstaande constructies zoals een permanente constructie voor een kinderdagverblijf in Diegem in 2020. Voor een tentoonstelling in De Garage in Mechelen in 2015 maakte ze aan de buitenkant van de galerie een kijkdoos in de vorm van een trap met als titel Le Mont Analogue. In 2005 had ze met Point de vue II al eerder een vrijstaande kijkdoos in de vorm van een trapvormige constructie gemaakt in Tongeren. Voor haar constructies werkt ze dikwijls samen met architecten.
Point de Vue In 2003 verbleef ze als artist in residence in het FLACC in Genk om er te werken rond haar project Point de Vue. Op de terril van Winterslag installeerde ze op de top een grote blikken kijkdoos, van waaruit de bezoekers het landschap konden waarnemen in verschillende kadreringen die zo waren opgebouwd dat er geen technische installaties in beeld kwamen. Dit was de introductie van installaties in haar beeldende kunst.
Looking at the first terrace In 2006 vervaardigde ze op het domein van het voormalig Militair Hospitaal van Oostende een installatie “Looking at the First Terrace”. Het was een bouwwerk in de vorm van een rechthoekige liggende kegel geïnspireerd op een op een hoge schoorsteen op het terrein en gebaseerd op tekeningen die Sandro Botticelle maakte van La Divina Commedia. Dit bouwwerk werd ingericht als kijkdoos, gericht op een hoop bakstenen tegenover een leegstand militair gebouw. Afhankelijk van het zonlicht ontstonden verschillende filters in de waarneming. Van die waarnemingen maakte ze schilderijen die tentoongesteld werden onder de titel “Troubler les lointains”. Ze schilderde ze allemaal met dezelfde borstel als verwijzing naar de identieke bakstenen waar haar constructie uitzicht op bood. Deze reeks schilderde ze in de periode 2006 en 2007. Rond 2015 maakte ze een nieuwe versie van deze schilderijen die aangepast waren aan de toegenomen graad van complexiteit van haar schilderkunst.
Blown Nog in 2006 kwam Bailly in het nieuws met een controversieel 35 meter hoog kunstwerk “Blown” op de rotonde van het Bevrijdingsplein in Halle, dat in de volksmond “De Paal” wordt genoemd. Deze constructie, die ze samen met Roland Piffet en Rolf Vansteenwegen ontwierp, was aan de bovenkant lichtgevend en was gemaakt in polyester en glasvezel. De Blown, zoals het kunstwerk genoemd werd, verwees naar de VRT-mast in Sint-Pieters-Leeuw en de toren van de basiliek van Halle en beweegt met de wind mee als het waait.
Dérives Samen met de Franse kunstenaar Dominique Leroy maakte ze in 2010 de installatie "Dérives", een kijkdoos in de vorm van een 17 meter lange tunnel in OSB-hout op een steigerconstructie aan de Loire in Nantes. Aan het einde van de tunnel zag de toeschouwer door een klein kijkgat de overkant van de rivier, maar enkel de onderkant van de stad en de betonnen pijlers van de oevers en de kade. Enkel de getijden zorgden voor een verandering in het beeld. De tunnel was tevens een geluidslandschap, de trillingen van het water werden waargenomen als het geluid van een ademende walvis.
Videokunst In 2006 was ze voor het eerst artist in residence in China, waar ze zich in de Chinese schilderkunst verdiepte en de artistieke video’s “Lumières Impériales “maakte waarin ze het mooie, het overweldigende en het schrijnende van de Chinese samenleving samenvatte.
In 2008 volgde een tweede residentie waar ze samen met Floris Dehantschutter video’s maakte rond verwarrende Chinese toestanden, zoals een luidspreker op het Tiananmenplein die steeds dezelfde boodschap verkondigde of de obsessie voor poetsen die ze uitdrukte aan de hand van dweilen en de muurtjes die door de overheid werden gebouwd om bepaalde zaken te verdoezelen, maar die net een omgekeerd effect hadden.
Prijzen 2015 Anerkennung STRABAG Artaward International, Strabag Kunstforum Vienna, Wenen, Oostenrijk 2007 Genomineerde Prijs Jonge Belgische Schilderkunst, Paleis voor Schone Kunsten 1999 Talens Prijs voor Schilderkunst, Sint-Lucas Brussel
Publieke collecties Nationale Bank van België Ministerie van Buitenlandse Zaken België Museum van Elsene Nationale Bank van België Belfius Collectie Kapelle am Knappenhof, Reichenau
Tentoonstellingen (selectie) 1997 Salon des Jeunes Artistes Crédit Communal, Passage 44, Brussel (groep) 1999 Regard 7 Zicht, Galerie l’Usine, Brussel (groep) 2000 Gaverprijs 2000, Cultureel Centrum, Waregem (groep) 2000 vwa püblik, Ithaka 2000, Leuven (groep) 2000 Rizoom, samen met Côté KaNal, Brussel (duo) 2000 Patrick Allo, Virginie Bailly, Ilse Vanderbeken, Wesley Meuris; gallery l’Usine, Brussel (groep) 2002 l’Art à l’hôpital, Mairie du douzième, Parijs, Communidad de Madrid, Stadhuis Brussel (groep) 2002 Deborah Bailly, Virginie Bailly & Wesley Meuris, Kunstencentrum STUK, Leuven. curator: Steven Vandervelden (groep) 2002 A l’écoute de Bruxelles, Espace VKS, Toulouse (groep) 2003 Pink Perfection, CC Dendermonde, Dendermonde. curator: Edith Doove (groep) 2003 Het geheugen van het landschap, FLACc, Genk. curator: Lief Brijs (groep) 2002 Galerie C. De Vos, Aalst (solo) 2004 St-Lukas gallery, Brussel (solo) 2004 The sublime was yesterday, Tijdelijke Kunstzone, Gent, curator: Guy Bovyn (groep) 2005 Naked Cities, The Agency, London (UK) (groep) 2005 Biënnale Brasschaat 2005, Brasschaat (groep) 2006 Wat Is / Wat Zou Kunnen, W139, Amsterdam. curator: Kristof Van Gestel (groep) 2006 Freestate, Militair hospitaal, Bredene. curator: Hendrik Tratsaert en Lieven Van Den Abeele (groep) 2006 Kunstcamping, s-’Hertogenbosch. curator: Peter Weidenbaum (groep) 2006 Leeftijdgenoten, Roger Raveel Museum, Machelen-Zulte. curator: Piet Coessens (groep) 2007 Troubler les Lointains, Transit, Mechelen (solo) 2007 Virginie Bailly, Nicolas Guiot, Kristin Posehn, Isabelle Hayeur en Eric Raymond, Netwerk, Aalst (groep) 2007 Prijs Jonge Belgische Schilderkunst, Paleis voor Schone Kunsten, Brussel (groep)