Kaapverdië (Portugees: Cabo Verde; IPA: [ˈkabu ˈveɾdɨ]) of de Kaapverdische Eilanden, officieel de Republiek Kaapverdië (República de Cabo Verde), is een land bestaande uit een eilandengroep van tien eilanden van vulkanische oorsprong voor de westkust van Afrika in de Atlantische Oceaan.
Naam De archipel heette Ilhas de Cabo Verde (Eilanden van de Groene Kaap) en is zo genoemd vanwege de ligging van de eilanden ten opzichte van de Kaap Verde (Groene Kaap), het westelijkste punt van het Afrikaanse vasteland in Senegal. De Nederlandse naam is daarvan een gedeeltelijke vertaling.
De regering van Kaapverdië heeft de Verenigde Naties verzocht het land in alle talen te benoemen met de Portugese benaming Cabo Verde. Deze benaming is in veel talen, waaronder het Nederlands, echter niet ingeburgerd.
Geschiedenis
Kaapverdië was onbewoond toen in 1460 de Portugezen Diego Gomes en Antonio Nolas de eilanden bereikten en ze deel van het Portugese rijk maakten. De Portugezen vestigden zich in 1462 in Santiago en in 1587 werd de eilandengroep een Portugese kolonie. De eilanden vormden onder andere een belangrijke locatie voor de slavenhandel. De bevolking van Kaapverdië is dan ook ontstaan uit een mix van Portugese kolonisten en Afrikaanse slaven.
Schepen op weg vanuit Europa naar alle windstreken die hier afmeerden, sloegen water, gevogelte en fruit in. In ruil gaven de zeevaarders aan de Kaapverdiërs meestal rookartikelen zoals pijpen, tabak maar ook kleding. Dit blijkt uit de reisverhalen van de Zuid-Nederlandse reiziger Jan Frans Michel. Zijn kronieken zijn een belangrijke bron in verband met de geschiedenis van dit land. Hij was in 1752 op doorvaart naar China en verbleef 11 dagen in Kaapverdië. Ook de Britse piraat Woodes Rogers berichtte uitgebreid over de staat van het land in het begin van de 18e eeuw.
Op 5 juli 1975 werd Kaapverdië uiteindelijk onafhankelijk van Portugal; de socialist Aristides Pereira werd de eerste president. Hij werd nog tweemaal herkozen voordat het land in 1990 een meerpartijenstelsel kreeg. Pereira werd opgevolgd door de democraat António Mascarenhas Monteiro, die op zijn beurt in 2001 werd opgevolgd door Pedro Pires. Tussen 2011 en 2021 werd het presidentschap bekleed door Jorge Carlos Fonseca. De huidige president is José Maria Neves.
Geografie Kaapverdië is onderverdeeld in twee regiões geográficas (geografische regio's). In het noorden de bovenwindse eilanden Barlavento en in het zuiden de benedenwindse eilanden Sotavento. BarlaventoSotavento Boa Vista Branco Razo Sal Santa Luzia Santo Antão São Nicolau São Vicente Brava Fogo Maio Santiago Klimaat De Kaapverdische eilanden kennen een tropisch klimaat, dat volgens het klimaatclassificatie van Köppen varieert tussen Af (tropisch regenwoudklimaat), Aw (tropisch savanneklimaat) en BWh (woestijnklimaat). Het klimaat is milder dan het Afrikaanse vasteland op dezelfde breedte, doordat de omringende Atlantische Oceaan het gehele jaar de temperatuur matigt. De gemiddelde temperatuur bedraagt 26 °C in de winter en 30 °C in de zomer. climatestotravel.com/climate. Gearchiveerd op 3 juni 2023.
De variaties in klimaat zijn een gevolg van de orografische kenmerken van de specifieke eilanden. Voor Kaapverdië geldt: hoe platter het eiland, hoe woestijnachtiger (zoals Sal, Boa Vista en Maio) en hoe meer bergen, hoe tropischer. De eilanden met bergen (Santo Antão, São Nicolau, Santiago, Fogo en Brava) creëren hun eigen microklimaat waarbij de wolken en nevels tegen de hellingen condenseren en zo vegetatie van water voorzien. Hierdoor ontstaan groene hellingen en valleien van weelderige tropische en loofbossen.National Oceanic and Atmospheric Administration. Gearchiveerd op 9 juni 2023.
Er valt weinig regen (6 tot 19 dagen per jaar). Tussen augustus en oktober is het regenseizoen, waarbij het meeste in september valt. metoffice.gov.uk De regen valt onregelmatig, maar als hij valt, is het vaak in korte hevige buien. Op de eilanden Sal, Boa Vista en Maio valt niet meer dan 130 millimeter regen per jaar en die worden om die reden dan ook geclassificeerd als woestijn. Op de eilanden met hoge bergen als Santo Antão, São Nicolau, Santiago en Fogo valt op de noordoostelijke flanken van de bergen tot wel 1000 mm regen per jaar, terwijl de zuidoostelijke flanken kurkdroog zijn. Dit zorgt voor tropische vegetatie en watervalletjes aan de ene kant van de bergen en een maanlandschap aan de andere. capeverdeweb.com/weather.asp
Kaapverdië is onder de invloed van de Noordoostpassaat. Dit betekent dat de wind bijna altijd uit het noordoosten komt. De Noordoostpassaat is het sterkst vanaf oktober tot en met februari en blaast dan gemiddeld met windkracht 5 beaufort (20 knopen). Vanaf juni tot en met september is de rustige periode. Dan is het of windstil of blaast de passaat met hooguit windkracht 3 tot 4. windfinder.com. Gearchiveerd op 14 januari 2023. Vanwege de constante wind in de periode van oktober tot en met februari en de aangename temperaturen, zijn de Kaapverdische eilanden in trek bij wind- en kitesurfers. independent.co.uk
Op 11 augustus 2025 werden de noordwestelijke eilanden São Vicente en Santo Antão getroffen door de tropische storm Erin. Door hevige regenval ontstonden overstromingen die aan negen mensen het leven kostten. Tropische stormen zijn uitzonderlijk voor de eilandengroep, maar komen voor.
Overig hoofdstad: Praia lengte van de kustlijn: 965 km hoogste punt: Pico do Fogo, 2829 m. Landbouw: voornamelijk suikerriet (Santo Antão) voor de productie van grogue (grogue de Santo Antão, een soort rum), ook cassave, yam, bananen, papaja, mango, ervilia (soort bonen).
Bevolking Demografische kenmerken De meerderheid van de bevolking is creools (gemengd Afrikaanse en Europese afkomst). Een genetische studie heeft uitgewezen dat de afkomst van de bevolking in Kaapverdië in de mannelijke lijn overwegend Europees is en in de vrouwelijke lijn West-Afrikaans.
De bevolking neemt sinds 1950 toe: Portal do Instituto Nacional de Estatística 1900 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010 2018 143.929 181.740 149.984 199.902 270.999 295.703 341.491 434.625 491.875 568.373
Vandaag de dag wonen meer Kaapverdianen in het buitenland dan in Kaapverdië zelf. Er zijn Kaapverdische gemeenschappen in: (265.000 Kaapverdianen)DeParle, Jason, "In a World on the Move, a Tiny Land Strains to Cope". The New York Times, 24-06-2007., vooral aan de kust van New England, van de stad Providence tot de stad New Bedford. (circa 232.000), als volgt verdeeld: (150.000), in de steden Lissabon, Setúbal, Porto en Faro (31.234), Population; sex, age, origin and generation – Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waarvan 21.494 geboren buiten Nederland en 9.740 geboren binnen Nederland. De meeste Kaapverdianen in Nederland wonen in Rotterdam, deelgemeente Delfshaven. (25.000), waarvan velen in Fameck (12.500) (10.000), (7.000) (3.000 ?) (45.000), (25.000), (25.000), (8.000), Scandinavië (7.000) De meeste Kaapverdianen in België wonen in Antwerpen.
Een groot aantal Kaapverdianen en mensen van Kaapverdische afkomst die emigreerden vóór 1975 zijn niet opgenomen in deze statistieken, omdat Kaapverdianen vóór 1975 (de onafhankelijkheid van Kaapverdië) over Portugese paspoorten beschikten.
Talen Het Portugees is de officiële taal op Kaapverdië. Daarnaast wordt Kaapverdisch-Creools (Crioulo) gesproken, een mengtaal van Portugees en Afrikaanse talen. Het Creools verschilt per eiland. Er is literatuur in het Crioulo, vooral in het Santiago-Creools en het São Vicente-Creools. Crioulo verkreeg prestige sinds de onafhankelijkheid van Kaapverdië (1975). De onderlinge verschillen tussen het Crioulo van de verschillende eilanden vormen echter een belangrijke belemmering voor de standaardisering van de taal. Er zijn wel pogingen ondernomen om via ALUPEC (Alfabeto Unificado para a Escrita do Caboverdiano) de taal te standaardiseren.
Religie De meeste Kaapverdianen zijn rooms-katholiek (93%). Er wonen ook protestanten (7%), meestal behorend tot de Kerk van de Nazarener, CIA Factbook zevendedagsadventisten of mormonen.
Bestuur en instellingen Landelijk staatshoofd: president José Maria Neves, sinds 9 november 2021 regeringsleider: premier José Ulisses Correia e Silva, sinds 22 april 2016 parlement: Nationale Assemblee, vijfjarige termijn
Gemeentelijk Kaapverdië is onderverdeeld in 22 gemeentes (in het Portugees: concelhos).
Met de wet nr. 77/VII/2010 beschikt Kaapverdië sinds 2010 over 24 plaatsen die de titel stad (Cidade) mogen gebruiken. Dit is de hoofdplaats van elke gemeente (dit zijn er 22). Daarnaast de plaatsen Ribeira Grande op het eiland Santo Antão en Santa Maria op het eiland Sal. De overige plaats is Vila.
Rechtspraak Supremo Tribunal de Justiça (STJ) is het hoogste gerechtshof en zetelt in de hoofdstad Praia.
Buitenlandse betrekkingen en defensie Kaapverdië neemt deel aan vele internationale organisaties: Gegevens ontleend aan het CIA Factbook ACP Afrikaanse Ontwikkelingsbank (AfDB) AOSIS Afrikaanse Unie (AU) CD Gemeenschap van Portugeessprekende Landen (CPLP) Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS) Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) G77 IAEA International Bank for Reconstruction and Development (IBRD), onderdeel van de Wereldbank Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) Rode Kruis (ICRM) IDA Internationaal Fonds voor Landbouwontwikkeling (IFAD) IFC IFRCS Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) Internationaal Monetair Fonds (IMF) Internationale Maritieme Organisatie ((IMO)) Interpol Internationaal Olympisch Comité (IOC) Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), IPU ITSO Internationale Telecommunicatie-unie (ITU) ITUC (ngo's) MIGA NAM OIF OPCW Verenigde Naties (UN) UNCTAD UNESCO United Nations Industrial Development Organization (UNIDO) Latijnse Unie (Union Latina) UNWTO Wereldpostunie (UPU) Werelddouaneorganisatie (WCO) Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO) WMO Wereldhandelsorganisatie (WTO) Fédération Internationale de Football Association (FIFA)
Economie
De Kaapverdische escudo is de munteenheid van Kaapverdië. De Kaapverdische escudo is aan de euro gekoppeld (1 euro = 110,265 escudo).
Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Kaapverdië 20,6% van de bevolking van minder dan USD 1,25 per dag.UNDP: Human development indices - Table 3: Human and income poverty (Population living below $1.25 a day (2000-2007)). Gearchiveerd op 3 juni 2022. Het CIA World Factbook schatte dat in 2000 30% van de bevolking onder de armoedegrens leefde. Kijkt men echter naar het bruto nationaal inkomen (bni) per hoofd van de bevolking, dan zien we een gunstiger beeld. Met een bni van 3700 dollar per hoofd, komt Kaapverdië uit op een 161e plek van 230 landen. Op 1 juli 2025 herclassificeerde de Wereldbank Kaapverdië van lager-middeninkomensland naar hoger-middeninkomensland, mede dankzij aanhoudende economische groei en een sterke toename van het toerisme.
De werkloosheid onder de beroepsbevolking bedraagt circa 25%; evenveel heeft te weinig werk. Door de grote droogte gingen vele oogsten verloren. Met voedselimport verbruikt men waardevolle valuta. Om buitenlands geld te verkrijgen is Kaapverdië afhankelijk van de emigranten die overzee leven en van ontwikkelingshulp. Hiermee worden grote werkgelegenheidsprogramma's gefinancierd: herbebossing, het maken van terrassen van de voor de landbouw bestemde berghellingen en wegenbouw.