Ivoorkust, officieel de Republiek Côte d'Ivoire, is een land in West-Afrika dat grenst aan Liberia, Guinee, Mali, Burkina Faso, Ghana en de Golf van Guinee. De regering van Ivoorkust heeft de internationale gemeenschap verzocht het land te benoemen met de Franstalige benaming Côte d'Ivoire. Deze benaming is in veel talen, waaronder het Nederlands, echter niet ingeburgerd. Het aantal inwoners van de Ivoorkust is tussen 2020 en 2024 toegenomen van 27.481.086 naar 31.500.000 inwoners. De Ivoorkust is nu het op drie na meest dichtbevolkte land in West-Afrika. Population Reference Bureau. "2024 World Population Data Sheet". Retrieved 11 December 2024.
Geschiedenis
Ivoorkust werd in de 15e eeuw door de Portugezen gekoloniseerd. Reeds in de achttiende eeuw vestigden zich enkele Fransen in nederzettingen aan de kuststrook. In de negentiende eeuw begonnen de Fransen zich in groten getale te vestigen in Ivoorkust. In 1893 werd Ivoorkust een Franse kolonie. In 1906 werd Ivoorkust deel van Frans-West-Afrika.
Na de Tweede Wereldoorlog werd Frans-West-Afrika een overzees territorium van de Franse republiek.
In 1958 werd Ivoorkust een autonome republiek binnen de Franse Federatie.
In 1960 werd Ivoorkust een onafhankelijke republiek. Felix Houphouët-Boigny, een van de voormannen van de RDA, werd president van de republiek.
Geografie Het land heeft een kustlijn van 550 km aan de Golf van Guinea. Het oostelijk deel van de kust is rotsachtig terwijl het westelijk deel bestaat uit zandbanken, lagunes en moerassen. Het landschap is vlak tot glooiend en wordt bergachtig centraal in het westen en rond de stad Man. Het hoogste punt is Mont Nimba bij het drielandenpunt met Guinee en Liberia. Het land telt vier grote rivieren die van noord naar zuid stromen om uit de monden in de Golf van Guinea: (van oost naar west) de Komoé, de Bandama, de Sassandra en de Cavally.
Klimaat Ivoorkust kent een tropisch klimaat. In het zuiden is het vochtiger, in het noorden droger en daar heerst een savanneklimaat. Het weer wordt in de winter bepaald door de droge harmattan, die waait uit noordoostelijke richting, en in de zomer door de vochtige Atlantische zuidwestmoesson.Grote Lekturama Wereldatlas, Afrika **, 1987, p. 61 miniatuur|Abidjan, de grootste stad van Ivoorkust
Steden Steden met meer dan 100.000 inwoners volgens de volkstelling van 2014.Districts citypopulation.de (gearchiveerd) Naam Bevolking Abidjan 4.395.243 Bouaké 536.719 Daloa 245.360 Korhogo 243.048 Yamoussoukro 212.670 San-Pédro 164.944 Gagnoa 160.465 Man 149.041 Divo 105.397 Anyama 103.297 Soubré 101.196 Abengourou 100.910
Bestuurlijke indeling
Ivoorkust is onderverdeeld in 12 districten, verder onderverdeeld in 31 regio's, en 2 autonome districten. Binnen de regio's bestaan de departementen, elk onder leiding van een prefect. Daarnaast zijn er traditionele dorpsorganisaties.
Bevolking Samenstelling en spreiding miniatuur|Een masker van de Dan De autochtone bevolking bestaat uit meer dan zestig etnische groeperingen, die in vier grote cultuurgroepen kunnen worden ondergebracht: de Akan-volkeren (in het zuidoosten), waartoe de grootste etnische groep van Ivoorkust, de Baoule, behoort, evenals de zogenaamde Lagunenvolkeren langs de zuidkust; de oorspronkelijk van de jacht levende Krou-volkeren (in het zuidwesten), thans landbouwers; de Mandé-volkeren (in het westen en noordwesten), waartoe o.a. de Dan, Malinké, Bambara en de rondtrekkende Dioula behoren; en de Volta-volkeren (in het noorden en noordoosten), waartoe de Lobi en de tweede grote etnische groepering der Senufo (landbouwers) behoort. Voorts wonen er enkele duizenden Europeanen (meest Fransen), Libanezen en Syriërs (vnl. handelaren). De ca. 2 miljoen Afrikaanse gastarbeiders, voornamelijk uit Burkina Faso en Mali, hebben in belangrijke mate bijgedragen tot de zeer sterke jaarlijkse bevolkingsgroei van 3,7% (natuurlijke groei: 2,6%). Een ander migratieverschijnsel vormt de snelle verstedelijking: woonde in 1940 nog slechts 6% van de bevolking in steden, in 1992 was dit aandeel gestegen tot 42%. Vooral de grootste twee steden, Abidjan (ca. 6.3 miljoen inw.) en Bouaké (ca. 650 000 inw.) groeien zeer snel. De helft van de bevolking is jonger dan 15 jaar; slechts 11,4% is ouder dan 45 jaar. De gemiddelde levensverwachting bij geboorte bedraagt 56 jaar.
Taal De officiële taal is het Frans. Als handels- en voertaal wordt daarnaast met name het Dioula veel gesproken. In de dagelijkse omgang speelt een groot aantal stamtalen en dialecten echter de belangrijkste rol. In het zuidoostelijke kwadrant van het land zien we de Akan-talen, zoals Baule, Anyi, Attié. In het zuidwestelijke kwadrant zie we de Krou-talen, zoals Bété, Guéré. In het noorden zien we taalgroepen Mandé (talen: Malinke, Dioula, Guro, Dan) en Voltaïque (talen: Senufo, Koulango).
Religie De traditionele stamreligies worden door ca. 35% van de bevolking aangehangen; bij het beleven van deze religies worden door diverse bevolkingsgroepen maskers gebruikt tijdens allerlei rituelen rondom bijvoorbeeld geboorte, besnijdenis, overlijden, en bij de overgang naar een genootschap. Meestal worden de maskers door mannen gedragen, in enkele gevallen door vrouwen.
Ca. 25% van de bevolking is islamitisch en ca. 35% christen, van wie ruim 20% katholiek.
Economie
De totale waarde van de export bedroeg in 2017 10,3 miljard dollar. Ivoorkust is de grootste exporteur van cacaobonen (1.230.000 ton per jaar).
Armoede Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in de Ivoorkust 23,3 procent van de bevolking van minder dan 1,25 dollar per dag.UNDP: Human development indices - Table 3: Human and income poverty (Population living below national poverty line (2000-2007)). Gearchiveerd op 3 juni 2022. De CIA World Factbook schatte dat in 2006 42 procent van de bevolking onder de armoedegrens leefde.CIA World Factbook: Population below poverty line (gearchiveerd)
Politiek Staatsinrichting staatshoofd: president Alassane Ouattara (sinds 2011) regeringsleider: premier Robert Beugré Mambé (sinds 2023) parlement (Parlement de Côte d'Ivoire): Nationale Vergadering (Assemblée nationale) - 255 leden, termijn: vijf jaar; Senaat (Sénat) - 99 leden, termijn: vijf jaar.
Staatshoofden van Ivoorkust Voorzitter van de Regeringsraad:
Auguste Denise (1958-1958), PDCI
Voorzitters van de Voorlopige Regering: Auguste Denise (1958-1959), PDCI Félix Houphouët-Boigny (1959-1960), PDCI
Presidenten:
Félix Houphouët-Boigny (1960-1993), PDCI Henri Konan Bédié (1993-1999), PDCI Robert Guéï (2000-2000), Mil Laurent Gbagbo (2000-2011), FPI Alassane Ouattara (2011-heden), RDR
Voorzitter van de Militaire Raad:
Robert Guéï (1999-2000), Mil.
President tegenregering:
Guillaume Soro (2002-2004), MPCI
Premiers van Ivoorkust Félix Houphouët-Boigny (1959-1960), PDCI Alassane Ouattara (1990-1993), RDR Daniel Kablan Duncan (1993-1999), PDCI Seydou Elimane Diarra (2000-2000), partijloos Pascal Affi N'Guessan (2000-2003), FPI Seydou Elimane Diarra (2003-2005), partijloos Charles Konan Banny (2005-2007), partijloos Guillaume Soro (2007-2010), FN Gilbert Aké (2010-2011), FPI Guillaume Soro (2011-2012), FN Jeannot Ahoussou-Kouadio (2012-2012), PDCI Daniel Kablan Duncan (2012-2017), PDCI Amadou Gon Coulibaly (2017-2020), PDCI, later RDR Hamed Bakayoko (2020-2021), RDR Patrick Achi (2021-2023), RDR Robert Beugré Mambé (sinds 2023), RDR
Afkortingen: PDCI= Democratische Partij van Ivoorkust Mil.= Militair FPI= Volksfront van Ivoorkust MPCI= Patriottische Beweging van Ivoorkust (Noord-Ivoriaanse beweging) FN= Forces Nouvelles RDR= Rally van De Republikeinen RDA= PDCI (PDCI-RDA zijn één partij, kortweg gewoon PDCI genoemd)
Bekende personen uit Ivoorkust Murielle Ahouré - atleet, gespecialiseerd in 100 m en 200 m Alpha Blondy - reggaezanger Wilfried Bony - voetballer Sekou Cissé - voetballer Barry Boubacar Copa - keeper Simon Deli - voetballer Seydou Doumbia - voetballer Didier Drogba - voetballer Emmanuel Eboué - voetballer Nelson Évora - olympisch en wereldkampioen hink-stap-springen Laurent Gbagbo - ex-president Gervinho - voetballer Bonaventure Kalou - voetballer Salomon Kalou - voetballer Abdul Kader Keïta - voetballer Ibrahim Sangaré - voetballer Yaya Soumahoro - voetballer Magic System - muziekgroep Marie-Josée Ta Lou - atleet, gespecialiseerd in 100m en 200m Cheick Tioté - voetballer Kolo Touré - voetballer Yaya Touré - voetballer Véronique Tadjo - schrijver, kunstenaar
Zie ook Monumenten op de Werelderfgoedlijst Lijst van Afrikaanse muzikanten