Het Sede Teiman-gevangenenkamp (Hebreeuws: ; Arabisch: ) of kortweg Sede Teiman of Sde Teman (uitspraak: /saːˈdæː/ /teimán/),Wiktionary: /saːˈdæː/ /teimán/ meestal getranslitereerd als Sde Teiman, is een beruchte Israëlische gevangenis voor Palestijnen op een legerbasis in de Negev in het zuiden van Israël, oostelijk van Gaza. Er is ook een veldhospitaal ingericht voor gewonde gevangenen. De basis is algemeen bekend onder de historische benaming "Yemen Field" (Jemen Veld); het Hebreeuwse woord teiman betekent letterlijk Jemen.
De basis werd vanaf 7 oktober 2023, het begin van de Gaza-oorlog van 2023-2025, omgebouwd tot gevangenenkamp voor grote aantallen overwegend mannelijke Palestijnen. Sindsdien zijn er vele berichten verschenen van systematische marteling, het overlijden van Palestijnen in gevangenschap en andere schendingen van mensenrechten. Israël beschouwt deze gevangenen als mogelijke terroristen en heeft de beschuldigingen over mistoestanden ontkend. Het overgrote deel van de gevangenen werd tijdens de oorlog weggevoerd uit Gaza. Israël heeft geen bewijzen geleverd dat zij daadwerkelijk hebben deelgenomen aan terroristische activiteiten.
Achtergrond Israël houdt al decennia lang permanent duizenden Palestijnse politieke gevangenen uit de Bezette Palestijnse gebieden vast in gevangenissen en detentiecentra op de Westoever en in Israël. Gewoonlijk worden zij beschuldigd van terrorisme, maar vaak worden zij jarenlang in administratieve detentie gevangen gehouden zonder aanklacht en zonder proces. De meesten worden na verloop van tijd weer vrijgelaten. Administratieve detentie wordt al sinds 1948 toegepast in Israël en sinds 1967 ook in de bezette gebieden. Een praktijk die is overgenomen van het voormalige Britse bestuur.Administrative Detention in the Occupied Palestinian Territory – A Legal Analysis Report. Addameer, 12 dec 2013. Via Administratieve detentie als alternatief voor strafvervolging en de overbrenging vanuit bezet gebied naar gevangenissen in Israël is in strijd met het internationaal recht.Israel must end ‘unlawful and cruel’ policies towards Palestinian prisoners. Amnesty International, 13 apr 2017"Israel’s ruthless policy of holding Palestinian prisoners arrested in the Occupied Palestinian Territories in prisons inside Israel is a flagrant violation of the Fourth Geneva Convention. It is unlawful and cruel and the consequences for the imprisoned person and their loved ones, who are often deprived from seeing them for months, and at times for years on end, can be devastating"Ongoing Violations of the Rights of Palestinian Prisoners. Al-Haq, 17 apr 2007. Gearchiveerd De praktijk van marteling in Israëlische gevangenissen vond al plaats vóór de bezetting van 1967.Cell 26 – A Study on the Use of Torture Against Palestinian in Israeli Interrogation Centers. Addameer, 13 juni 2022
Er zijn in de loop der tijd veel rapporten van organisaties verschenen met getuigenissen die berichten over erbarmelijke omstandigheden waaronder de gedetineerden worden vastgehouden en over marteling.Israël martelt en vernedert Palestijnen in detentiekamp Sde Teiman: 'Geen echte mensen'. NOS, 21 aug 2024. In de video getuigt een exgevangene over verkrachting. De Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem publiceerde in augustus 2024 getuigenissen van 55 Palestijnse gevangenen uit 16 verschillende Israëlische gevangenissen en detentiecentra in het rapport Welcome to Hell, waarvan de ondertitel luidt: The Israeli Prison System as a Network of Torture Camps. Welcome to Hell. B'Tselem, aug 2024 Sinds 7 oktober 2023, het begin van de Gaza-oorlog van 2023-2025, was er een sterke toename van het aantal gevangenen, zowel van de Westoever als uit Gaza.Detention in the context of the escalation of hostilities in Gaza (October 2023-June 2024), para 46-49. OHCHR, 31 juli 2024. Via: UN report: Palestinian detainees held arbitrarily and secretly, subjected to torture and mistreatment.
Na '7 oktober' verschenen berichten over zeer verslechterde omstandigheden in gevangenissen met Palestijnse gevangenen in het algemeen en in Sede Teiman in het bijzonder. Minister Itamar Ben-Gvir pochte op 2 juli 2024 via X dat hij de douchetijd van de gedetineerden drastisch had gereduceerd en een "minimaal menu" had geïntroduceerd. Om het probleem van de overvolle gevangenissen op te lossen pleitte hij voor het executeren van "de vele terroristen".Palestinians recount deadly abuse in Israeli prisons: ‘It is Guantánamo’.Washington Post, 29 juli 2024. Hij verbood zakgeld voor de gevangenen en het kopen van voedsel in de kantines, elektrische apparaten, onderlinge communicatie en het luchten.Tweet van Ben Gvir, 2 juli 2024 Er is tevens sprake van systematische marteling.Systemic torture and inhumane treatment of Palestinian detainees in Israeli prison facilities since October 7, 2023. Gezamenlijke NGO's, 16 feb 2024
De Knesset nam in december 2023 een wetswijziging van de "Unlawful Combatants Law" (UCL) aan, die het leger machtigt mensen 45 dagen zonder arrestatiebevel gevangen te zetten, waarna zij naar het officiële gevangenissysteem IPS overgebracht moeten worden. De detentiekampen Sede Teiman, Anatot en de Ofer-gevangenis maken specifiek deel uit van de infrastructuur van de "Unlawful Combatants Law".Strapped down, blindfolded, held in diapers: Israeli whistleblowers detail abuse of Palestinians in shadowy detention center. CNN, 11 mei 2024. Gearchiveerd De Israëlische Gevangenis Dienst ("Israel Prison System" of IPS) zei te werken volgens de wet, onder toezicht van een controleur van de staat. De IDF verwierp de aantijgingen van marteling en slechte behandeling en zei te handelen in overeenstemming met Israëlische en internationale wetten. Palestinian prisoners describe systemic abuse in Israel’s jails. The Guardian, 5 augustus 2024
Locatie en organisatie miniatuur|Het vliegveldje "Sde Teyman Airfield", vlak naast de basis
Het Sede Teiman-gevangenenkamp is gevestigd op de militaire basis "Sede Teiman" in de Negev in het zuiden van Israël, circa 30 km van de grens met Gaza en 5 km noordwestelijk van Beersheba. Naast de basis ligt een klein vliegveld, Sde Teyman Airfield. Acht kilometer zuidwestelijk van het kamp ligt de Hatzerim luchtmachtbasis. Hoeveel gevangenen er worden vastgehouden is niet openbaar.
miniatuur|Officiële opening van het alternatieve coördinatie- en liaison-kantoor voor Gaza van de COGAT in 2021 Tijdens eerdere Gaza-oorlogen was de basis al op kleinere schaal in gebruik als tijdelijke gevangenis voor Gazanen, als commandocentrum en als stalling voor militaire voertuigen. Er was ook al een bijkantoor van de militaire politie waar militaire detentiecentra werden gecoördineerd.Inside the Base Where Israel Has Detained Thousands of Gazans.New York Times, 6 juni 2024 (betaald).
In februari 2021 werd door de toenmalige COGAT Kamil Abu Rukun op de Sede Teiman-basis een alternatief hoofdkwartier voor het Coördinatie- en Liaison-kantoor voor Gaza geopend. Bij noodtoestanden wordt direct contact verzekerd met de strijdkrachten en veiligheidsinstanties in het zuiden. Het reguliere hoofdkwartier van het coördinatie- en liaison-kantoor is gevestigd bij de Eretz grensovergang bij Noord-Gaza.
Na '7 oktober' werden drie militaire bases omgebouwd tot gevangeniskampen, waarvan Sede Teiman vermoedelijk de grootste is. De andere twee zijn gevestigd op bases op de Westoever: de beruchte Ofer-gevangenis en de Anatot-gevangenis. Anatot bevindt zich op een legerbasis noordelijk van bezet Oost-Jeruzalem.Hundreds of Gazans Arrested During War Held Blindfolded and Handcuffed at Israeli Base.Haaretz (premium), 18 dec 2023. Sede Teiman werd specifiek bestemd voor de detentie van Gazanen.Sde Teiman military camp. Addameer, 10 feb 2025. Via
Sinds '7 oktober' werd de infrastructuur van de Sede Teiman-basis sterk uitgebreid. In de eerste zes maanden tot mei 2024 werden er op het terrein meer dan 100 structuren bijgebouwd, waaronder grote tenten en hangars.Satellite images show massive expansion of the Israeli Sde Teman detention camp. Palestinian Information Center, 18 maart 2024 Drie hangars werden omgebouwd tot barakken voor het huisvesten van gevangenen, elk goed voor zo'n 150 gedetineerden.,p.11 In tenten werd een veldhospitaal ingericht voor gewonde gevangenen. Het kantoor van de militaire politie werd ingericht als ondervragingscentrum van de Geheime Dienst Shin Bet. Er werd een officieel kantoor gevestigd voor de militaire politie en een aanzienlijk aantal officieren en soldaten gelegerd voor het onderzoeken en ondervragen van de gevangenen.,p.11 De legereenheid Force 100 (Koah 100) van de IDF is volgens de krant Haaretz verantwoordelijk voor de bewaking binnen Sede Teiman.Everything is legitimate’: Israeli leaders defend soldiers accused of rape. Al Jazeera, 9 aug 2024. Gearchiveerd
Uit satellietbeelden bleek niet dat de militaire bases Ofer en Anatot tussen '7 oktober' en mei 2024 werden uitgebreid.
Gedeeltelijke sluiting In december 2023 rapporteerden media dat gedetineerden het grootste deel van de dag geboeid en geblinddoekt zittend op de vloer op heel dunne matrassen tussen hekken werden vastgehouden. De IDF maakte daarop bekend dat er een onderzoekscommissie werd ingesteld.,para.64 Na verdere onthullingen van klokkenluiders en in getuigenissen van ex-gevangenen over marteling en andere mishandelingen eisten organisaties in april 2024 bij de militaire advocaat-generaal de onmiddellijke sluiting van de Sede Teiman-basis.Close the detention facility at the Sde Teiman Military Base. ACRI, 4 apr 2024 (gearchiveerd)
Na petities bij het Israëlische Hooggerechtshof (HCJ) begon Israël met het overbrengen van gedetineerden naar de Ofer-gevangenis. Israël zei dat gedetineerden voortaan alleen nog voor een korte periode van onderzoek op Sede Teiman zouden worden vastgehouden. In juni 2024 waren al zo'n 700 gevangenen verplaatst naar Ofer, met 500 nog over te brengen en van 200 de "status" te onderzoeken.Israeli detention center faces legal challenge after ‘unimaginable abuses’. Washington Post, 5 juni 2024 In juli werden 140 gedetineerden overgebracht naar de Ketziot-gevangenis, ondergebracht in tenten. Daarna zouden er nog rond 40 gedetineerden overblijven.140 inmates transferred out of Sde Teiman military facility to Israeli prisons. Times of Israel, 22 juli 2024 Op 18 september achtte het HCJ de sluiting niet meer nodig en beval de staat slechts zich voortaan aan de wet te houden.Close the Sde Teman Detention Center. ACRI, 17 sep 2024Israel: High Court of Justice Orders Government to Comply with Law on Detainees to Continue Operating Detention Facility. US Library of Congress, 22 sep 2024
Tot eind mei 2024 hadden er 4.000 Gazanen tot 3 maanden gevangen gezeten voor verhoor. Rond 70% van hen werden daarna naar andere gevangenisen overgebracht. De rest, minstens 1.200 mensen werd midden in de oorlog, zonder beschuldiging, excuus of compensatie naar Gaza teruggebracht. Er waren 35 gevangenen overleden.
Op 16 december 2024 deden de organisaties bij de militaire aanklager een vergelijkbaar verzoek tot sluiting van het Anatot-gevangenenkamp. Ze eisten dat de gevangenen zouden worden overgebracht naar reguliere gevangenissen.Illegal Prison Conditions at Anatot Detention Center. ACRI, 25 dec 2024
Martelingen Hoewel er al sinds jaar en dag rapporten verschijnen over Israëlische martelgevangenissen in Israël en op de Westoever, waar Palestijnen – inclusief vrouwen en kinderen – systematisch worden gemarteld, is er sinds 7 oktober 2023 sprake van een enorme toename in het aantal gevallen en de gruwelijkheid van de martelingen. De Sede Teiman en Anatot-gevangenissen worden daarbij met name genoemd. Anatot is vergelijkbaar met Sede Teiman en speciaal voor vrouwelijke gedetineerden ingericht. Ook de Ofer-gevangenis is berucht om zijn erbarmelijke omstandigheden.Update on the Conditions and Torture Violations Committed Against Gazan Detainees. Addameer, 7 okt 2024. Via