alt=Nieuw logo Lede|miniatuur|Nieuw Logo Lede sinds oktober 2019 Lede is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente telt meer dan 19.000 inwoners, die LedenaarsVRT-Taalnet (gearchiveerd) worden genoemd. De spotnaam voor Ledenaars is de hovaardige boeren.
Geschiedenis In de middeleeuwen bestond het grondgebied uit een groot aantal heerlijkheden: Ronkenburg, Merem, Ginderop, Ter Borch, Kerrebroek, Nieuwenmeers en Lede. De heerlijkheid Lede was de belangrijkste en werd voor twee derden in leen gehouden van het grafelijk leenhof ten Steen van Aalst en voor een derde van het leenhof van Oordegem. Van deze heerlijkheid was de familie de Bette de belangrijkste vertegenwoordiger. Via het huwelijk met Isabella de Grutere kwam het goed in handen van Jaak Beths. In 1633 werd de baronie verheven tot markizaat, dat bleef bestaan tot in 1792 markies Emmanuel Bette kinderloos stierf. Ondanks de aanleg van de spoorlijn Brussel-Gent in 1856, bleef de industriële ontwikkeling gering: een paar landelijke brouwerijen, enkele weverijen, confectie- en schoenbedrijven werden door plaatselijke families opgericht maar verdwenen allemaal in de periode 1960-1980.
Geografie De landelijke gemeente in de Denderstreek is centraal gelegen tussen de centrumsteden Gent, Aalst en Dendermonde. De Wellebeek die er stroomt behoort tot het stroomgebied van de Molenbeek.
Kernen De huidige gemeente Lede is sinds 1977 samengesteld uit de vroegere gemeenten Lede, Impe (inclusief het dorp Papegem), Oordegem, Smetlede en Wanzele:
Deelgemeenten Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Lede 12,19 12.332 1.011 41034A 2 Wanzele 1,45 1.188 819 41034B 3 Impe 3,37 1.602 476 41034C 4 Smetlede 4,03 1.251 310 41034D 5 Oordegem 8,85 3.052 345 41034E
500px
Bezienswaardigheden
thumb|Het huidige "Kasteel van Lede" Centraal gelegen in de gemeente staat de Sint-Martinuskerk. Deze kerk is sinds 1960 beschermd. De geschiedenis van de kerk is onlosmakelijk verbonden met die van de miraculeuze 15e-eeuwse piëta. Dit 75 cm hoge gepolychromeerd beeld is afkomstig uit het Rijnland en wordt sinds 1414 vereerd. Het rijke interieur van deze kerk is te danken aan deze verering. Het neogotische gemeentehuis, getekend door architect Edward Bouwens, werd opgericht in 1895. De Ommegang De Rabelmolen In Huize Moens, in de 19e en eerste helft 20e eeuw bewoond door de familie Moens, is nu de thuisbasis van de kunstacademie gevestigd. De parketzaal doet tevens dienst als ruimte voor vergaderingen, tentoonstellingen, concerten enz. In de kelderverdieping bevindt zich het lokaal van de heemkundige kring "Heemschut". La Lédoise, een voormalige fabriek van duivenklokken Het Huize Ronkenburg Het Kasteel ten Bosch Het Kasteel van Lede, thans een geconsolideerde ruïne, bevindt zich op de plaats waar een van de vier cirkelvormige versterkingen, gebouwd door de vorsten tijdens de negende en de tiende eeuw ter bescherming tegen de Noormannen, werd gesitueerd. In het begin van de 20ste eeuw werden door de Zusters Kanunnikessen van de Heilige Augustinus van Jupille bijkomende (school)gebouwen met kapel opgericht volgens de plannen van architect Théophile Présiaux. In de periode dat het Koninklijk Gesticht van Mesen eigenaar was (1919-1999) ontstond voor het ganse gebouwencomplex onder de plaatselijke bevolking de benaming "Kasteel van Mesen". De gemeente Lede kon het domein, met de intussen erg vervallen gebouwen, pas kopen in 1999. In 2010 werd, na een jarenlange en vergeefse strijd van allerhande monumentenorganisaties en architectuurliefhebbers, noodgedwongen overgegaan tot de sloop van de gebouwen, met uitzondering van de kelders van de zuidvleugel, de kelder van het Hollands Paviljoen, de boerderij en het voormalige Markizaatgebouw, thans "Kasteel van Lede", dat als ruïne werd geconsolideerd in 2017-2018.
Natuur en landschap Lede ligt in Zandlemig Vlaanderen met als hoogste punt 40 meter. Ten westen van Lede bevindt zich de vallei van de Molenbeek.
De Serskampse en Oud-Smetleedse bossen liggen deels op Leeds grondgebied, net zoals natuurgebied Geelstervallei. Ook het tot het natuurgebied Honegem behorende Solegembos bevindt zich in Lede.
Demografie Demografische evolutie voor de fusie
Bronnen:NIS, www.meetjesland.be en gemeente Kaprijke - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976=inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 99,71994 99,51995 99,61996 99,91997 99,71998 99,61999 99,82000 99,82001 99,82002 99,42003 99,32004 99,32005 99,92006 100,52007 101,22008 102,92009 103,42010 103,82011 105,32012 106,22013 106,42014 106,52015 107,42016 108,32017 108,62018 109,72019 110,12020 111,12021 111,82022 112,22023 112,82024 113,72025 114,42026 115,0
Evenementen #M (Mariale Processie) De Mariadevotie in Lede gaat terug tot het jaar 1414. In de loop der eeuwen werden aan het beeld talrijke mirakelen toegeschreven. Aanloop tot de processie vormde de jaarlijkse ommegang die startte met de kaarskensprocessie op vrijdagavond. De negen daarop volgende dagen zullen honderden bedevaarders het centrum van Lede doorkruisen en halt houden aan de zeven kapelletjes ter ere van Onze-Lieve-Vrouw. De noveen werd afgesloten met de Mariale processie die doorging op de tweede zondag na Pinksteren. Sinds 2006 ging deze Mariale processie om de 2 jaar door. In 2014 vierde Lede zomaar eventjes 600 jaar mariaverering. Bij deze editie ging een speciale jubelprocessie uit.www.marialeprocessie.be Omdat het steeds moeilijker bleek om figuranten te vinden en omdat de interesse in het spektakel afnam, werd in 2018 besloten het geweer van schouder te veranderen waarbij de grote processie plaats ruimt voor een meer eigentijdse aanpak onder de titel #M, inspelend op Maria, het Marktplein van Lede als decor, Multimediaal en Massa.https://www.hln.be/in-de-buurt/lede/eeuwenoude-mariale-processie-verdwijnt~ae208604/ Eeuwenoude Mariale processie verdwijnt. Gearchiveerd op 18 oktober 2019. De eerste editie van #M op 3, 4 en 5 mei 2019 was een groot succes.
Carnaval Carnaval wordt gevierd in Lede-centrum het weekend nà Aswoensdag. Het Leedse carnaval en de bijhorende cavalkade is dan wel kleinschaliger dan in Aalst, maar de inzet en de humoristische invalshoek van de carnavalisten zorgen telkenjare voor een amusante optocht. In tegenstelling tot Aalst, duurt het carnavalsweekend in Lede slechts twee dagen. De eerste dag, kan het grote publiek genieten van het spektakel, terwijl de tweede dag de carnavalsgroepen hun stamkroegen opzoeken en nog een dagje verder feesten. Het is op deze dag dat de winnaars van de stoet bekendgemaakt worden.
Kermissen In de deelgemeentes van Lede worden verschillende kermissen gehouden, die vooral geconcentreerd zijn in de tijd van augustus tot september. Ook worden kermissen gehouden naar aanleiding van carnaval, de jaarmarkt, Hemelvaart ...
Open monumentendag Elke tweede zondag van de maand september organiseert de cultuurraad in samenwerking met de cultuurdienst de Open Monumentendag. Fundamentele doelstelling van dit initiatief is sensibiliseren voor het erfgoed, door middel van het gratis toegang verschaffen tot plaatsen die gewoonlijk niet of slechts gedeeltelijk toegankelijk zijn. Gezien de rijke geschiedenis van Lede en de talrijke overgebleven monumenten en gebouwen, kent dit initiatief elk jaar opnieuw veel bijval.
Fiscaliteit De aanvullende personenbelasting (APB) bedraagt in Lede in 2020 7,9%. Dit ligt duidelijk hoger dan het Vlaamse gemiddelde van 7,2% dat licht daalde. In 2014 werd het tarief verhoogd van 7,5% naar 7,9%.
De opcentiemen op de roerende voorheffing (OOV) bedraagt in Lede in 2020 945%, tegenover gemiddeld 897% in Vlaanderen. In 2017 bedroeg de OVV nog 1.500% te Lede.
Lede is dus gemiddeld een 'dure' gemeente op het vlak van fiscaliteit en duurder dan alle nabijgelegen gemeenten.
Politiek Structuur De gemeente Lede ligt in het kieskanton Aalst (dewelke identiek is aan het provinciedistrict Aalst) en ligt in het kiesarrondissement Aalst-Oudenaarde en de kieskring Oost-Vlaanderen.
Lede Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Aalst Lede BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees Parlement Kamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring Oost-VlaanderenAalst-Oudenaarde Aalst Aalst LedeVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis (Voormalige) Burgemeesters Tijdspanne Voorschepen 1791 - 1796 Petrus-Johannes CoppensStraten met naam en faam; Cultuurraad Lede. Gearchiveerd op 12 maart 2017. Tijdspanne Burgemeester1797-Ferdinand Frans Eeman1807-Frans Jan Jozef Eeman1812 -Frans van Kerkhoven1815 -J. Philippe van Pottelsberghe La Potterie 1831 - 1841 Joannes CoppensGrafsteen van Joannes Coppens (10 maart 1779 - 14 maart 1841) tegen de muur van de kerk, foto op 30 september 2022 genomen, Geneanet. Gearchiveerd op 1 oktober 2022. 1840 Joos De Putter 1854 - 1875 Hippolyte della Faille d'Huysse 1875 - 1904 August Coppens 1905 - Jozef Moens 1926 - 1933 Paul Coppens1933 - 1938Gaston Matthijs 1939 - 1942 Edgard Coppens 1942 - 1944 Jozef Cool 1944 - 1953 Edgard Coppens 1953 - 1961 Benoit Delens (Lijst Delens)1961 - 1965Gerard Gabriëls 1965 - 1975 Oscar Hippoliet Raes (Lijst Raes) 1975 - 1983 Jozef Gravez1983 - 1986Alfons Grepdon 1986 - 1987 Jules Henderickx (VolksunieJules Henderickx: De partij beslist, ik niet!; De Voorpost; 21 januari 1977. Gearchiveerd op 9 september 2023.) 1987 - 1989 Maurice MinneboOud-burgemeester Maurice Minnebo overleden; Het Nieuwsblad; 15 mei 2013 (BSP) 1989 - 1992 Dominique RoelandtLede verliest oud-burgemeester Dominique Roelandt; De Voorpost; 18 september 1992. Gearchiveerd op 9 september 2023. (Leedse Demokraten) 1992 - 1997 Willy RuyssinckOud-burgemeester Willy Ruyssinck overleden; Het Nieuwsblad; 10 januari 2017 (CVP) 1997 - 2011 Geert Grepdon (VLD / Open Vld) 2012 - 2021 Roland Uyttendaele (CD&V) 2022 - heden Geertrui Van de Velde (CD&V)
Legislatuur 2013-2018 Burgemeester is Roland Uyttendaele van de CD&V. Hij leidt een coalitie van CD&V en Open Vld met een meerderheid met 14 op 25 zetels.
Legislatuur 2019-2024 Na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2018 werd er een nieuwe coalitie gesloten tussen CD&V, Groen en De Coöperatie. Samen hadden ze aanvankelijk een meerderheid van 15 op 25 zetels. Kort nadat schepen Bart Heestermans eind 2021 uit zijn partij (GROEN) stapte, besliste GROEN kort daarop om uit de meerderheid te stappen zodat de huidige meerderheid sindsdien 13 zetels bezit. De burgemeester bleef aanvankelijk Roland Uyttendaele van de CD&V maar hij werd in 2022 opgevolgd door zijn partijgenote Geertrui Van de Velde.
Legislatuur 2024-2030 Na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 bleef Geertrui Van de Velde (CD&V) burgemeester van Lede. Er werd een coalitie gesloten met De Coöperatie, met CD&V beschikken zij over een meerderheid van 15 op 25 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976