Bündnis Sahra Wagenknecht – Vernunft und Gerechtigkeit (Nederlands: Alliantie Sahra Wagenknecht – Rede en Gerechtigheid), afgekort BSW, is een Duitse links-nationalistische, populistische en sociaal-conservatieve politieke partij. Ze werd in 2024 gesticht door voormalige leden van Die Linke rond Sahra Wagenknecht. De BSW zetelt sinds 2024 in de regering van de deelstaat Thüringen en maakte tussen 2024 en 2026 ook deel uit van de regering van Brandenburg.
Geschiedenis miniatuur|Sahra Wagenknecht in 2023|200x200px Sahra Wagenknecht is al politiek actief sinds ze zich in 1989 aansloot bij de SED, een partij die vervolgens opging in de PDS (1989–2007), die op haar beurt in 2007 fuseerde tot Die Linke. Als een prominente linkse politica was ze onder meer lid van het Europees Parlement (2004–2009) en van de Bondsdag (2009–2025).
In 2021 ontstonden de eerste speculaties dat Wagenknecht een eigen partij wilde oprichten. Dit omdat ze steeds vaker van mening verschilde met de partijlijn van Die Linke. Ze was onder meer sceptisch over de progressieve partijstandpunten inzake groene politiek en migratie"Germany's far-left star quits post-Communists to found populist party", Reuters, 23 oktober 2023 en in 2022 stelde ze tevens de steun voor Oekraïne in de Russisch-Oekraïense Oorlog ter discussie. Uiteindelijk kondigde Wagenknecht in oktober 2023 aan per direct uit de Bondsdagfractie van Die Linke te stappen en de nieuwe beweging Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) op te richten. Ze verklaarde een andere, sociaal-conservatieve en nationalistischere koers te willen varen om te concurreren met de extreemrechtse Alternative für Deutschland (AfD). Negen collega-parlementariërs van Die Linke sloten zich bij haar aan: Amira Mohamed Ali, Alexander Ulrich, Christian Leye, Sevim Dağdelen, Andrej Hunko, Żaklin Nastić, Ali Al-Dailami, Klaus Ernst en Jessica Tatti. Op 8 januari 2024 werd de nieuwe partij officieel gesticht. Hierop vooruitlopend was op 26 september 2023 al een geregistreerde vereniging opgericht.
De BSW trad aan bij de Europese verkiezingen van 9 juni 2024 en kreeg 6,17% van de stemmen, voornamelijk in voormalig Oost-Duitsland. De partij veroverde daarmee 6 van de 96 zetels, meer dan Die Linke behaalde in 2019 (5 zetels) en in 2024 (3).
Vervolgens deed de partij in september 2024 mee aan de regionale verkiezingen in Brandenburg, Saksen en Thüringen. In elk van deze oostelijke deelstaten werd de BSW vanuit het niets de derde grootste partij, terwijl Die Linke forse verliezen leden. Zowel in Brandenburg als in Thüringen slaagde de BSW erin regeringsdeelname af te dwingen. De partij profiteerde daarbij vooral van het feit dat een samenwerking met de rechts-radicale AfD door alle partijen werd uitgesloten en er zonder de BSW geen andere meerderheidscoalitie kon worden gevormd. In Brandenburg stapte de partij in een kabinet met de sociaaldemocratische SPD en in Thüringen met de SPD en de conservatieve CDU (een zogeheten Braamcoalitie).
Met Wagenknecht als kanselierskandidaat deed de BSW in februari 2025 voor het eerst mee aan de Bondsdagverkiezingen. Vooraf deed de partij het goed in opiniepeilingen, maar op de verkiezingsavond zelf werden geen zetels behaald. De BSW kreeg 4,981 % van de stemmen en eindigde daarmee nipt onder de kiesdrempel van 5%.
In november 2025 kondigde Wagenknecht haar aftreden aan als partijleider. Ze verklaarde daarbij wel op de achtergrond actief te blijven voor de BSW. Een maand later werd Fabio De Masi op een partijcongres tot haar opvolger verkozen. De Masi bekleedt het leiderschap samen met Amira Mohamed Ali. De partij zal op termijn een andere naam krijgen, maar de afkorting BSW wel behouden.BSW-Chefin Wagenknecht gibt Parteivorsitz ab (Tagesschau, 10 november 2025)
Eind 2025 leidden interne meningsverschillen tot een breuk binnen de BSW-fractie in de Landdag van Brandenburg, waarbij verschillende fractieleden en bewindslieden verdergingen als onafhankelijken of zich aansloten bij de SPD. Sinds januari 2026 maakt de BSW geen deel meer uit van de Brandenburgse regering.
Verkiezingsuitslagen Bondsdagverkiezingen Op 23 februari 2025 heeft BSW voor het eerst deelgenomen aan de verkiezingen voor de Bondsdag. Jaar Spitzenkandidaat Percentage Zetels Positie na verkiezingen 2025 Sahra Wagenknecht 4,981% 0 / 630 niet voldaan aan kiesdrempel van 5%
Landdagverkiezingen In 4 van de 16 Duitse deelstaten is de BSW vertegenwoordigd in het deelstaatparlement (in de meeste gevallen de Landdag genoemd). Bij de meest recente deelstaatverkiezingen behaalde de partij de volgende resultaten:
Deelstaat Jaar Percentage Zetels Positie na verkiezingen Baden-Württemberg 2026 1,4% 0 / 157 niet vertegenwoordigd Brandenburg 2024 13,5% 14 / 88 coalitieregering (met SPD) (2024–2026)oppositie (sinds 2026) Hamburg 2025 1,8% 0 / 121 niet vertegenwoordigd Rijnland-Palts 2026 1,9% 0 / 105 niet vertegenwoordigd Saksen 2024 11,8% 15 / 120 oppositie Thüringen 2024 15,8% 15 / 88 coalitieregering (met CDU en SPD)
Daarnaast beschikt de partij over één zetel in het Huis van Afgevaardigden van Berlijn. Deze wordt bekleed door een parlementariër die vanuit een andere partij (Die Linke) naar de BSW is overgelopen.
Europese verkiezingen De BSW behaalde de volgende resultaten bij de verkiezingen voor het Europees Parlement: Jaar Percentage Zetels 2024 6,2% 6 / 96
De Europarlementariërs van de BSW behoren tot de niet-fractiegebonden leden van het Europees Parlement.
Externe link Homepage van de BSW