Het russensplijtbekertje (Diplonaevia exigua) is een schimmel uit de familie Calloriaceae. Het is een kleine saprotrofe zakjeszwam die vooral groeit op afgestorven delen van russen (Juncus). Het geslacht Diplonaevia wordt binnen de Helotiales tot de Calloriaceae gerekend.
Ecologie Het russensplijtbekertje leeft saprotroof op dode bladeren en andere afgestorven delen van russen. De soort is onder meer aangetroffen op Juncus articulatus, Juncus inflexus en Juncus subnodulosus. Het oorspronkelijke materiaal waarop de soort werd beschreven was afkomstig van dode bladeren van Juncus articulatus in Frankrijk.
In Nederland wordt als habitat vooral loofbos op rijke zandgrond vermeld. Het substraat bestaat uit bladeren van Juncus die nog aan de plant aanwezig zijn.
Kenmerken De zeer kleine apotheciën ontwikkelen zich aanvankelijk verzonken in het plantenweefsel. Bij het rijpen scheuren ze door de epidermis van de waardplant heen. Ze zijn bruin tot bijna zwart en ongeveer 0,1–0,2 × 0,2–0,4 mm groot.
De asci zijn inoperculaat. De apicale porie kleurt blauw tot violet met jodium. De ascosporen zijn glad en hyalien, langwerpig ellipsoïde tot enigszins knotsvormig. Het ene uiteinde is afgerond en het andere enigszins toegespitst. Défago geeft afmetingen van 16–19 × 4–5 µm. Ellis & Ellis geven iets kleinere maten van 15–18 × 3–4 µm.
Voor een zekere determinatie wordt microscopische controle noodzakelijk geacht.
Taxonomie De soort werd in 1847 door John Baptiste Henri Joseph Desmazières beschreven als Stictis exigua. In 1983 bracht B. Hein de soort onder in het geslacht Diplonaevia als Diplonaevia exigua. Oudere combinaties zijn onder meer Phragmonaevia exigua, Hysteropezizella exigua en Merostictis exigua.
Verspreiding In Nederland komt het russensplijtbekertje 'zeer zeldzaam' voor. De zeldzaamheidsaanduiding van de NDFF Verspreidingsatlas is gebaseerd op gevalideerde waarnemingen uit de periode 2004–2023.
Categorie:Calloriaceae Categorie:Schimmelsoort