Harmonie St. Michaël van Thorn (St. Michael Thorn Wind Orchestra) is een Nederlands harmonieorkest opgericht in 1863 in Thorn (provincie Limburg).
Ontstaan
De wortels van Harmonie St. Michaël van Thorn gaan terug tot eind jaren dertig van de negentiende eeuw. In dat jaar werd de eerste Thornse harmonie opgericht. Nadat in 1839 duidelijk werd dat Limburg een Nederlandse provincie wordt, vraagt een harmonie onder de naam ‘Philharmonisch Gezelschap’ rond de jaarwisseling van 1840-1841 een startsubsidie aan bij de gouverneur van de Koning. De toenmalige districtscommissaris in Roermond adviseert een subsidie van 100 gulden toe te kennen om deze ‘opkomende harmonie’ op gang te helpen. Op 8 mei 1841 tekent Koning Willem I dit besluit. Na een kwart eeuw valt dit Philharmonisch Gezelschap in 1862 door interne strubbelingen uiteen. “Uit de in 1862 ontbonden vereniging zijn in 1863 twee nieuwe muziekgezelschappen ontstaan..”, schrijft de toenmalige officier van Justitie van Roermond in 1889 na een ambtelijk onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Procureur Generaal in Den Bosch ter opheldering van de oprichtingsdatum van deze eerste Thornse harmonie. Op de fundamenten van het oude Philharmonisch Gezelschap ontstaan al snel twee nieuwe harmonieën. Het grootste deel van het oude gezelschap verenigt zich onder de naam Harmonie St. Michaël van Thorn. Het andere deel in een tweede vereniging, die vanaf 1865 Koninklijke Harmonie van Thorn ging heten.. De muzikale concurrentiestrijd die zich al snel daarna ontvouwt, stuwt beide orkesten in ruim anderhalve eeuw naar grote muzikale hoogten.
Muzikale traditie
Sinds de splitsing in 1863 heeft Harmonie St. Michaël van Thorn zich ontwikkeld tot een symfonisch blaasorkest met internationale bekendheid. Vele concertreizen, talloze radio- en televisieopnamen en 19 cd’s en diverse lp's getuigen hiervan. Het orkest was en is te gast in alle grote Nederlandse concertzalen, onder andere in de serie ‘Symfonische Blaasmuziek’ in het Utrechtse TivoliVredenburg, de serie ‘Verrassende Ontmoetingen’ in de Concertzaal Tilburg, het Grachtenfestival Amsterdam, concertseries met talentvolle zangers van Opera Studio Amsterdam en in 2019 in de concertserie ‘Marching & Breakin’ in cross over met slagwerk en dans.
Naast concertseries in Nederland ondernam het orkest ook concerten en reizen naar andere Europese landen waaronder Oostenrijk, Spanje, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, België en Luxemburg. Aan deze optredens lag een vernieuwende repertoirekeuze en een grensverleggend musiceren ten grondslag. Internationale concerten waren er onder andere als vertegenwoordiger van Nederland op het festival voor moderne blaasmuziek te Uster (Zwitserland), het European Wind Band Festival te Londen (1987), tijdens de conferenties van de World Association for Symphonic Bands and Ensembles (WASBE) (1985, 1997 en 2017). Ook was het orkest elf keer te horen op het Wereldmuziekconcours festival in Kerkrade: als gastorkest (1985, 1989, 2001, 2022) of deelnemer aan de wedstrijden (1958, 1970, 1974, 1991, 1993, 1999 en 2011), waarvan vier keer als winnaar. In 2018 vertegenwoordigde Harmonie St. Michaël met succes als winnaar Nederland op het European Championship for Wind Orchestras (ECWO) te Brussel.
Repertoire
In de repertoirekeuze streeft het orkest naar evenwicht tussen composities voor harmonieorkest, transcripties van symfonisch repertoire en cross overs met andere genres. De samenwerking met componisten, solisten en koren vormen belangrijke pijlers in de programmering. Naast bewerkingen van groot symfonisch repertoire worden composities voor harmonieorkest geprogrammeerd van Nederlandse componisten zoals Johan de Meij, Hardy Mertens Jochem Slothouwer, Henk Badings, Robert Heppener, Jurriaan Andriessen, Bernard van Beurden, Marc van Delft en Henk Alkema, maar ook van vermaarde buitenlandse componisten zoals Karel Husa, Günther Schuller, Václav Nelhýbel, Vincent Persichetti, Alfred Reed, Jacqueline Fontyn, Jean Absil, Willem Kersters, Florent Schmitt, Amando Blanquer Ponsoda, Kenjiro Urata en Ida Gotkovsky. Het orkest verstrekt of ondersteunt regelmatig compositie-opdrachten aan hedendaagse componisten uit de blaasmuziek zoals Johan de Meij, Marc van Delft, Arend Bruin, Christiaan Janssen en Ximo Tarin Mico en Nederlandse componisten uit de symfonische wereld waaronder Marijn Simons, Bart Visman Martijn Padding en Calliope Tsoupaki.
Samenwerking met solisten en koren
Behalve met koren zoals het Brabant Koor, Nederlands Concertkoor, Zuid-Nederlands Concertkoor en de Mastreechter Staar en bekende ensembles zoals Calefax Rietkwintet, werkte het orkest de afgelopen decennia ook samen talloze bekende solisten, onder andere Vera Beths, Rosanne Philippens, Friederieke Saeijs, Lisanne Soeterbroek (viool), Dominique Vleeshouwers en Martin Grubinger (slagwerk), David Childs (euphonium), Jörgen van Rijen, Alexander van Beek, Christian Lindberg, Ivan Meylemans (trombone), Raoul Stefani Huub Claessens (bariton), Peter Gijsbertsen (tenor), Francis van Broekhuizen, Marina Zyatkova, Claudia Couwenbergh, Kelly God en Marianne Kweksilber (sopraan), Barbara Kozelj, Karin Strobos en Margreth Beunders (mezzosopraan), Patrick Schramm (bas), Rian de Waal en Robert Groslot (piano), André Heuvelman en Peter Masseurs (trompet), Johan van der Linden en Norbert Nozy (saxofoon), Godfried Hoogeveen en Roeland Duyne (cello).
Muziekwedstrijden
Door grensverleggende programmering en de hoge kwaliteit van musiceren heeft Harmonie St. Michaël niet alleen tijdens concerten, maar ook tijdens muziekwedstrijden een muzikale reputatie opgebouwd. Het orkest nam in ruim anderhalve eeuw gemiddeld één keer in de vijf jaar deel aan een (inter)nationale muziekwedstrijd. Dat gebeurde in 1886, 1887, 1891, 1901, 1907, 1910, 1913, 1920, 1922, 1930, 1934, 1955, 1956, 1958, 1964, 1968, 1970, 1974, 1980, 1981, 1986, 1987, 1991, 1993, 1999, 2006, 2011, 2016, 2018 en 2025. Zo behaalde het orkest op de internationale wedstrijden (1958, 1974, 1991, 1993, 1999) van het Wereldmuziek Concours (WMC) te Kerkrade de hoogste internationale onderscheiding. Tijdens het European Wind Band Festival in Londen (1987) en het European Contest for Wind Orchestra (ECWO) (2018) werd het orkest Europees kampioen. miniatuur|Heinz Friesen leidde Harmonie St. Michaël van Thorn tussen 1970 en 1974 en in de periode 1985-2013 Dirigenten miniatuur|Ivan Meylemans: tussen 2005 en 2013 vaste gastdirigent van St. Michaël en sinds 2013 chef-dirigent van het orkest. Chef-dirigenten: Ivan Meylemans (2013-heden), Heinz Friesen (1985-2013), Norbert Nozy (1983-1985), Walter Boeykens (1976-1983), Hennie Ramaekers (1974-1976), Heinz Friesen (1970-1974), Alphons van Acht (1951-1970), Leon van Acht (1919-1951), Alphons Dreissen (1913-1919), Jan Dreissen (1875-1919), Christoffel Schmitz (1863-1875).
Tweede dirigenten: Erik Somers (2001-heden), Jos van de Braak (1985-2000); Henri Adams (1985-1987); Jan Vossen (1970-1976); Leo Stratermans (1977-1979); Leon Adams (1961-1969); Theo Beunen (1922-1951).
Orkestbezetting
Tijdens concerten bestaat de standaardbezetting van het orkest uit 5 fluiten/piccolo’s, 4 (alt)hobo’s, 16 klarinetten, esklarinet, 4 altsaxen, 3 tenorsaxen, 1 baritonsax, 3 fagotten, 1 contrafagot, 2 basklarinetten, 2 contrabassen, 6 hoorns, 5 trombones, 6 trompetten, 3 euphoniums, 3 bastuba’s en 5 slagwerkers. Afhankelijk van de programmering wordt de bezetting uitgebreid met celli, harp, en piano/celesta.
Cd/dvd/lp
Diverse buitenlandse en vrijwel alle Nederlandse omroeporganisaties maakten concertregistraties van het orkest. Veel live-opnamen zijn uitgebracht op 19 cd's die ook op Spotify of YouTube te beluisteren zijn. JaarTitelDirigent Composities2022Shaffy & BrassIvan MeylemansLiedjes van Ramses Shaffy,
m.m.v. chansonnière Micheline Van Hautem2021Remembrance (4cd)Heinz
Friesencd1Jules Massenet
Ballet music from 'Le Cid'Kurt Weill –
Violin Concerto (Vera Beths, violin)Dimitri Shostakovich
Symphony No. 9Camille Saint-Saëns
Pas Redoublé cd2Mikhail Glinka - Kamarinskaya Alexander Arutiunian - Trumpet Concerto (Peter Masseurs, trumpet)Modest Mussorgsky
Pictures at an exhibition cd3Amando Blanquer
EntornosBernard van Beurden
La Messe. (Marjanne Kweksilber, soprano;
Miny Dekkers, accordeon; Taco Kooistra, cello)Salvador Brotons
Rebroll cd4Martin Ellerby –
Paris SketchesJacqueline Fontyn
CrénauxDon Gillis
Symphony 5 ½ 2019Celebration (2cd)Ivan
Meylemanscd1John Mackey
The Frozen CathedralIda Gotkovsky
Poeme du FeuMarco Pütz
Time for Outrage cd2Florent Schmitt
DionysiaquesBart Piqueur
MutationsOttorino Respighi
Roman festivals2019Return to Middle EarthIvan
MeylemansJohan de Meij –
Symphony no. 5 ‘Return to Middle Earth’, Claudia Cauwenbergh, soprano & Brabant Koor2011Persistent WindsIvan
MeylemansJean Absil
RitesMaurice Hamers
El Conquistador
(Falco Hönisch, baritone)Erkki-Sven Tüür
In the memory of Claer WaterIda Gotkovsky
Symfonie Brillante2013Cosmic Wings (cd/dvd)Henrie
AdamsJohan de Meij
Symphony no. 3 ‘Planet Earth’ (Brabant Koor)2006Contemprary
& Romantic HeroesHeinz
FriesenMaurice Ravel
Feria, Rhapsodie EspagnoleJun Nagao
Die Heldenzeit
(Koen Maas, alto saxophone)Pyotr Ilyich Tchaikovsky-
Romeo & Juliet, Fantasy Overture1999ContrastsHeinz
FriesenMartin Ellerby
Paris SketchesAmando Blanquer
Gloses IIClaude Debussy
Prelude a l’apres midi d’un fauneSergei Prokofiev
Scythian Suite1999Colours
(2cd)Heinz
Friesencd1Nicolai-Rimsky Korsakov
Cappriccio EspagnolModest Mussorgsky-
Songs and Dances of Death
(Margareth Beunders, alto)Sergei Prokofiev-
The Battle on ice, from Alexander Nevsky Cantata (Brabant Koor) cd2Manuel de Fall-
Nights in the Gardens of Spain
(Eliane Rodriques, piano)Ida Gotkovsky
Concerto for saxophone and Wind Orchestra (Norbert Nozy, saxophone)1998Percussion of St. MichaelJo
ZinzenVincent Cox
The big EarthquakeGian Prince
LandscapesLeon Camp
Chinese Zodiac Percussion1997St. Michael
meets De MeijHeinz
FriesenJohan de Meij-
Symphony no. 1
‘The Lord of the Rings’Johan de Meij-
T-bone Concerto, Christian Lindberg, trombone1994Ameriques & DionysiaquesHeinz
FriesenEdgar Varese
AmeriquesAmando Blanquer
Gloses IIFlorent Schmitt
DionysiaquesDimitri Kabalevsky
Overture Colas Breugnon1993The winning concert
(WMC)Heinz
FriesenAlfred Reed-
Symphony no. 4Richard Strauss-
Tod und VerklärungPjotr-Iljitch Tchaikovsky-Cappriccio Italien1991American MusicHeinz
FriesenGeorge Gershwin
Rhapsodie in Blue
(Rian de Waal, piano)Don Gillis
Symphony 5 ½Jerry Billik. Concertino for saxophone and Wind Orchestra
Norbert Nozy, alto saxophoneVincent Persichetti
Parable for Wind Orchestra1978Harmonie
St. MichaëlWalter BoeykenslpJules Massenet
Scenes AlsasiennesBenedetto Marcello
Oboe Concerto in C Minor
Henny van Dooren, oboeNikolai Rimsky Korsakov
Flight of the BumblebeeAram Katchturian
Lesghinka1974The Winning Concert (WMC)Heinz FriesenlpHaydn Wood
The SeafarerHector Berlioz
Ouverture Benvenuto CelliniJean Absil
RitesManuel de Falla
Dance Rituelle du Feu1962Famous MarchesAlphons van Achtlp1. Mars der Medici
2. Punjaub3. Hands across the sea
4. Kaukasus Grenadier
5. Koburger Mars4. Heil Europa
5. Washington Greys
6. The vanished ArmyOverture la Muette di portici
Vereniging en bestuur Missie
De vereniging Harmonie St. Michaël bestaat tegenwoordig uit 250 leden waarvan er 125 muzikaal actief zijn in verschillende muzikale geledingen. De overige leden steunen de vereniging financieel en als vrijwilliger. Muziekeducatie en talentontwikkeling vormen een belangrijk onderdeel van de verenigingsactiviteiten met als kernstreven om het rijke culturele erfgoed, in het bijzonder de actieve muziekbeoefening in symfonische blaasmuziek, in samenwerking met verschillende muzikale partners op een zo hoog mogelijk niveau te beoefenen en via concerten, audio- en videoproducten uit te dragen en door te geven aan volgende generaties.
Organisatie en bestuur