IJzer(III)jodide, vroeger ook bekend onder de naam ferri-jodide, is een anorganische verbinding met de formule FeI3. Het is een thermodynamisch instabiele verbinding die lastig te maken is. In afwezigheid van vocht en lucht is het echter in kleine hoeveelheden bereid.Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. pp. 1083–1084.
Synthese Het koppel ijzer(III)/ijzer(II) heeft een hogere E°-waarde dan het koppel jood/jodide zodat ijzer(III) en jodide met elkaar een redoxreactie kunnen aangaan waarin Fe^{3+} gereduceerd wordt tot Fe^{2+} en I- geoxideerd wordt tot I2. 2 Fe^{3+} \ + \ 2 I^- \ -> \ 2 Fe^{2+} \ + \ I2 Door gebruik te maken van een fotochemische reactie kan deze reactie voorkomen worden, waardoor de synthese van ijzer(III)jodide mogelijk wordt. IJzerpentacarbonyl reageert met een overmaat jood in hexaan onder argon waarbij koolstofmonoxide vrijkomt en een licht rode oplossing van het complex tetracarbonyldi-joodferraat(II) ontstaat. Fe(CO)5 \ + \ I2 \ -> \ Fe(CO)4I2 \ + \ CO In aanwezigheid van meer jood ondergaat dit complex bij onder invloed van actinisch licht een oxidatieve fotodecarbonylatie. Een zwarte film van ijzer(III)jodide slaat neer als meer koolstofmonoxide vrijkomt. 2 Fe(CO)4I2 \ + \ I2 \ ->[\ce{h \nu}] \ FeI3 \ + \ 4 CO
Reacties In dichloormethaan is ijzer(III)jodide slechts matig oplosbaar. De stof is extreem hygroscopisch en gevoelig voor fotodissociatie naar ijzer(II)jodide en jood.Housecroft, C. E.; Sharpe, A. G. (2008). Inorganic Chemistry (3rd ed.). Prentice Hall. p. 716. . 2 FeI3 \ ->[\ce{h \nu}] \ FeI2 \ + \ I2
Oplosmiddelen als tetrahydrofuraan, acetonitril, pyridine en water, in het algemeen: oplosmiddelen die als Lewisbase kunnen optreden, bevorderen deze reactie ook. Met jodide wordt het tetrajoodferraat(III)-ion, FeI4^{-}, gevormd. FeI3 \ + \ I^{-} \ -> \ FeI4^{-}
Met een aantal chlooralkanen ondergaat FeI3 ligand-uitwisseling of metathese. In een reversibele reactie worden ijzer(III)chloride en het corresponderende joodalkaan gevormd. FeI3 \ + \ 3RCl \ _{\longleftarrow} ^{\longrightarrow} \ FeCl3 \ +3 RI
Adducten van FeI3 zijn welbekend. Zo kan een oranjegekleurd complex uit FeI2 en I2 gemaakt worden in aanwezigheid van thioureum. IJzerpoeder reageert met jood-houdende pro-liganden tot adducten van ijzer(III)jodide.
Categorie:Verbinding van ijzer Categorie:Jodide (zout)